U bent hier

Veelgestelde vragen erkenningstraject

Deze vragenlijst is tot stand gekomen op basis van vragen over het erkenningstraject. Hebt u hier geen antwoord op uw vraag gevonden? Mail uw vraag naar centrumgezondleven@rivm.nl.


1. Wat is een gezondheidsbevorderende leefstijlinterventie?

Met een gezondheidsbevorderende leefstijlinterventie bedoelen we: 'elke planmatige en doelgerichte aanpak om het gedrag van burgers te veranderen en hun omstandigheden te beïnvloeden, met als doel gezondheid te bevorderen of ziekte te voorkomen'.

Naar boven


2. Welke organisaties kunnen een interventie indienen voor beoordeling?

Iedere organisatie die eigenaar is van een gezond leven interventie kan deze indienen. Dit kunnen zowel landelijke, regionale als lokale organisaties zijn.

Naar boven


3. Waarom zou ik een interventie indienen voor beoordeling?

Een erkenning is een beloning voor een interventie die gedegen opgezet of onderzocht is. RIVM Centrum Gezond Leven communiceert de erkenningen naar haar partners, zoals GGD'en, GGZ- en thuiszorgorganisaties. Ook wordt de erkenning gepubliceerd op Loketgezondleven.nl.

U kunt deze erkenning natuurlijk ook gebruiken in uw eigen promotie. Zowel voor het breder verspreiden van uw interventie als het aanvragen van subsidie voor verder onderzoek, kan de erkenning van belang zijn. Organisaties als ZonMw en Inspectie voor de Gezondheidszorg letten in toenemende mate op de oordelen van de Erkenningscommissie. Daarnaast hebben erkenningen bij gemeentelijke onderhandelingen geleid tot extra financiering. Tot slot krijgt u door de beoordeling goed inzicht in de sterke en zwakke kanten van uw interventie.

Naar boven


4. Kan ik iedere interventie indienen voor beoordeling?

Voor het indienen van een interventie bij de Erkenningscommissie dient u te voldoen aan de volgende inclusiecriteria:
  • Er is voldoende documentatie:
    • Beschrijving van de interventie waarin de doelgroep en doel gegeven zijn.
    • Nederlandse handleiding of protocol.
    • Gegevens over onderzoek, evaluatie of ervaring zoals een proces- en/of effectevaluatie.
  • Er is een eigenaar die zorg draagt voor het up to date houden van de interventie en voor verspreiding van het interventiemateriaal.
  • De interventie voldoet aan de definitie (een doelgerichte en planmatige activiteit die een preventief effect beoogt).
  • Doel is (gezondheids)risico’s of -problemen te verminderen of te voorkomen.
  • De interventie is in de Interventiedatabase Gezond en Actief Leven ingevoerd.
  • Materialen zijn nog minimaal twee jaar beschikbaar.

Naar boven


5. Hoeveel tijd kost het beschrijven van een interventie?

Uit onderzoek van RIVM Centrum Gezond Leven onder indieners blijkt dat zij gemiddeld acht uur besteden aan het beschrijven van een interventie voor Goed beschreven. Het beschrijven van een interventie voor Goed onderbouwd kost gemiddeld vijftig uur (variërend van 12 tot 100 uur). De tijdsinvestering is erg afhankelijk van de documentatie van de interventie. Als alle informatie daarin al goed op papier staat, is het maken van de beschrijving niet veel werk.

Naar boven


6. Wat verstaan we onder een procesevaluatie?

Met een procesevaluatie gaat u na of de aanpak op de juiste wijze en naar tevredenheid is uitgevoerd. U onderzoekt wat goed ging bij de uitvoering, maar ook wat tegenviel of niet gelukt is.
Door de evaluatie krijgt u inzicht in waarom bepaalde activiteiten achterblijven bij de verwachtingen. Deze informatie maakt het mogelijk de interventie te verbeteren of specifieke voorwaarden voor de implementatie te benoemen.
Lees meer over procesevaluatie.

Naar boven


7. Wanneer is de deadline voor het indienen van interventies voor beoordeling?

De commissies beoordelen 3-4 keer per jaar nieuwe interventiebeschrijvingen. Mocht een commissievergadering vol zitten, dan schuift uw interventie door naar de volgende vergadering. RIVM Centrum Gezond Leven regelt dat u vooraf advies krijgt op een concept beschrijving. Zo nodig kunt u de beschrijving verbeteren. U kunt uw gegevens invoeren in de Interventiedatabase Gezond en Actief Leven en daar tegelijkertijd invullen dat u de interventie wilt laten erkennen. Wij nemen dan contact met u op en laten u, na een check, weten of en zo ja, in welke vergadering uw interventie beoordeeld kan worden. U kunt contact opnemen met centrumgezondleven@rivm.nl voor de deadlines van het lopende jaar.

Naar boven


8. Hoe lang duurt het voordat de uitslag van de beoordeling bekend is?

Als uw interventie in de eerstvolgende commissievergadering beoordeeld wordt, zit er ongeveer twee maanden tussen het opsturen van de conceptbeschrijving en de uitslag.

Naar boven


9. Kan ik advies krijgen bij het indienen van mijn interventie?

Interventies worden beoordeeld door de onafhankelijke Erkenningscommissie Interventies, met leden uit wetenschap, beleid en praktijk. Een poule van adviseurs, ingesteld door het RIVM Centrum Gezond Leven (CGL), adviseert de indiener bij het verbeteren van de beschrijving. CGL verzorgt ook workshops waarin het beschrijven van interventies uitgebreid aan bod komt. Daarnaast verzorgt CGL alle administratie rondom de Erkenningscommissie. Medewerkers van CGL zijn aanwezig bij de commissievergadering, communiceren de oordelen naar de indieners en publiceren de beoordelingen op Loketgezondleven.nl.

Naar boven


10. Welke interventies zijn al beoordeeld door de Erkenningscommissie?

U vindt de meest recent erkende interventies en up-to-date overzichten van beoordeelde interventies op Beoordeelde interventies.

Naar boven


11. Waarin verschilt niveau Goed beschreven van de andere niveaus?

Het niveau Goed beschreven geldt niet als een erkenning. Interventies die voor niveau Goed beschreven worden ingediend, worden beoordeeld door praktijkprofessionals en medewerkers van kennisinstituten, niet door de erkenningscommissie.

Voor Goed beschreven is nog geen theoretische onderbouwing van de werkzaamheid nodig. De aandacht ligt meer op een samenhangende beschrijving van doelen, doelgroep aanpak, randvoorwaarden en overdraagbaarheid. Dit wordt beoordeeld op basis van de beschrijving, de handleiding en eerdere ervaringen die zijn onderzocht met een procesevaluatie.

Naar boven


12. Is de erkenning voor altijd geldig?

Nee, een erkenning is niet voor altijd geldig.

Interventies die zijn erkend, worden geacht door te groeien naar het volgende niveau van erkenning. Daarom worden interventies na vijf jaar herbeoordeeld. U krijgt daar bericht over.

Interventies die zijn beoordeeld als Goed beschreven worden geacht binnen drie jaar door te groeien naar Goed onderbouwd. Ook daar krijgt u bericht over.

Naar boven


13. Is een beoordeling nodig om te worden opgenomen in de Interventiedatabase?

Nee, voor opname in de Interventiedatabase Gezond en Actief Leven is het niet nodig dat uw interventie beoordeeld is. Omgekeerd is het wel een voorwaarde voor erkenning dat uw interventie in de Interventiedatabase staat, alleen dan wordt de interventie beoordeeld.

Alle beschikbare leefstijlinterventies van Nederland worden door hun eigenaar/uitvoerders ingevoerd in de Interventiedatabase. Dit doet u vóórdat u uw interventie indient voor beoordeling. Alleen de eigenaars van een interventie kunnen deze vervolgens indienen in het erkenningstraject. Na de commissievergadering wordt het oordeel door ons toegevoegd aan de informatie in de Interventiedatabase. Hiermee komt u bovenaan de zoekresultaten te staan.

Naar boven


14. Wat is het verschil met de beoordelingen voor de Databank Effectieve Jeugdinterventies van het Nederlands Jeugdinstituut?

Er is geen inhoudelijk verschil tussen deze beoordelingen. De Erkenningscommissie Interventies is ingesteld en wordt ondersteund door RIVM Centrum Gezond Leven (CGL), Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ), het Kenniscentrum Sport, Nederlands Jeugdinstituut (NJi), het Trimbos-instituut, Movisie en Vilans. Voor alle interventies worden dezelfde criteria gehanteerd.

Ook de beoordelingen van leefstijlinterventies die zijn erkend via NJi worden gepubliceer op Loketgezondleven.nl. Andersom wordt uw jeugdinterventie ook opgenomen in de Databank Effectieve Jeugdinterventies als deze is erkend via RIVM Centrum Gezond Leven. De Databank Effectieve Jeugdinterventies kent vooralsnog geen niveau Goed beschreven.

Naar boven


15. Wat is de inhoud van de workshop interventie beschrijven?

We bespreken het Werkblad beschrijving interventie. Per onderdeel bespreken we de aandachtspunten voor de commissie. Vooraf aan de workshop maakt u zelf een conceptbeschrijving van de interventie. Tijdens de workshop bespreken we deze en krijgt u advies van RIVM Centrum Gezond Leven en de medecursisten.

De workshop is vooral bedoeld voor de niveaus Goed onderbouwd en Effectiviteit (van eerste t/m sterke aanwijzingen voor effectiviteit). De workshop duurt een dag, is gratis (inclusief lunch) en wordt samen met andere organisaties zoals het Kenniscentrum Sport, Movisie en NJi, georganiseerd. De workshop vindt soms plaats bij het RIVM in Bilthoven, maar u kunt ook bij één van de andere organisaties worden uitgenodigd voor deelname.

De workshop duurt een dag en is gratis (inclusief lunch).

Naar boven


16. Zijn de erkenningsniveaus vergelijkbaar met ‘best practice’ en ‘evidence based’?

‘Best practice’ en ‘evidence based’ zijn veel gebruikte termen, en toch vindt u deze niet zo terug binnen het erkenningssysteem van RIVM Centrum Gezond Leven (CGL). Er is namelijk geen eenduidigheid in wat er precies onder deze begrippen wordt verstaan.

Evidence based komt vooral neer op het gebruiken van het best beschikbare bewijs. Best practice komt neer op het gebruik van een interventie/methode die in de praktijk effectiever en efficiënter blijkt te zijn dan andere interventies/methodes. Van beide termen zijn er verschillende definities en uitleg in omloop, die veel van elkaar kunnen verschillen. Zo wordt een interventie die door de praktijk als best werkend wordt ervaren soms ook ‘best practice’ genoemd. Om verwarring te voorkomen heeft CGL er voor gekozen om het certificeren niet aan deze termen op te hangen. In plaats daarvan gebruikt CGL de vier erkenningsniveaus en het niveau ‘Goed beschreven’. Binnen deze niveaus komen de inhoudelijke aspecten van ‘evidence based’ en ‘best practice’ terug, evenals de overdraagbaarheid en de toepasbaarheid van een interventie.

Naar boven


17. Is een erkende interventie gegarandeerd effectief?

Nee, de effectiviteit kan nooit gegarandeerd worden. De effectiviteit van een interventie is namelijk ook afhankelijk van de organisatie en de professional die deze uitvoert en van de implementatie. In de beschrijving van de interventie kunt u meer lezen over de context waarin deze is uitgevoerd.

Wat u wel zeker weet is dat erkende interventies theoretisch onderbouwd zijn en daarom kansrijk zijn om effect te hebben. Interventies die op het niveau Effectiviteit erkend zijn, hebben in ieder geval in de onderzochte situatie (in Nederland en in het buitenland) effect gehad.

Naar boven


18. Mogen we alleen nog erkende interventies gebruiken?

Als u de keuze uit verschillende interventies heeft, heeft het de voorkeur een erkende interventie in te zetten. U heeft immers informatie over de kwaliteit en effectiviteit van deze interventies.

Dit wil niet zeggen dat de niet-beoordeelde interventies niet effectief kunnen zijn. Van veel interventies is de effectiviteit nog onbekend. Ook is het mogelijk dat er nieuwe thema’s/problemen bijkomen waarbij nog weinig onderzoek is uitgevoerd. Wij streven ernaar zo snel mogelijk een grote hoeveelheid interventies beoordeeld te hebben, zodat helder wordt wat de kwaliteit van deze interventies is. Op die informatie kunt u uw keuze baseren.

Naar boven


19. Op welke type preventie richt RIVM Centrum Gezond Leven zich?

Interventies gericht op de universele preventie (gezondheidsbevordering gericht op de algehele bevolking) en selectieve preventie (gezondheidsbevordering gericht op groepen met een verhoogd risico op ziekte), aangevuld met geïndiceerde preventie gericht op gezonde individuen met een verhoogd risico op ziekte, kunnen ingediend worden.

Buiten de reikwijdte van RIVM Centrum Gezond Leven valt screening/vroegsignalering, diagnostiek, behandeling en geïndiceerde zorg voor mensen met gediagnosticeerde ziekte (volgens de ICD-10 en/of DSM-IV).

Daarbinnen richt het beoordelingssysteem zich vooral op interventies die als doel hebben het beïnvloeden van gedrag- en omgevingsfactoren. (Landelijke) Beleidsmaatregelen worden niet beoordeeld via de erkenningscommissie. De effectiviteit van beleidsmaatregelen wordt op een andere manier vastgesteld.

Naar boven


20. Welk achtergrondinformatie helpt u bij het opstellen van een interventie?

Aan te raden literatuur zijn de handboeken:
  • Handboek Preffi 2.0 ([1])
  • Planning Health Promotion Programs: An Intervention Mapping Approach ([2])
  • Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering. Een planmatige aanpak ([3])

Het gaat hierbij om: degelijke probleem- en determinantenanalyse, gebruik van theoretisch model/uitgangspunten, participatie van doelgroep(en), mix van interventies (bijvoorbeeld gedrag en omgeving), gebruik van verschillende implementatiestrategieën en het creëren van draagvlak en goed leiderschap.

Naar boven


21. Wat is het verschil tussen interventies ‘in de praktijk ontwikkeld’ en interventies ‘ontwikkeld in universitaire setting’?

Interventies die in de praktijk zijn ontwikkeld zijn meestal sterk op toepassing en overdraagbaarheid gericht en de indieners van dit soort interventies moeten vooral aandacht besteden aan de theoretische onderbouwing en onderzoek doen/laten uitvoeren naar de effectiviteit. Interventies die ontwikkeld zijn door bijvoorbeeld een universiteit zijn soms al uitgebreid op effectiviteit onderzocht, hebben een sterke theoretische fundering, maar zijn minder toegepast op overdraagbaarheid naar andere partijen. Indieners moeten in dat geval juist aandacht besteden aan een handleiding, duidelijk beschrijven van randvoorwaarden etcetera.

Naar boven

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer