U bent hier

Samenwerken

Voor een succesvolle Gezonde School-aanpak is het zinvol om samen te werken met partners, niet alleen binnen maar ook buiten de school en de GGD

Waarom samenwerken?

  • Beter resultaat: organisaties hebben ieder hun eigen deskundigheid, kennis en ideeën voor oplossingen als het gaat om Gezonde School.
  • Gedeelde verantwoordelijkheid: door samen te werken met andere partijen zijn zij ook mede-eigenaar en daarmee ook verantwoordelijk voor het resultaat. De bereidheid om in actie te komen zal toenemen.
  • Toename draagvlak: door gezamenlijk te werken aan Gezonde School leren partijen en organisaties elkaar kennen. Dit vergroot de betrokkenheid, men weet elkaar makkelijker te vinden. Lees bijvoorbeeld de ervaringen van samenwerken met CJG.

Basisstappen bij samenwerken

  1. Verkennen van partners en de situatie: verken uw mogelijke samenwerkingspartners en waarom of waarvoor samenwerken relevant kan zijn.
  2. Belangen (er)kennen: ga na wat ieders motieven en belangen zijn voor samenwerking en weet waar de win-win zit.
  3. Gezamenlijke ambitie: partijen delen de opvattingen over koers en richting voor de samenwerking en wat ze willen halen en wat ze kunnen inbrengen. Zoek de meerwaarde die betrokkenen samen kunnen behalen, maar ieder voor zich niet zullen bereiken.
  4. Richt het samenwerkingsproces handig in.
  5. Uitvoeren en evalueren van samenwerking: partijen gaan met de inhoud, afspraken en vorm van de samenwerking aan de slag. Ga na of onderlinge afspraken moeten worden vastgelegd en kies een gepaste vorm voor de samenwerking.

Tips

  • Zorg voor originaliteit en afwisseling in de bijeenkomsten, dat werkt enthousiasmerend. Denk bijvoorbeeld aan een andere locatie, ga op werkbezoek, bekijk filmpjes of vergader met creatieve werkvormen.
  • Lees voor meer verdiepende informatie het document Samenwerken.

Samenwerking binnen de GGD

Maak intern duidelijke werkafspraken over de bijdragen van de verschillende GGD-afdelingen (Jeugdgezondheidszorg, Gezondheidsbevordering, Algemene Gezondheidszorg). Spreek ook af welke afdeling en welke medewerker verantwoordelijk is voor begeleiding van de school. Zorg ervoor dat hulpmiddelen, uren en financiële middelen beschikbaar zijn.

Lees het verhaal uit de praktijk over de taakverdeling tussen JGZ en GB.

Samenwerking met preventiepartners

Bepaal welke preventiepartners betrokken kunnen en willen zijn bij Gezonde School. Ga daarbij uit van de geldende beleidskaders in de gemeente of regio. Ga na met wie de scholen al samenwerken. Loop de thema’s van Gezonde School langs en kijk welke instelling daarbij past, dan wel actief is. Vraaggericht werken met scholen is het uitgangspunt.

De rol van de preventiepartners verschilt per regio. Soms leveren preventiepartners adviseurs om scholen te begeleiden. In andere regio’s dragen ze ‘alleen’ bij aan concrete activiteiten. Maak goede afspraken met de preventiepartners over de bijdragen en verantwoordelijkheden, ook samen met de school. Voor de hand liggende samenwerkingspartners zijn organisaties voor verslavingszorg, welzijnswerk en geestelijke gezondheidszorg.

Belangrijke onderwerpen om te bespreken met partners

  • Wat zijn relevante beleidsnotities op het gebied van onderwijs, sport, gezondheid en jeugd? Welke kaders gelden er op lokaal, regionaal en nationaal niveau?
  • Welke financiële bronnen zijn er voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, leefstijl, onderwijs, overgewichtbestrijding en Gezonde Wijk?
  • Welke inbreng leveren de verschillende partners, uitgedrukt in menskracht, financiële middelen en projectondersteuning? Denk ook aan informatie, locaties, materialen als bijdrage.
  • Wie wordt per partnerorganisatie afgevaardigd?
  • Wie vervult de rol van Gezonde School-adviseur?
  • Hoe overleggen de partijen op de verschillende niveaus (strategisch, tactisch en operationeel) en wie verzorgt de afstemming met de school?
  • Welke prioriteiten stelt de gemeente (met het oog op financiering)?
  • Wat betekent de samenwerking voor de school en hoe wordt daarover gecommuniceerd?

Tips voor het succesvol betrekken van partners

  • Begin met een individuele kennismaking: ga eerst individueel langs alle partners voordat je hen in een overleg bijeenbrengt. Vraag in dat gesprek naar hun ambities en hun belangen. Het is makkelijker voor partijen om dat open te bespreken in een individueel gesprek dan in een groep.
  • Kies de win-win-strategie: elke betrokken organisatie heeft een eigen ‘droombeeld’ van de Gezonde School. Voor sommige partijen is gezondheid niet het hoofddoel; men focust op betere leerprestaties, toegang tot het netwerk, een ondertekende overeenkomst of bijvoorbeeld een goed imago. Deze verschillende ambities hoeven elkaar niet te bijten: de kunst is om de ambitie zo te formuleren dat iedereen zich er in herkent. De enige manier om dat te bereiken is door alle partijen niet slechts mee te laten denken, maar ook mee te laten besluiten hierover. Anders gezegd: men wil niet alleen inspraak, maar ook invloed. Zorg dat iedere deelnemer tevreden terug kan naar de eigen organisatie: kies de win-win-strategie.
  • Neem de tijd: neem de tijd om samen met de betrokken partijen overeenstemming en enthousiasme te bereiken over de gezamenlijke ambitie. Deze investering betaalt zich later terug, want het voorkomt herhaalde discussies hierover in een later stadium.

Samenwerking met gemeenten

De gemeente is verantwoordelijk voor lokaal gezondheidsbeleid, en is opdrachtgever en financier van de GGD en enkele andere relevante lokale partijen. Daarnaast heeft de gemeente het onderwijsbeleid en de onderwijshuisvesting in haar portefeuille en is de gemeente verantwoordelijk voor de lokale educatieve agenda. Ga na wie binnen de gemeenten contact onderhoudt met de scholen. Het betrekken van deze personen helpt om de besluitvorming voor Gezonde School te vergroten en bepaalt mede het succes van Gezonde School. Ga na welke collega’s van de GGD al contact hebben met de gemeenten waar u aan de slag wilt en bespreek samen hoe u te werk gaat. Denk hierbij aan bijvoorbeeld (account)managers, medewerkers van de Jeugdgezondheidszorg of beleidsmedewerkers die gemeenten adviseren.

  • Maak duidelijke afspraken over de inzet voor de Gezonde School, bijvoorbeeld op basis van het aantal scholen waar u aan de slag gaat.
  • Betrek de gemeente in alle fasen en spreek af hoe en wanneer de gemeente betrokken wordt.
  • Zoek aansluiting bij de beleidsfase in de gemeente: voorbereiding, beleidsvorming, uitvoering of evaluatie. De gemeente maakt ook beleid voor gezondheidsproblemen die verder reiken dan de school. Denk aan beleid voor autovrije haal- en brengdagen of subsidies om kinderen kennis te laten maken met sportclubs.

Wat houdt een goede samenwerking in?

  • De gemeente weet wie aanspreekpunt voor Gezonde School is, kent de projectorganisatie en ondersteunt die eventueel met financiële middelen.
  • De activiteiten sluiten aan bij het vormgeven van integraal beleid, de aanpak Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG) of bij andere activiteiten in het beleidsterrein Sport, Jeugd en Onderwijs.

Tips

  • Benoem de meerwaarde van een integrale aanpak: de ene gemeente werkt meer integraal (samenhang tussen beleidsterreinen) dan de andere. Als elk beleidsterrein apart bezig is, kan dit zelfs tegen de Gezonde School-werkwijze in gaan. Stimuleer dan de afzonderlijke beleidsterreinen om met elkaar af te stemmen, bijvoorbeeld door de meerwaarde van de integrale aanpak voor Gezonde School te benoemen.
  • Formeel of informeel? In sommige gemeenten gaat het er formeler aan toe dan in andere. Pas daar de strategie op aan: in een formelere situatie zal een leidinggevende de onderhandelingen voeren en verloopt de communicatie via cijfers en verantwoording achteraf. Bij een informelere betrokkenheid kan het effectief zijn wanneer de ambtenaar juist praktijkervaringen hoort en meedenkt in overleggen.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer