Gemeenten hebben vanuit de Wet Publieke Gezondheid de verantwoordelijkheid en de taak om aandacht te hebben voor de preventie van gehoorschade en om informatie te geven over gezondheidsrisico’s. Maar hoe kun je als gemeente inzetten op preventie van gehoorschade door lawaai? Uit de literatuurverkenning blijkt dat er weinig onderzoek is gedaan naar de effectiviteit van beleidsmaatregelen en interventies om gehoorschade door lawaai te voorkomen. Hierdoor kan nog niet met zekerheid worden gesteld wat wel of niet werkt bij de preventie van gehoorschade. Wel kan worden aangenomen dat bepaalde maatregelen of interventies waarschijnlijk effectief zijn om gehoorverlies te voorkomen. Hieronder geven we een overzicht van deze interventies en maatregelen.

Het achtergrondrapport bij dit dossier geeft een uitgebreid overzicht van de literatuurverkenning. Ook worden handvatten geboden voor beleidsmedewerkers van gemeenten om via de inzet van effectieve interventies mensen te stimuleren hun gehoor zo lang mogelijk gezond te houden. Op de volgende pagina’s van dit dossier vindt u een overzicht van feiten en cijfers over gehoorschade, en voorbeelden van de aanpak van gehoorschade.

Wat werkt:

Het gebruik van oordoppen met muziekfilter is effectief in het voorkomen van (tijdelijke) gehoorschade door blootstelling aan muziek op een festival.

Wat werkt waarschijnlijk:

 

  • Het hanteren van een geluidslimiet bij evenementen en in het uitgaansleven levert waarschijnlijk een bijdrage aan het voorkomen van gehoorschade.
  • Inzetten op programma’s via het onderwijs (po, vo en mbo) en tijdens het uitgaan over hoe gehoorschade ontstaat en hoe je het kunt voorkomen. Bijvoorbeeld door bezoekers in uitgaansgelegenheden en op festivals te informeren over het geluidsniveau, en daarmee de risico’s op gehoorschade en de mogelijkheid om oordoppen met muziekfilter te kopen.
  • Inzetten op interventies waarin voorlichting wordt gecombineerd met aanpassingen in de omgeving. Bijvoorbeeld het afschermen van geluidspeakers, hanteren van een geluidslimiet in combinatie met het beschikbaar stellen van gehoorbescherming met muziekfilter.

Wat is (nog) onbekend:

  • Er is geen onderzoek beschikbaar naar de effectiviteit van wetgeving op het geluidsniveau van persoonlijke muziekspelers.
  • Het is onbekend wat de effecten van geluidsveilige schoolfeesten zijn op het voorkomen van gehoorschade bij kinderen.
  • Het is niet duidelijk of online gehoortesten effectief zijn om de bewustwording van gehoorschaderisico’s te vergroten.
  • Het is niet duidelijk of geluidsluwe zones, geluidsdynamiek en het afschermen van geluidsspeakers tot 2 meter afstand effectief zijn om gehoorschade te voorkomen.

Bij het voorkomen van gehoorschade door lawaai speelt zowel de omgeving als persoonlijk gedrag een rol. Werk daarom volgens een integrale aanpak en zet in op een combinatie van activiteiten.

Breng eerst de situatie in kaart

Breng als eerste de risicolocaties in de gemeente in kaart, waar is veel lawaai en waar wordt de norm overschreden? Vervolgens kun je deze informatie gebruiken om draagvlak te creëren in de gemeente. Laat aan wethouder(s) zien hoe het ervoor staat met gehoorschade, welke gevolgen dat heeft voor burgers en welke verantwoordelijkheid de gemeente daarin heeft of zou moeten nemen. 

TIP: Maak gebruik van de Oorcheck hoortest en een risicovragenlijst en krijg inzicht hoe je gemeente ervoor staat .

Hanteer een geluidslimiet

De Algemene Plaatselijke Verordening (APVAlgemene Plaatselijke Verordening (APV) ) biedt ruimte voor geluidslimieten. Maak hier gebruik van door het opnemen van volumegrenzen in het evenementenbeleid en bij het verlenen van vergunningen. Hanteer bij het evenementenbeleid en verlenen van vergunningen vanuit gezondheidskundig oogpunt een zo laag mogelijk geluidsniveau met als maximum 103 dB(A) (gemeten over 15 minuten). Monitor en handhaaf vervolgens ook het maximale geluidsniveau.

TIP: Laat je inspireren voor het opstellen van je beleid en maak gebruik van het convenant preventie gehoorschade versterkte muziek. Lees hoe de gemeente Heeze-Leende in de APV regels over geluidslimieten heeft opgenomen.

Bied gehoorbescherming aan

Bied op een laagdrempelige wijze gehoorbescherming aan zodat bezoekers van uitgaansgelegenheden en festivals op een veilige manier van muziek kunnen genieten. Belangrijke randvoorwaarden zijn dat de gehoorbescherming voldoende dempend is (minimaal 15 decibel), een hoog draagcomfort heeft en dat de gehoorbescherming beschikt over een kwalitatief goed muziekfilter.

Lees hoe GGD Limburg Noord zorgt voor de beschikbaarheid van gehoorbescherming op evenementen en schoolfeesten.

Geef informatie via het onderwijs

Stimuleer onderwijsinstellingen gebruik te maken van erkende interventies zoals Oorcheck en TestJeLeefstijl. De erkende interventies zijn te vinden op gezondeschool.nl. Zo kan gehoorschade onderdeel zijn van een gezonde school aanpak.

Informeer bezoekers

Informeer bezoekers in uitgaansgelegenheden en op festivals over het geluidsniveau, en daarmee op de risico’s op gehoorschade. Informeer ze over de mogelijkheid om oordoppen te kopen of  waar ze te verkrijgen zijn. Haak daarbij aan bij de landelijke campagne I Love My Ears en sluit met activiteiten aan op de beleving van de doelgroep.

Lees hoe GGD Brabant- Zuidoost het uitgaanspubliek informeert over gehoorschade

Monitor en evalueer activiteiten

Monitoren en evalueren helpt om zicht te houden op het verloop van ingezette activiteiten en om inzicht te krijgen in de resultaten. Hierdoor heb je als gemeente en GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst een completer beeld van de effecten van activiteiten die je uitzet en kun je indien nodig tijdig bijsturen.

Lees hoe de gemeente Eersel evenementen monitort en hoe ze de resultaten gebruiken. 

Meer informatie op andere websites