U bent hier

Wijkverpleegkundige

Belangrijke samenwerkingspartner

Op het gebied van preventie, gezondheidsbevordering en het stimuleren van zelfredzaamheid is de wijkverpleegkundige een belangrijke samenwerkingspartner in de wijk. Vanuit de S1 bekostiging voor wijkgerichte zorg heeft zij een belangrijke rol in het verbinden van eerstelijns zorg, het sociale domein en gezondheidspreventie. Omdat zij bij de mensen thuis komt, heeft zij zicht op kwetsbare groepen, kan ze risico’s tijdig signaleren en kan zij deze vertalen naar een wijkgerichte aanpak. Waar nodig verwijst zij door naar partners in de wijk. In haar rol als gezondheidsbevorderaar is ze betrokken bij thema’s zoals overgewicht, diabetes, psychische klachten, valpreventie, eenzaamheid, etc.


Wijkverpleging is opgedeeld in twee segmenten: de wijkgerichte zorg (S1) en de cliëntgerichte zorg (S2). Bij S1 gaat het om activiteiten in de wijk die niet zijn terug te leiden tot één verzekerde. Het gaat daarbij om wijkgerichte, preventieve activiteiten. Bij S2 gaat het om zorg die wel is terug te leiden tot één verzekerde, de zorg voor cliënten. Over het algemeen voert een wijkverpleegkundige beide taken uit, in enkele gevallen is het anders georganiseerd.
 

Voorbeeld: Rol wijkverpleegkundige in Apeldoorn

De wijkverpleegkundige constateerde dat er een gat was in de psychogeriatrische zorg en ondersteuning. Hier heeft zij samen met partners als mantelzorgers, welzijn, de buurtregisseur van de gemeente en zorgprofessionals een plan voor opgesteld.

Daarnaast heeft zij in de wijk een inloopochtend voor bewoners georganiseerd waar zij voorlichting gaf over hulpmiddelen bij het aantrekken van steunkousen. Hierdoor wordt de zelfredzaamheid gestimuleerd en kunnen zorgkosten bespaard worden.

Samenwerking met sociaal wijkteam

De positie van de wijkverpleegkundige in relatie tot het sociaal wijkteam verschilt per gemeente. Ze kan onderdeel uitmaken van een sociaal wijkteam, maar ook nauw met hen samenwerken. Beiden zijn voor elkaar een bron van informatie over de wijk. Veelvoorkomende problematiek op casusniveau kunnen zij samen vertalen naar een wijkgerichte aanpak. Om de rol van de wijkverpleegkundige vast te stellen kunnen de zeven gesprekspunten voor lokale afwegingen en beslissingen als leidraad dienen. Vilans heeft ervaringen van 32 thuiszorgaanbieders over de samenwerking tussen wijkverpleegkundigen en het sociale domein uitgebracht. De resultaten in de publicatie geven thuiszorgaanbieders zicht op voor- en nadelen van verschillende samenwerkingsvormen en daarmee handvatten voor gesprek met gemeenten en verzekeraars over de positionering van de wijkverpleegkundige.

Voorbeeld: Leer elkaar kennen in de wijk

In Rotterdam hebben de sociale wijkteams een factsheet ontvangen waarin de gemeente uitlegt wat de wijkverpleegkundige voor hen kan betekenen.

Samenwerking met GGD en ROS

Ook de GGD en de wijkverpleegkundige zijn op gebied van wijkgerichte zorg een belangrijke partner voor elkaar. De GGD heeft veel ervaring met collectieve aanpakken, beschikt over gegevens over de gezondheidssituatie van de wijk, heeft ervaring met het opstellen van wijkprofielen en kan adviseren welke interventies het beste kunnen worden ingezet. Ook de ROS is met de ROS-wijkscan een belangrijke partner bij het in kaart brengen van de zorgvraag in de wijk. Anderzijds kan de wijkverpleegkundige GGD en ROS van informatie voorzien die relevant is voor het opstellen van een wijkprofiel of een wijkgericht programma. Zij kan signalen in de wijk doorgeven, haar kennis over de wijk delen, maar ook mensen motiveren voor deelname aan een leefstijlinterventie. Ook is de wijkverpleegkundige een belangrijke verbindende schakel naar de huisarts, praktijkondersteuner en ziekenhuis.

