U bent hier

Ervaringsverhaal samenwerking JGZ en Gezondheidsbevordering

Over succesvolle samenwerking van gezondheidsbevorderaars met de jeugdgezondheidszorg

De jeugdgezondheidszorg (JGZ) speelt een steeds belangrijker rol bij gezondheidsbevordering. Het motiveert jeugdverpleegkundigen en schoolartsen als zij zelf de signalen die ze dagelijks krijgen kunnen vertalen naar een schoolbrede aanpak. Bijvoorbeeld bij overgewicht het traktatiebeleid beïnvloeden. De tijd die dat kost verdient zichzelf terug. Van de gezondheidsbevorderaar vraagt dit wel een andere manier van werken: “een helikopterview en goeie communicatievaardigheden”. Aldus gezondheidsbevorderaars Ellen Ricke van GGD Haaglanden en Gea Brebaart van GGD Hollands Noorden die voor dit artikel geïnterviewd werden.

Je eigen ideeën loslaten en eerst luisteren

De JGZ kent de school het beste

Een belangrijke voorwaarde voor samenwerking is dat je de JGZ van het begin af aan meeneemt. Letterlijk en figuurlijk. Ga niet zelf dingen doen. Zij kennen uiteindelijk de school het beste. Dat is hun meerwaarde. Als je hun deskundigheid centraal stelt en hun tools geeft om advisering van scholen goed te doen, dan werkt dat prima. Daarmee zet je hen in hun kracht en blijken ze onmisbaar. Daarnaast is het belangrijk dat ze altijd op je terug kunnen vallen. Altijd bereikbaar zijn is erg belangrijk. Dit wordt door de jeugdverpleegkundigen erg gewaardeerd.

Samenwerking opbouwen en scholing aanbieden

Als je als gezondheidsbevorderaar gewend bent om alles zelf te doen, betekent dat wel omschakelen. In Den Haag en Noord-Holland is de samenwerking met de JGZ langzaam opgebouwd. Wel versnelden recente beleidsontwikkelingen als de jeugdimpulsgelden en het extra contactmoment dit proces. Een goed voorbeeld van samenwerken in Den Haag is de werkgroep gezondheidsbevordering. Daar stemmen gezondheidsbevordering en JGZ nieuwe ontwikkelingen af en ontwikkelen ze nieuwe plannen. Daar is bijvoorbeeld door de JGZ een training ‘leren signaleren’ voor docenten ontwikkeld. In Noord-Holland was het al langer zo dat op een groot aantal vo-scholen de jeugdverpleegkundige het aanspreekpunt van de school was. Op basis van hun EMOVO-rapporten bepaalden de afdeling gezondheidsbevordering en de JGZ ook samen de speerpunten in de aanpak.

Gezondheidsbevordering vraaggericht

Die samenwerking stimuleert ook om vraaggerichter te werken. Als scholen bijvoorbeeld vragen om een niet-erkende interventie moet je daar niet meteen neen op zeggen. Vroeger was het doel om vooral erkende interventies in te zetten. Je moet nu je eigen ideeën een beetje los kunnen laten en eerst luisteren naar de verschillende partijen. Ga in op de wensen van de school en luister ook naar je JGZ-collega’s. Heldere en duidelijke communicatie is belangrijk. Als je dat doet krijg je veel terug. Praat met de school, jeugdartsen en -verpleegkundigen wanneer er onduidelijkheden of problemen zijn waar zij niet uitkomen. Jeugdverpleegkundigen kunnen bijvoorbeeld een belangrijke rol spelen bij het betrekken van ouders. Ze kunnen zelf heel goed de vertaling maken van de gegevens uit hun individuele gesprekken met leerlingen naar een collectief aanbod.

Niet alleen interventies, maar ook schoolbeleid

“Heb vooral ook een brede blik” is het advies van deze gezondheidsbevorderaars. Op een school was bijvoorbeeld sprake van pesten. De jeugdverpleegkundige kreeg van ouders hier veel vragen over en had daar niet direct antwoord op. Dat is een moment om het samen aan te pakken. De gezondheidsbevorderaar is toen samen met de jeugdarts en jeugdverpleegkundige met de schooldirecteur gaan praten. Toen bleek er met name sprake van een communicatieprobleem. De school werkte al aan het voorkomen van pesten en had al een pestprotocol. Maar zowel ouders als de JGZ wisten niet van het bestaan hiervan. Daarnaast was er ook al een plan om PAD te gaan gebruiken, een methode die ook tegen pesten werkt. Door dit gesprek kon ook de JGZ nu ouders erop wijzen welke acties de school onderneemt. De directeur kreeg advies dit ook via de schoolwebsite en de schoolgids bekend te maken. Zo’n gesprek geeft iedereen voldoening. En het betaalt zich later terug doordat er wederzijds vertrouwen ontstaat.

Heb geduld en wees niet bang voor vernieuwingen

Tips voor collega's

“Heb geduld en wees niet bang voor vernieuwingen”. Ook in Den Haag en Noord-Holland kostten veranderingen tijd. “Maar gebruik ook het moment”. Fusies zijn aan de orde van de dag. Schrik er niet van maar gebruik ze voor nieuwe plannen. Beleidsontwikkelingen als de huidige 'andere' koers van de JGZ bieden mogelijkheden. Maar ook inhoudelijk is er iedere keer weer iets om over na te denken. In Noord-Holland zijn er zorgen dat de pubers niet lekker in hun vel lijken te zitten. Dat is wat toegenomen. "Is net je verkering uit, of had je heibel met je moeder omdat je je huiswerk niet gedaan hebt?". Wat is niet lekker in je vel zitten? Dat is zo’n onderwerp wat je als gezondheidsbevorderaar heel goed samen met de JGZ beter in beeld moet brengen en dan kunt aanpakken. Dat maakt dit werk ook zo ontzettend leuk.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer