Als ons gehoor te vaak aan harde geluiden wordt blootgesteld is er kans op gehoorschade. Daarbij geldt hoe meer, hoe langer en hoe vaker je aan harde geluiden wordt blootgesteld, hoe groter de kans op schade. Gemeenten hebben vanuit de Wet Publieke Gezondheid een verantwoordelijkheid voor de preventie van gehoorschade.

Wat is gehoorschade

Gehoorschade ontstaat doordat de trilharen in het binnenoor beschadigd raken. Dit kan het gevolg zijn van natuurlijke slijtage van de trilharen. Maar trilharen kunnen ook beschadigen door te veel blootstelling aan harde geluiden, zoals muziek uit koptelefoons, motorrijden, klussen en festivals.De schade aan het gehoor ontstaat niet alleen door de luidheid en de duur van het lawaai, maar ook door herhaalde blootstelling aan lawaai en daarmee door een verminderde tijd voor herstel. Dat betekent dat gehoorschade door hard geluid zich langzaam opbouwt terwijl de schade niet direct merkbaar is. Lawaaislechthorendheid merk je meestal pas na een aantal jaren op.

De kans op gehoorschade door hard geluid wordt dus versterkt door:

  • de luidheid van het lawaai: hoe harder het geluid, des te schadelijker voor het gehoor. Elke 3 decibel (dB) extra zorgt voor een verdubbelde belasting voor het gehoor. 
  • de duur van het lawaai: hoe langer het lawaai duurt, des te groter de kans op gehoorschade.
  • de frequentie van het lawaai: naar mate men vaker naar te hard geluid luistert neemt het risico op gehoorschade toe.

Omvang van het probleem

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHOWorld Health Organization (WHO) Wereldgezondheidsorganisatie ) schat in dat wereldwijd 1,1 miljard jonge mensen (12-35 jaar) risico lopen op lawaaislechthorendheid in de recreatieve sfeer. Daarmee wordt bedoeld dat bijna de helft van deze jonge mensen luistert naar een te hoog volume op persoonlijke muziekspelers en ongeveer 40% van hen wordt blootgesteld aan te harde muziek op festivals, in clubs, discotheken en bars.

In Nederland is er weinig actueel onderzoek beschikbaar over hoe vaak gehoorschade veroorzaakt door geluid precies voorkomt en of het is toegenomen in de tijd. Uit Nederlands onderzoek blijkt wel dat 6-8% van de jongeren tussen 12-25 jaar een groot probleem heeft met het verstaan van spraak in rumoer. Verder blijkt uit Nederlands onderzoek dat 32,3% van de jongeren van 12-19 jaar risico loopt op gehoorschade door het gebruik van persoonlijke muziekspelers. Er wordt geschat dat 7,8% van de kinderen in de leeftijd van 9-11 jaar een permanent gehoorverlies (tenminste 15 dB) heeft. Na het uitgaan heeft 93% van de 18-35 jarigen last van een piep in het oor en 38% heeft de volgende dag nog steeds last van deze piep. Zowel landelijk onderzoek als verschillende breed uitgevoerde gezondheidsonderzoeken door GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst’en laten vergelijkbare verontrustende cijfers zien.

Risicogroepen

Bepaalde groepen mensen worden meer blootgesteld aan hard geluid en beschermen hun gehoor minder goed. Het gaat om de volgende risicogroepen:

  • Kinderen, jongeren en jongvolwassenen
  • Mensen met een lage sociaal economische status
  • Vrouwen

Gevolgen gehoorschade door lawaai

Gehoorschade door lawaai is onomkeerbaar en kan leiden tot levenslange aandoeningen als oorsuizen (tinnitus), geluidsvervorming en gehoorverlies. Dit heeft verschillende gevolgen. Werknemers met een gehooraandoening zijn vaker en langer ziek, vertonen meer vermoeidheid en stressklachten als gevolg van moeizamere communicatie en hebben een grotere kans op een werkongeval. Bovendien kampen mensen met gehoorverlies vaker met psychische aandoeningen, zoals burn-out en depressie. Verder kan oorsuizen onder andere slaapproblemen, angst, depressie, concentratieproblemen en communicatieproblemen tot gevolg hebben. Gehoorschade brengt naast hoge zorgkosten ook andere kosten met zich mee. Mensen met een gehooraandoening zijn bijvoorbeeld vaker werkloos en stoppen gemiddeld op jongere leeftijd met werken.