 

GGD en wijkverpleegkundige kunnen niet zonder elkaar, zoek elkaar van het begin op

Henk Rosendal, lector Wijkzorg, hogeschool Rotterdam

 

Voorbeeld: Samen een wijkscan opstellen

In Apeldoorn hebben wijkverpleegkundigen een wijkscan gemaakt waarmee ze gezondheidsproblemen en kwetsbaarheid van bewoners in een wijk in kaart brengen. Dit hebben ze o.a. samen gedaan met GGD, ROS, huisartsvoorziening en bewoners. De wijkverpleegkundige brengt alle partners in de wijk samen om op basis van de resultaten een gezamenlijke aanpak te ontwikkelen die aansluit bij lopende initiatieven. Marleen Leurs, Vérian

Samenwerking tussen zorgaanbieders wijkverpleging

Meestal zijn in een wijk meerdere aanbieders van wijkverpleegkundige zorg werkzaam. Wanneer zij allemaal een rol hebben in wijkgerichte zorg kan het handig zijn om hier samenwerkingsafspraken over te maken.

Coöperatieve Vereniging Plicare U.A.

In regio Leiden, Haaglanden, Midden Holland en Utrecht West hebben thuiszorgaanbieders een onafhankelijke organisatie opgericht die wijkgerichte zorg levert. Door een scheiding aan te brengen tussen wijkgerichte zorg en cliëntgerichte zorg voorkomt Plicare dat wijkgericht werken wordt ondergesneeuwd door productienormen. De wijkverpleegkundigen houden zich op wijkniveau bezig met signaleren, netwerktaken en preventie & gezondheidsbevordering gericht op zelfredzaamheid. Deze nieuwe rol van de wijkverpleegkundige wordt gewaardeerd door de samenwerkingspartners. Samen kijken ze hoe ze gezondheidsproblemen op kunnen pakken. Ook geven wijkverpleegkundigen voorlichting aan beroepsgenoten en netwerkpartners. Zo proberen ze gezondheid ‘toe te voegen’ in de wijk. Naast de wijkgerichte zorg voert Plicare ook cliëntgerichte zorg uit, maar alleen als ze ”er toch zijn”. De wijkverpleegkundige probeert een bewoner of een mantelzorger dingen aan te leren en zo deze persoon uit zorg te houden. Marja van Leeuwen, Plicare

 

Coöperatie wijkverpleegkundige Zorg Rotterdam

In Rotterdam is vanuit het Zichtbare Schakel project de coöperatie wijkverpleegkundige zorg opgericht. Wijkverpleegkundigen voeren voor de coöperatie zowel cliëntgerichte als wijkgerichte zorgtaken uit. Een van de redenen om dit niet te scheiden is het behoud van de BIG-registratie.De wijkverpleegkundigen hebben een verbindende, signalerende en verwijzende rol in de wijk. Met name op het gebied van kwetsbare groepen, gezondheid en maatschappelijke participatie. Omdat deze rol als gezondheidsbevorderaar relatief nieuw is besteedt de coöperatie veel tijd aan scholing op het gebied van het maken van een wijkscan, het opstellen van een wijkplan, wie de samenwerkingspartners zijn, hoe je gedragsverandering tot stand brengt, etc. Om het effect van de wijkgerichte zorgtaken in kaart te brengen is de coöperatie, in samenwerking met o.a. zorgverzekeraars, Hogeschool Rotterdam en Zorginstituut Nederland bezig met het ontwikkelen van indicatoren. Marjan Hoeijmakers, Coöperatie wijkverpleegkundige Zorg Rotterdam

 

Toekomstige ontwikkelingen

In 2015 hebben zorgverzekeraars een bedrag van € 40 miljoen beschikbaar voor wijkgerichte verpleegkundige zorg. Daarnaast is €10 miljoen aan het deelfonds Sociaal Domein toegevoegd om de ontwikkeling van sociale wijkteams of integraal werken in de wijk te ondersteunen en de verbinding met de eerstelijns zorg te leggen. Voor de invulling van deze taken zijn gemeenten en zorgverzekeraars op elkaar aangewezen om preventie, zorg en ondersteuning lokaal te verbinden en goede randvoorwaarden te creëren. Een gezamenlijke visie op wat wordt verstaan onder de wijkgerichte zorgtaken is hierbij essentieel. De staatssecretaris van VWS heeft aangekondigd dat per 2017 de separate  bekostiging van de S1 functie zal ophouden. Op dit moment wordt bekeken hoe wijkgericht werken structureel ingebed kan worden in de werkzaamheden van de integrale wijkverpleegkundige functie.

Kamerbrief bekostiging wijkverpleging

Met ingang van 2017 wordt het bestaande onderscheid tussen verpleging en verzorging losgelaten. Er komt dan één geïntegreerd tarief voor wijkverpleging. Wel blijft er ruimte om bestaande experimenten, waarbij wijkgerichte zorg (S1) apart bekostigd is, door te laten gaan. Lees hier de kamerbrief (juni 2016)

Meer informatie

Afdrukken:

Via printer