U bent hier

Plezier op school

Naam interventie Plezier op school
Eigenaar Vincent van Gogh, voor geestelijke gezondheidszorg
Laatst gepubliceerd 17-04-2018
Algemene informatie
Korte omschrijving

Deze tweedaagse interventie richt zich op het vergroten van de sociale vaardigheden en weerbaarheid bij slachtoffers van pesten en wordt toegepast bij aanstaande brugklassers, zodat zij een nieuwe start kunnen maken in het voortgezet onderwijs. De zomercursus wordt op twee opeenvolgende dagen in de laatste week van de zomervakantie aangeboden.

Op een speelse wijze leren de deelnemers de volgende vaardigheden:

  • contact leggen met andere kinderen
  • opkomen voor zichzelf (assertiviteit)
  • nee durven zeggen
  • omgaan met plagen en pesten

Daarnaast wordt aandacht besteed aan positief denken en non-verbaal gedrag zoals houding, oogcontact en stemgebruik.

De ouder(s)/verzorger(s) van het kind krijgen in een ouderbijeenkomst informatie over de cursus en over de mogelijkheden die zij kunnen aanwenden om hun kind te steunen bij de overgang naar het voortgezet onderwijs.

Doel

‘Plezier op school’ heeft tot doel de sociale competenties van de aanstaande brugklassers te vergroten zodat zij een goede start kunnen maken in het voortgezet onderwijs en het risico op herhaling van sociale problemen en pesterijen verkleind wordt.
Het langetermijndoel van ‘Plezier op school’ is het verkleinen van de kans op psychische stoornissen als angst en depressie.

Vorm van preventie
  • Selectieve preventie
  • Geïndiceerde preventie
Website(s)
Lokale uitvoeringen van deze interventie
Onderdelen van programma Prgramma Depressiepreventie
Contactperso(o)n(en)
Naam Faber, M.
Organisatie Vincent van Gogh voor geestelijke gezondheidszorg
E-mailadres mfaber@vvgi.nl
Telefoonnummer organisatie 0478 - 527 527
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Eerste aanwijzingen voor effectiviteit
Datum beoordeling 02-06-2016
Interventie is beoordeeld door Commissie 3: Ontwikkelingsstimulering, onderwijs-gerelateerd aanbod en jeugdwelzijn (NJi)
Aanpak in het kort

‘Plezier op School’ is een tweedaagse geprotocolleerde preventieve interventie die in de laatste week van de zomervakantie, vlak voor de overgang naar de middelbare school, wordt aangeboden aan een groep van maximaal tien kinderen. In de cursus worden zowel cognities, emoties als het daadwerkelijke gedrag van kinderen beïnvloed middels een cognitief-gedragstherapeutische aanpak. Hierbij wordt gebruik gemaakt van diverse methodieken zoals psycho-educatie, groepsgesprek, ontspanningsoefeningen, modelling, rollenspel en feedback.
De totale interventie bestaat uit een kennismakingsgesprek, een psycho-educatieve ouderbijeenkomst, de tweedaagse zomercursus, een evaluatief eindgesprek met de ouders en een terugkombijeenkomst voor de deelnemers.

Doelgroep

‘Plezier op School’ is een zomercursus voor aanstaande brugklassers die op de basisschool problemen hadden in de omgang met leeftijdsgenoten. De cursus is met name bedoeld voor kinderen die op de basisschool gepest of afgewezen werden, weinig vrienden hadden en in het contact met leeftijdsgenoten angstig, onhandig of onvoldoende weerbaar zijn.
Ouders zijn de intermediaire doelgroep.

Materiaal in het kort

‘Plezier op School’ is een tweedaagse geprotocolleerde preventieve interventie die in de laatste week van de zomervakantie, vlak voor de overgang naar de middelbare school, wordt aangeboden aan een groep van maximaal tien kinderen. In de cursus worden zowel cognities, emoties als het daadwerkelijke gedrag van kinderen beïnvloed middels een cognitief-gedragstherapeutische aanpak. Hierbij wordt gebruik gemaakt van diverse methodieken zoals psycho-educatie, groepsgesprek, ontspanningsoefeningen, modelling, rollenspel en feedback.
De totale interventie bestaat uit een kennismakingsgesprek, een psycho-educatieve ouderbijeenkomst, de tweedaagse zomercursus, een evaluatief eindgesprek met de ouders en een terugkombijeenkomst voor de deelnemers.

Onderbouwing

Kinderen die problemen hebben in de omgang met leeftijdgenoten komen zelden op eigen kracht uit de neerwaartse spiraal van laag zelfvertrouwen, vermijding van sociale situaties en gebrekkige sociale vaardigheden. Hoewel het verbeteren van de sociale competentie een veel gekozen strategie is om het gepest worden te doorbreken en de relaties met leeftijdgenoten te verbeteren, blijkt dat positieve effecten vaak uitblijven of teniet worden gedaan door de stabiliteit van de gedragsreputatie die kinderen in de vaste sociale setting van hun klas hebben. Om deze negatieve effecten van een gedragsreputatie te voorkomen, zet ‘Plezier op School’ in op het transitiemoment van basisschool naar het voortgezet onderwijs. Deze periode biedt de kinderen de unieke mogelijkheid om een nieuwe start te maken in een nieuwe sociale setting, doordat ze niet meer terug gaan naar de oude situatie.

Onderzoek

Een Randomized Controlled Trial (RCT) heeft aangetoond dat ‘Plezier op School’ voor alle kinderen effectief is in het verhogen van de zelfwaardering volgens kinderen zelf en het verminderen van internaliserende problemen volgens ouders. Voor jongens is het programma daarnaast effectief in het verminderen van sociale angst, sociale desintegratie en gepest worden wanneer de problematiek op de voormeting hoger was, met grote effectgroottes. Leerkrachten rapporteren iets meer internaliserende problemen in de interventiegroep. Echter, dit wordt waarschijnlijk veroorzaakt door een lagere drempel om te praten over problemen met leerkrachten als gevolg van het programma. ‘Plezier op School’ is niet effectief in het verminderen van problemen met leeftijdgenoten zoals gerapporteerd door ouders en gepest worden zoals gerapporteerd door klasgenoten (Mulder, Van Aken, Raaijmakers, & Onrust, 2014).

Weblinks
Thema
Geestelijke / psychische gezondheid
  • Gedragsstoornissen / gedragsproblemen
  • Stressklachten / spanning / werkstress
Sociaal gedrag en relaties
  • Pesten
  • Weerbaarheid / sociale competenties
Setting
Setting
  • Onderwijs: primair onderwijs
  • Onderwijs: voortgezet onderwijs
  • Wijk / faciliteiten in de wijk
Doelgroep
Leeftijd 11 tot 13
Geslacht Beide
Doelgroep
  • Kinderen / jongeren
  • Scholieren / studenten
Methodiek
Activiteiten en methodieken
  • Internet / intranet
  • Voorlichtingsmateriaal
  • Workshop / cursus / voorlichtingsbijeenkomst
Beleid / ketenontwikkeling / organisatie
  • Advies / consultatie
Community-ontwikkeling
  • Empowerment
  • Lotgenotencontact
Documenten
Documenten en materialen
  • Cd / dvd / video / film
  • Draaiboek
  • Evaluatieverslag
  • Folder / brochure / flyer
  • Handleiding
  • Implementatieplan
  • Lesmateriaal / lespakket
  • Poster
  • Presentatie
  • Projectplan
  • Quiz / test
  • Spel / games
Weblinks
Betrokken organisaties
Financier
Soort financier
  • Eigen instellingsmiddelen
  • Gemeenten
  • Provinciale overheid
  • ZonMw
  • Zorgverzekeraar
Projectbeschrijving op zonmw website http://www.zonmw.nl/nl/projecten/project-detail/effecten-van-de-zomercursus-plezier-op-school-op-het-functioneren-van-kinderen-met-sociale-problemen/samenvatting/
Organisaties
SoortNaam en eventuele rol
Universiteit / hboUniversiteit Utrecht
Thema-instituutTrimbos-instituut (Rol: Onderzoeker)
GGDUitvoerende GGD-instellingen (Rol: Regie / coördinatie)
GGZ-instellingDiverse GGZ-Instellingen (Rol: Regie / coördinatie)
Evaluatie en ontwikkeling
Evaluatie type
  • Effectevaluatie
  • Randomized controlled trial (2014)
Succesfactoren van deze interventie

Zie website www.plezieropschool.nl

  • timing: kort voor start brugklas
  • vorm: twee aangesloten dagen voorkomt 'drop-out'
  • cogntiefgedragstherapeutische technieken
  • ontspanningtechnieken
  • groepsaanpak
  • betrokkenheid ouders
  • kortdurend
  • follow-up
  • deskungiheid trainers
Toekomstige ontwikkeling
  • Borging van implementatie en uitvoering (2015)
  • Onderzoek door anti-pestcomissie NRO (2015-2017)
  • Aanpassing draaiboek (2015)
Uitvoeringslocatie
Schaal van uitvoering N.v.t. (interventie wordt uitgevoerd door anderen)
Verwijzingen
Interventie verwijzingen
Thema verwijzingen