U bent hier

Preventie van langdurig ziekteverzuim en depressie bij werknemers met een hoog risico

Naam interventie Preventie van langdurig ziekteverzuim en depressie bij werknemers met een hoog risico
Eigenaar Universiteit Maastricht, vakgroep Epidemiologie
Laatst gepubliceerd 19-01-2016
Algemene informatie
Korte omschrijving

De interventie bestaat uit cognitieve gedragstherapie (CGT), daarnaast is gekozen voor de specifieke variant van probleemoplossende therapie (PST) als basis van de interventie. De interventie is opgebouwd uit twee delen: het basisdeel en het specifieke deel. In het basisdeel wordt ingegaan op de stappen van probleemoplossende therapie, specifiek toegespitst op doelgroep van werknemers met relatief milde klachten. Het specifieke deel bestaat uit extra sessies, waarin de cliënt zelf aangeeft welke onderwerpen hij / zij (nog extra of uitgebreider) aan bod wil laten komen.

Doel

Het doel van de preventieve interventie is tweeledig: ten eerste het voorkomen van langdurig ziekteverzuim en ten tweede het reduceren van depressieve klachten.

Vorm van preventie
  • Selectieve preventie
  • Geïndiceerde preventie
Contactperso(o)n(en)
Naam Prof. dr. IJ. Kant
Organisatie Universiteit Maastricht
E-mailadres IJ.Kant@maastrichtuniversity.nl
Telefoonnummer organisatie 0433882381/2378
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Goede aanwijzingen voor effectiviteit
Datum beoordeling 24-09-2013
Oordeel commissie

De interventie Preventie van langdurig ziekteverzuim heeft een tweeledig doel: ten eerste het voorkomen van langdurig ziekteverzuim en ten tweede het reduceren van depressieve klachten. De interventie is het meest effectief voor de groep werknemers die exact 7 sessies hebben gevolgd. Er is geen meerwaarde aangetoond voor extra sessies voor werknemers met ernstiger klachten.

Interventie is beoordeeld door Commissie 4: Gezondheidsbevordering en preventie voor volwassenen en ouderen (RIVM)
Uitvoerbaarheid interventie

-

Aanpak in het kort

Het kader van de interventie bestaat uit cognitieve gedragstherapie en er is gekozen voor de specifieke variant van probleemoplossende therapie. De interventie is opgebouwd uit twee delen: het basisdeel en het specifieke deel. Het basisdeel bestaat uit 7 sessies, waarin de stappen van probleemoplossende therapie aan bod komen, specifiek toegespitst op doelgroep van werknemers met relatief milde klachten. Het specifieke deel bestaat uit maximaal 5 extra sessies, indien de 7 basissessies niet afdoende zijn, waarin de cliënt zelf aangeeft welke onderwerpen hij/zij aan bod wil laten komen. Voorbeelden hiervan zijn cognitieve herstructurering en assertiviteitstraining. Elke sessie duurt 45 minuten en sessies vinden bij voorkeur wekelijks plaats.

Doelgroep

De interventie is specifiek ontwikkeld voor werknemers die geïdentificeerd zijn met een hoog risico om in de toekomst te gaan verzuimen en die tevens milde tot ernstige depressieve klachten hebben.

Materiaal in het kort

De volgende materialen zijn beschikbaar:

  • protocol voor de behandelaar
  • werkboeken voor de cliënten
  • sessieregistratieformulieren, zodat de behandelaar kan bijhouden welke onderdelen per sessie zijn behandeld
Uitkomsten effectonderzoek in het kort

Onder werknemers van een bank is een RCT (Randomised Controlled Trial) uitgevoerd naar de effectiviteit van de interventie op het voorkomen van langdurig ziekteverzuim en depressie. De resultaten laten zien dat de interventie effectief is in het voorkomen van langdurig ziekteverzuim en reduceren van depressieve klachten. Werknemers met een hoog risico op verzuim en met milde tot ernstige depressieve klachten werden gerandomiseerd over een interventie- en een controlegroep. Na 12 maanden follow-up had de interventiegroep gemiddeld 27,5 verzuimdagen en de controlegroep 50,8 verzuimdagen, een significant en klinisch relevant verschil. Tevens was een reductie van meer dan 40% van de proportie werknemers met een langdurige verzuimperiode (> 28 verzuimdagen achter elkaar) in de interventie- versus de controlegroep.

Depressieve klachten, gemeten met de Beck Depression Inventory, lieten ook een significante en klinisch relevante afname zien na 12 maanden in de interventiegroep.

Document(en)
Thema
Geestelijke / psychische gezondheid
  • Depressie
  • Stressklachten / spanning / werkstress
Overig ziekteverzuim risico
Setting
Setting
  • Werk
  • GGZ / verslavingszorg
Doelgroep
Leeftijd 18 tot 67
Geslacht Beide
Doelgroep
  • Werkenden
  • werknemers met een verhoogd ziekteverzuim risico
Methodiek
Activiteiten en methodieken
  • Coaching / intervisie / telefonische ondersteuning
Documenten
Betrokken organisaties
Financier
Soort financier
  • ZonMw
Projectbeschrijving op zonmw website http://www.zonmw.nl/nl/
Evaluatie en ontwikkeling
Evaluatie type
  • Effectevaluatie
  • Procesevaluatie
  • tevredenheidsonderzoek
Succesfactoren van deze interventie

Adequate screening op de aanwezigheid van milde depressieve klachten en een verhoogd verzuimrisico is een voorwaarde voor het succesvol reduceren van depressieve klachten, en het voorkomen van uitval middels onderhavige interventie.
Verder toonde de procesevaluatie het belang aan van een juiste toeleiding van gescreende werknemers naar de interventie.
Een andere succesfactor betreft de protocol adherence van de therapeuten.

Aandachtspunten van deze interventie

Normen en waarden ten aanzien van vroege opsporing en vroege interventie, zowel bij client als bij behandelaar, kunnen een succesvolle interventie in de weg staan. het betreft hier ondermeer het behandelen zonder hulpvraag met risico op medicalisering en stigmatisering.

Toekomstige ontwikkeling

Om implementatie van deze interventie te bevorderen vindt op dit moment een implementatiestudie plaats waarbij nagegaan wordt of het benoemen en bespreken van normen en waarden t.a.v. deze interventie, middels ''moral case deliberation'', barrieres voor deze interventie kan wegnemen en daarmee de overall effectiviteit te bevorderen.

Uitvoeringslocatie
Schaal van uitvoering Onbekend
Werk
Vooral gericht op een bepaalde branche Nee
Bedrijfsgrootte Alle bedrijven
Vindt plaats op de werkplek Nee
Vindt plaats tijdens werkuren Nee
Eigen tijd werkgever Nee
Verwijzingen
Interventie verwijzingen
Thema verwijzingen
Toolkit verwijzingen