U bent hier

Beleidskader Gezonde Wijk

Wijkenaanpak

In 2007 is de krachtwijkenaanpak in Nederland gestart; een samenhangende, resultaatgerichte aanpak in veertig aandachtwijken (nu nog 39) met grote leefbaarheidsachterstanden. Het doel van deze aanpak is deze wijken in 10 jaar te veranderen in wijken waar mensen kansen hebben en weer graag wonen. Vijf thema's staan daarbij centraal: wonen, werken, leren en opgroeien, integreren en veiligheid.

Ontwikkeling integrale wijkenaanpak

  • Jaren '70 en '80: stadsvernieuwing staat centraal, fysieke verbeteringen in de wijken
  • Jaren '90: verschuiving naar sociale problematiek; werkloosheid, schooluitval, criminaliteit, overlast en gevoelens van onveiligheid
  • Periode 1994 - 2009: Grotestedenbeleid: aanpak om sociale en economische problemen in grote steden te verbeteren
  • Periode 2007 - 2010, kabinetsperiode Balkenende IV: nieuwe impuls aan wijkgerichte en integrale aanpak, via de krachtwijken van minister Vogelaar

Positief effect op gezondheid door krachtwijkenbeleid

Het krachtwijkenbeleid met inzet op verbetering van maatschappelijke omstandigheden heeft een positief effect op een aantal aspecten van de gezondheid en de leefstijl van de betrokken wijkbewoners. Uit het onderzoek van het AMC, UMC Maastricht en RIVM blijkt dat vooral in wijken waar op meerdere thema’s tegelijk – wonen, werken, leren/opgroeien, integreren en veiligheid – interventies plaatsvonden, een positief effect op de gezondheid waarneembaar is. In ‘krachtwijken’ verliep de stijging van het aantal rokers langzamer en het aantal psychische problemen nam af. In buurten die meededen aan het ‘experiment gezonde wijk’ steeg het aantal mensen dat in de vrije tijd wandelt. Stronks: ‘Dat pleit dus voor een integrale aanpak; dat je op meerdere levensterreinen tegelijkertijd iets doet.’ Lees meer over de resultaten van het onderzoek gezonde wijkaanpak.

Decentralisaties

Voor gemeenten wordt het steeds belangrijker dat de zorg voor hun burgers dichtbij en op maat geregeld is. Gemeenten krijgen met de decentralisaties op het terrein van de AWBZ, jeugd en werk een grotere rol om ervoor te zorgen dat mensen actief mee kunnen doen in de maatschappij. Gezonde burgers zijn zowel voorwaarde als resultaat van participatie. Voor gemeenten liggen er kansen om op lokaal niveau verbindingen tussen preventie, zorg en welzijn te leggen.

Alles is gezondheid... 2014-2016

‘Alles is Gezondheid...’ is het nationale programma waarin overheid, bedrijven, sportorganisaties, zorgpartijen en maatschappelijke organisaties samenwerken aan een gezonder en vitaler Nederland. Er zijn acties op het gebied van zorg, school, wijk, werk en gezondheidsbescherming. Het programma bouwt voort op eerder gekozen speerpunten (roken, alcohol, overgewicht, depressie en diabetes) en bestaande acties en er is ruimte voor nieuwe acties. Het programma wil een bijdrage leveren om de gezondheidsverschillen te verbeteren en de gezondheidsrisico’s op lichamelijk en psychisch gebied aan te pakken.

Er is aandacht voor de relatie tussen gezonde wijken en de drie grote decentralisaties. Deze veranderingen hebben raakvlakken met elkaar en preventie. De belangrijkste daarvan is: mensen actief mee laten doen.

Voor de aanpak in wijken betekent dat bijvoorbeeld inzet op:

  • Stimuleren van wijkgericht werken aan gezondheid: in 2016 50 wijken met een Gezonde Wijkaanpak.
  • Verbinding met sociale wijkteams om tot integrale wijkzorg te komen.
  • Stimuleren van sport en bewegen in de buurt .
  • Bevorderen van gezond gewicht via JOGG.
  • Gezondheid meenemen bij inrichting publieke ruimte en natuur.

Landelijk stimuleringsprogramma lokale aanpak van gezondheidsachterstanden (2014-2018)

Het ministerie van VWS start het landelijk stimuleringsprogramma 'Gezond in...' voor een lokale integrale aanpak van gezondheidsachterstanden in het kader van het Nationaal Programma Preventie (NPP) 'Alles is Gezondheid'. Dit gaat via de decentralisatie-uitkering ‘Gezond in de Stad’ (GIDS). Het programma biedt 165 gemeenten advies op maat en ondersteuning aan bij een integrale aanpak van gezondheidsachterstanden. Dit programma wordt uitgevoerd door Pharos in samenwerking met Platform 31. Meer informatie is te vinden op Gezondin.nu.

Geraadpleegde literatuur

Meer informatie

Kijk ook eens bij:

  • Wettelijk kader gezondheidsbeleid: Wet publieke gezondheid, Wet maatschappelijke ondersteuning en de Omgevingswet.
  • Themadelen van deze handreiking: per thema vindt u relevante wetgeving en /of de beleidskaders. Voor wijkgerichte gezondheidsbevordering zijn vooral de themadelen sport en bewegen en overgewicht van belang.
Referenties en bronnen

Referenties

  1. al. 20. Droomers et al., 2014.
  2. al. 20. Kramer et al., 2014.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer