U bent hier

Scholen

School en gezondheidsbevordering

De school is, naast het gezin, een voor de hand liggende omgeving voor het bevorderen van de gezondheid en een gezonde leefstijl bij kinderen. De school is een plek waar alle kinderen op relatief eenvoudige wijze te bereiken zijn. Dat geldt ook voor de allochtone jeugd en voor kinderen uit gezinnen met een lagere SES.

Scholen beïnvloeden de gezondheid van leerlingen en schoolpersoneel via educatie, het schoolklimaat, hygiënische aspecten, het zorgsysteem, geschreven en ongeschreven regels en het (voorbeeld)gedrag van medewerkers en van leerlingen onderling.

voorkant brochure scholen inspireren scholen

Scholen inspireren scholen

Het RIVM Centrum Gezond Leven heeft gezondheidsactiviteiten waar scholen enthousiast over zijn gebundeld in het boekje 'Scholen inspireren scholen' (Pdf, 13 Mb). U leest o.a. over projecten rond de preventie van overgewicht en alcoholgebruik.

Gezonde leerlingen presteren beter

Onderwijsresultaten, gezondheid en welzijn hangen met elkaar samen. Gezonde, fitte leerlingen presteren beter. Het overslaan van ontbijt, overgewicht, pesten of gepest worden en ADHD hangen samen met mindere schoolprestaties en grotere schooluitval. Voldoende frisse lucht in het klaslokaal en voldoende beweging dragen bij aan een betere concentratie tijdens de les. Andersom versterken goede onderwijsresultaten het zelfvertrouwen. Op langere termijn vergroten goede onderwijsresultaten de kans op maatschappelijk succes en deze dragen daarmee bij aan een kleinere kans op gezondheidsproblemen.

De Gezonde School-aanpak: structureel en integraal

Met de Gezonde School-aanpak besteedt de school structureel aandacht aan gezondheid. Dit is noodzakelijk om effecten ook op langere termijn te behouden. De aanpak is integraal omdat er activiteiten voor een bepaald gezondheidsthema op meerdere niveaus worden aangeboden:

  • Signalering
  • Gezondheidseducatie
  • Schoolomgeving
  • Schoolbeleid

De Gezonde School-aanpak kan zowel in het basis- als het voortgezet-onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs worden ingezet. Er bestaat een kwaliteitskeurmerk voor een Gezonde School, het 'Vignet Gezonde School' voor het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs, voor verschillende gezondheidsthema’s.

Samenwerking gemeente en scholen

In het gemeentelijk gezondheidsbeleid staan vaak meerdere thema’s centraal die voor een gezonde jeugd relevant zijn, zoals de preventie van overgewicht en alcoholgebruik. Hierbij zijn vaak meerdere beleidsterreinen betrokken, waaronder het onderwijs. De gemeente heeft een belangrijke rol bij het stimuleren van scholen om deze gezondheidsthema’s op te nemen in het schoolbeleid in samenwerking met partners. 

In het onderwijs, meestal in het kader van onderwijsachterstandenbeleid, zijn veel voorzieningen die gezondheid, opvoeding, sport, opvang, zorg en onderwijs in zich verenigen. Gemeenten en scholen werken samen om deze voorzieningen op te zetten, te laten voortbestaan en de kwaliteit te vergroten. Voorbeelden zijn de verlengde schooldag, dagarrangementen, de brede school, het integraal kindcentrum en de zorgadviesteams.

Zorgadviesteams

Een zorgadviesteam (ZAT ) is een multidisciplinair overleg waar leerlingen worden besproken met ontwikkelings-, gedrags- en/of opgroei- en opvoedproblemen. Deelnemers zijn onder meer een zorgcoördinator, schoolmaatschappelijk werker, schoolarts, een medewerker van bureau jeugdzorg, politie, een leerplichtambtenaar, een orthopedagoog of psycholoog en een medewerker van de jeugdgezondheidszorg. Zij zetten elk hun specifieke expertise in en vullen elkaar daarbij aan om hulp en ondersteuning aan leerlingen. Gemeenten en schoolbesturen maken met alle partijen samenwerkingsafspraken over hun deelname aan de zorgadviesteams en de beschikbaarheid van preventieve ondersteuning, zorg op school en gespecialiseerde zorg buiten school.

Voorbeeld M@ZL: effectieve methode voor integrale aanpak ziekteverzuim

M@ZL (Medische Advisering Ziekteverzuim Leerlingen) is een effectieve methode voor een integrale aanpak van ziekteverzuim en voortijdig schoolverlaten. Het doel van M@ZL is om leerlingen die frequent kortdurend of langdurend door ziekte niet naar school komen al in een vroeg stadium te signaleren. Vervolgens komt de jeugdarts met een advies en wordt hulpverlening in gang gezet. Mentoren en zorgcoördinatoren spelen in M@ZL een essentiële rol in het signaleren en bespreekbaar maken van het verzuim bij de leerling en zijn ouder(s). De interventie laat zien dat een integrale aanpak en nauwe samenwerking tussen school, JGZ en gemeente werkt. Door structurele aandacht en zorg voor de ziekgemelde leerling neemt niet alleen het ziekteverzuim af, maar neemt ook het welbevinden van de leerling toe. Lees hier meer over M@ZL 

Structureel overleg scholen en gemeente

Gemeenten en schoolbesturen (en kinderopvang) overleggen in het kader van de Wet Onderwijsachterstandenbeleid minimaal één keer per jaar over het bevorderen van integratie, het tegengaan van segregatie en het bestrijden van onderwijsachterstanden. De Lokale Educatieve Agenda (LEA) is daarvoor een goed instrument.

Voorbeelden van gespreksonderwerpen voor de LEA: voor- en vroegschoolse educatie, segregatie en integratie, schakelklassen, schoolverzuim en voortijdig schoolverlaters, zorg en brede school. Ook gezondheidsbevordering op school of de Gezonde School aanpak, kunnen hier besproken worden. Lees verder op de Website Lokale Educatieve Agenda.

De signaleringsfunctie van scholen wordt onderstreept in de nieuwe Jeugdwet (2015) en in de Wet passend onderwijs (2014). Beide wetten bevatten bepalingen over samenwerking tussen gemeenten en scholen. Zo bespreken gemeenten en samenwerkingsverbanden van schoolbesturen hun beleidsplannen met elkaar in een op overeenstemming gericht overleg (OOGO). Onderwerpen om afspraken over te maken zijn: samenhang in de ondersteunings- en hulpstructuur, leerplicht, leerlingenvervoer, onderwijshuisvesting, achterstandenbeleid, en aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt.

Meer informatie

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer