Wilt u op lokaal niveau aan de slag met preventie van depressie? Dan is het belangrijk om te bepalen op welke doelgroepen u zich wilt richten. En welk gedrag u wilt aanpakken. 

 

Wat bereikt u?

  • Minder ziektelast en gelukkiger burgers: mentaal gezonde mensen zijn gelukkiger, hebben betere school- en werkprestaties, zijn creatiever, hebben meer vrienden, weten beter om te gaan met stress en pijn en hebben meer zelfvertrouwen en zelfbeheersing. Zij zijn minder vatbaar voor depressie. 

  • Minder zorgkosten en economische kosten: In 2017 waren de uitgaven voor zorg voor depressie bijna 1,1 miljard euro. Deze kosten bedragen 4,5% van de totale zorguitgaven voor psychische aandoeningen en 1,3% van de totale zorguitgaven in de gezondheidszorg. 

  • Hogere participatie en beter functioneren: preventie van depressie voorkomt ziekteverzuim, uitval van school en arbeid, en verminderd kwalitatief functioneren, en verhoogt maatschappelijke participatie. 

  • Minder suïcides en suïcidepogingen: Mensen met een depressie lopen een verhoogd risico op suïcide. In 2019 waren er 1.811 suïcides. 

  • Minder ongelijkheid: depressie komt vaker voor in gezinnen en wijken met een sociaaleconomische- en gezondheidsachterstand. Investeren in depressiepreventie en een goede toegang tot informatie, zorg en voorzieningen kan deze achterstanden verkleinen. 

 

Doelen bepalen

Start met het maken van een lokale probleemanalyse. Daarmee kunt u bepalen waarop u zich wilt richten. Zo’n analyse geeft u namelijk inzicht in de actuele lokale problematiek. Ook ziet u waar een aanpak het hardst nodig is. 

Uw beleidsfocus kan zich bijvoorbeeld op de volgende zaken richten: 

  • Leeftijd: bijvoorbeeld kinderen van 8 tot 12 jaar of ouderen van 55 tot 75 jaar.
  • Risico's: bijvoorbeeld kinderen van een ouder met een psychische stoornis /verslaving, eenzaamheid, chronische ziekten, werkloosheid of het ontbreken van een beroepskwalificatie.
  • Setting: bijvoorbeeld wijk X of vmboVoorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo) -scholen.

Het is mogelijk om doelen te stellen op het gebied van:

  • Effecten: bijvoorbeeld afname van depressieve klachten, afname van (de invloed van) risicofactoren, toename van maatschappelijke participatie.

  • Processen: bijvoorbeeld het aantal personen dat bereikt is met voorlichting of het aantal deelnemers aan een cursus.

 

Voorbeelden van doelstellingen

  • Signalering van alle moeders met depressieve klachten.

  • advies over en begeleiding naar preventieve ondersteuning (bijv. 'moeder-baby interventie' of ‘Piep zei de Muis’) door consultatiebureaus van het CJGCentra voor Jeugd en Gezin www.opvoeden.nl Centra voor Jeugd en Gezin; www.opvoeden.nl in de wijken X en Y.

 

  • Verbeteren van sociale vaardigheden bij alle jongeren in deze doelgroep.

  • Docenten en ZAT-teams signaleren depressieklachten bij leerlingen en geven advies, bijvoorbeeld om een interventie via internet te volgen (bijv. Gripopjedip, Praten Online).

  • Verbeteren van de mentale vitaliteit van cliënten; toeleiding door WWI-consulenten naar preventieve ondersteuning.
  • Versterken van opvoedvaardigheden van ouders door CJGCentra voor Jeugd en Gezin www.opvoeden.nl .
  • Verbeteren van weerbaarheid kinderen in opvanglocaties.
  • Voorlichting door VETC-consulenten (Voorlichting in eigen taal en cultuur).

  • Signaleren van depressieve klachten door het gezondheidscentrum en advies/toeleiding naar beweeginterventies door een leefstijladviseur.

  • Signaleren van depressieve klachten en advies/toeleiding naar begeleide zelfhulp door WmoWet maatschappelijke ondersteuning -consulenten.
  • Voorlichting door GGZGeestelijke gezondheidszorg Geestelijke gezondheidszorg -preventie of wijkteam.

  • Signaleren van depressieve klachten en advies/toeleiding naar lokaal georganiseerde depressiepreventie door ouderenadviseurs.

 

Hulpmiddelen

De handreiking Bevordering mentale gezondheid jeugd helpt u om de mentale gezondheid jongeren in uw gemeente te verbeteren. In de handreiking vindt u zaken waar u direct mee aan de slag kunt. En u vindt informatie hoe u een samenhangend beleid kunt maken. Ook krijgt u handige tips om goed samen te werken met belangrijke partners uit het onderwijs en de kinderopvang. 

Het bevorderen van mentale gezondheid van de jeugd is één van de ambities in de Landelijke nota gezondheidsbeleid 2020-2024.

Bekijk de handreiking Bevordering mentale gezondheid jeugd op de website van het Trimbos-instituut