U bent hier

SuperFIT

Naam interventie SuperFIT
Eigenaar Maastricht University
Laatst gepubliceerd 11-12-2018
Algemene informatie
Korte omschrijving

SuperFIT is een multi-setting aanpak gericht op het bevorderen van een gezonde leefstijl (meer bewegen, minder zitten, meer groente en fruit eten en water drinken). De doelgroep van de interventie is peuters (2-4 jaar) die gebruik maken van de kinderopvang, en hun gezinnen. Ook de vaak moelijker te bereiken kinderen uit kansarme gezinnen worden bereikt via kinderopvang omdat deze kinderen door Voor- en Vroegschoolse Educatie vaak bij de peuteropvang terecht komen.

Naast de einddoelgroep richt de SuperFIT interventie zich ook op de intermediaire doelgroep: pedagogische medewerkers (PMs) en ouders. Beide vormen een belangrijke schakel en hebben een grote invloed op het gedrag van kinderen. Beiden worden uitgerust met kennis, vaardigheden en materialen die ze nodig hebben om de peuters te kunnen ondersteunen bij het ontwikkelen van gezonde gewoontes.

SuperFIT aanpak is een multi-component aanpak bestaande uit 3 pijlers.

1. De SuperFIT aanpak richt zich op 3 verschillende settings: opvang, gezin en wijk.

2. De SuperFIT aanpak richt zich op 3 verschillende soorten omgeving: de fysieke omgeving (materialen), sociale omgeving (PMs en ouders) en politieke omgeving (beleid, regels).

3. De SuperFIT aanpak richt zich op zowel voeding als beweging.

Per regio wordt er gekeken naar de lokale behoeften om de pijlers te vullen. Belangrijk is dat aan alle pijlers voldaan wordt. Als eerste stap wordt er daarom een needs assessment gedaan waarbij er met management, teamleiding en PMs gekeken wordt naar de invulling. Vervolgens kunnen met het combineren van de verschillende pijlers, interventie onderdelen ontstaan. We geven hieronder 2 voorbeelden (maar er zijn uiteraard nog meerdere combinaties mogelijk):

Opvang + sociaal + voeding en beweging: PMs kunnen een training  krijgen op het gebied van voeding, beweging en pedagogisch handelen. Daarnaast kan er ‘coaching on the job’ plaats vinden, waarin de PMs begeleiding krijgen onder werktijd en waarbij gekeken wordt naar de toepassing van de training in de praktijk. Ter ondersteuning kan er gebruik gemaakt worden van een kaartenbak met ideeën voor activiteiten om beweging en voeding te integreren in het bestaande dagprogramma, om zo de belasting voor PMs te minimaliseren.

Opvang + fysiek + voeding: de fysieke voedingsomgeving kan worden aangepast door het aanbieden van nieuwe en mindere bekende soorten groenten en fruit voor de pauzemomenten. Tevens kunnen de deelnemende locaties materialen ontvangen voor de bereiding en het spelenderwijs aanbieden van gezonde voeding.

Doel

Het primaire doel van SuperFIT is het verbeteren van de voeding en stimuleren van beweging van peuters (2-4 jaar), waardoor ze fysiek en mentaal lekkerder in hun vel zitten. Secundair doel is het het voorkomen of verminderen van overgewicht. Daarnaast is een secundair doel dat PMs en ouders uitgerust worden met de kennis, vaardigheden en materialen die zij nodig hebben om de peuters te kunnen ondersteunen bij het ontwikkelen van gezonde gewoontes.

Vorm van preventie
  • Universele preventie
  • Selectieve preventie
Contactperso(o)n(en)
Naam Angela Erkens
Organisatie Ecsplore
E-mailadres aerkens@ecsplore.nl
Telefoonnummer organisatie 0464757261
Thema
Geestelijke / psychische gezondheid
  • Algemene psychische gezondheid
Leefstijlonderwerpen
  • Gezonde leefstijl
  • Lichamelijke activiteit / beweegstimulering
  • Overgewicht
  • Voeding
Setting
Setting
  • Thuis / gezin
  • Wijk / faciliteiten in de wijk
  • Openbare ruimte / playground
  • Kinderopvang / peuterspeelzalen (0-4jr)
Doelgroep
Leeftijd 2 tot 4
Geslacht Beide
Doelgroep
  • Lage ses
  • Leerkrachten / docenten / pedagogisch medewerkers
  • Ouders / opvoeders
  • Peuters
Methodiek
Activiteiten en methodieken
  • Beweegaanbod
  • Coaching / intervisie / telefonische ondersteuning
  • Scholing professionals / train de trainer
  • Lezing / presentatie
  • Massamediale voorlichting
  • Voorlichtingsmateriaal
  • Workshop / cursus / voorlichtingsbijeenkomst
  • Aanpassen buitenomgeving
  • verstrekken van materialen
Beleid / ketenontwikkeling / organisatie
  • Beleidsontwikkeling / (beleids)sessies
  • Draagvlak creëren
  • Integrale aanpak
  • Procesgerichte interventie
Community-ontwikkeling
  • Empowerment
  • Verbeteren sociale omgeving
Documenten
Documenten en materialen
  • Cd / dvd / video / film
  • Folder / brochure / flyer
  • Handleiding
  • Poster
  • Presentatie
  • Spel / games
  • Afbeelding / tekening (let op, deze moet rechtenvrij zijn)
Betrokken organisaties
Financier
Soort financier
  • Eigen instellingsmiddelen
  • Fondsen
  • ZonMw
Projectbeschrijving op zonmw website http://www.zonmw.nl/nl/onderzoek-resultaten/preventie/programmas/project-detail/preventie-5-deelprogramma-2-wonen-en-leven-in-een-gezonde-wijk-en-omgeving/healthy-families-in-a-healthy-system/
Organisaties
SoortNaam en eventuele rol
OnderzoeksinstellingMaastricht University (Rol: Onderzoeker)
SportorganisatieEcsplore
Evaluatie en ontwikkeling
Evaluatie type
  • Effectevaluatie
  • Procesevaluatie
Succesfactoren van deze interventie

De effectevaluatie is nog niet afgerond. Uit de procesevaluatie bleek:

- verschillende leefstijlveranderingen zijn zichtbaar op de opvang: kinderen drinken meer water en eten meer verschillende soorten groente en fruit. Kinderen bewegen meer en het dagelijkse zitten wordt meer onderbroken.

- er is een nauwe samenwerking tussen belangrijke ketenpartners: de peuterspeelzaalorganisatie, de uitvoerende organisatie en de onderzoekers.

- PMs en deelnemende ouders zijn enthousiast

Aandachtspunten van deze interventie

- het bereiken van ouders is lastig. Wellicht dat PMs hier een rol in kunnen krijgen

- er moet meer aandacht zijn voor het verbinden van de opvang, thuisomgeving en wijk

- PMs moeten vanaf het begin nauw betrokken worden bij de interventie en ook gedurende de uitvoering moeten PMs meer betrokken worden

- er moet meer aandacht zijn voor structurele begeleiding en scholing van PMs

- er moet vanaf het begin aandacht zijn voor borging van de aanpak binnen de organisatie

 

Toekomstige ontwikkeling

We gaan aan de slag met het aanpassen van de interventie gericht op de aandachtspunten, zoals hierboven genoemd. Daarnaast gaan we in de toekomst aan de slag met het geschikter maken van de interventie voor verschillende doelgroepen, denk hierbij aan lastig te bereiken doelgroepen zoals laaggeletterden en mensen met een niet-westerse achtergrond. 

Uitvoeringslocatie
Schaal van uitvoering Provinciaal en/of gemeentelijk
Provincies
  • Limburg
Gemeentes
  • Sittard-Geleen
Omgeving
Is er een beheer- en onderhoudsplan gekoppeld aan deze interventie? Nee
Met welk beleid heeft deze interventie een relatie?
  • Gezondheid
  • Speelruimte
  • Welzijn
Is er een koppeling tussen fysiek, ruimtelijke aanpassingen (hardware)
en activiteitenaanbod, communicatie of begeleiding (software)
Ja
Omschrijving aanpassingen in de fysieke omgeving (hardware)

Op de kinderopvang kunnen nieuwe en minder bekende soorten fruit en groente voor de pauze momenten worden aangeboden. Tevens kunnen de locaties materialen ontvangen voor de bereiding en het spelenderwijs aanbieden van gezonde voeding. 

Daarnaast kunnen locaties een materialenbak ontvangen met speelmaterialen. Hierbij kan gedacht worden aan een trampoline, een cd met beweegliedjes en een kookwekker. 

 

Er kunnen informatieve sessies aangeboden worden voor ouders gericht op gezonde voeding en beweging. Tijdens deze sessies is er aandacht voor het veranderen van de fysieke omgeving, zoals de beschikbaarheid van voeding thuis. 

Omschrijving welke activiteiten, communicatie of begeleiding zijn ingezet (software)

Op de kinderopvang kunnen PMs een training ontvangen op het gebied van voeding, beweging en pedagogisch handelen. Daarnaast kan er 'coaching on the job' plaats vinden, om de elementen in de training toe te passen onder werktijd. 

 

De ouders en kinderen kunnen een gezinsinterventie ontvangen waarbij er gebruik gemaakt wordt van ouder-kind sessies en sessies gericht alleen op ouders. De ouder-kind sessies zijn gericht op beweegplezier en samen gezond eten. De informatieve sessies voor ouders zijn gericht op het veranderen van de sociale omgeving via opvoeding (bijv. het goede voorbeeld geven en het hanteren van een authoritatieve opvoedstijl). Tijdens de informatieve sessies voor ouders nemen de kinderen deel aan aparte actieve sessies, met de focus op plezier.

Schaalniveau Gemeente
Bestaande of nieuwe wijk of gebied Zowel nieuw(e) als bestaand(e) wijk of gebied
Openbaar toegankelijk Nooit
Tijdelijk of definitief van aard Definitief
Welke plek
  • Plein / schoolplein / speelplein
  • Kinderopvang