U bent hier

Sociale media en Gezonde School

Wanneer wordt gamen een verslaving? Is het verstandig om de smartphone onder het kussen te leggen? Wat is wel en wat is geen gezond mediagebruik? Het is lastig om hier harde uitspraken over te doen, aangezien er onvoldoende onderzoek naar is gedaan.

 

  • Goed en bewust omgaan met media is leuk en bevordert welzijn en gezond opgroeien. Het verkleint de kans op gezondheidsproblemen, zoals overgewicht en slaapgebrek. Zelfbeheersing en begrenzing moeten jongeren vaak nog leren. Dat zij media altijd en overal kunnen gebruiken, betekent niet dat ze dit ook moeten doen.
  • Jongeren die mediawijs zijn, lopen minder risico op online problemen, zoals cyberpesten, grensoverschrijdend gedrag en (seksueel) misbruik. Scholen kunnen jongeren helpen hun online weerbaarheid te vergroten door hen te leren omgaan met kansen en valkuilen van (sociale) media. Het is goed om hierover in gesprek te blijven.
  • De relatie tussen langdurig tv-kijken of computergebruik en overgewicht bij jongeren is aangetoond.
  • Smartphonegebruik speelt een rol bij één op de vijf fietsongelukken waarbij jongeren betrokken zijn.
  • Gebruik van smartphone of tablet vlak voor het slapen gaan heeft gevolgen voor de nachtrust. De lichtsterkte (lux) stelt de aanmaak van melatonine uit, waardoor je moeilijk in slaap valt. Een opwindende game vlak voor het slapen is ook niet bevorderlijk voor een goede nachtrust; de hersenen blijven nog lang na het spelen actief.

De relatie tussen te veel straling, oogproblemen, depressie of groeistoornissen door het gebruik van media, is nog een grijs gebied. Er zijn vaak nog te weinig langetermijneffecten bekend om conclusies te kunnen trekken.

Hoe vaak, hoe lang? Beeldschermtijd

Het is niet eenvoudig aan te geven hoe vaak en hoe lang een jongere per dag achter een beeldscherm mag zitten. Kinderen groeien gezond op als ze een gevarieerde tijdbesteding hebben, waarbij spelen, slapen, media, eten, huiswerk, taken etc. in balans zijn. 

In veel gevallen is het maken van afspraken een kwestie van gezond verstand en goed kijken naar het kind. Volgens de website Mediaopvoeding.nl kun je globaal uitgaan van de volgende tijden voor kinderen in de basisschoolleeftijd:

  • 4 - 6 jaar: 10 à 15 minuten per keer, tot maximaal 1 uur per dag
  • 6 - 8 jaar: maximaal 1 uur per dag, verdeeld over periodes van maximaal 30 minuten
  • 8 - 10 jaar: maximaal 1 à 1½ uur beeldschermtijd per dag
  • 10 - 12 jaar: maximaal 2 uur beeldschermtijd per dag

Onder 'beeldschermtijd' wordt alles verstaan wat via het beeldscherm gaat, dus computeren en tv-kijken. Oudere kinderen kunnen zelf hun tijd verdelen. Maar nog belangrijker dan de precieze beeldschermtijd is dát er afspraken worden gemaakt over de maximale tijd. Zo leer je kinderen zichzelf te beheersen, ook op school.

Werken aan mediawijsheid

Scholen spelen een belangrijke rol bij mediawijsheid. Door op school structureel aandacht te besteden aan bewust, veilig en positief gebruik van digitale media, worden jongeren mediawijs en leren ze hun eigen en andermans grenzen te respecteren.

Het  is goed als de school daartoe beleid formuleert. Dat kan door:

  • mediawijsheid op te nemen in het lesprogramma;
  • positief gebruik van (sociale) media te stimuleren;
  • leerlingen uit te dagen zelf met media aan de slag te gaan of digitale media te gebruiken in de les;
  • voorlichting te geven en het gesprek aan te gaan;
  • zelf het goede voorbeeld te geven;
  • een mediawijze school te worden;
  • (sociale) media op te nemen in het schoolveiligheidsplan. Bekijk de brochure Sociale Media en Schoolveiligheid (Pdf, 4 Mb).

Educatie

Sociale media kunnen ingezet worden bij het bevorderen van een gezonde leefstijl. Een aantal voorbeelden van interventies die gebruikmaken van sociale media staat hieronder. Sommige daarvan zijn erkend, dat wil zeggen dat een panel van professionals uit praktijk, beleid en/of onderzoek de interventies heeft beoordeeld op kwaliteit, uitvoerbaarheid en effectiviteit.

Meer over mediawijsheid op het gebied van signaleren, educatie, schoolomgeving en beleid voor povo en mbo.

Schoolomgeving en beleid

Het formuleren van eigen beleid en regels helpt om mediawijsheid en de visie daarop te veranderen op school. In het ideale geval zijn er duidelijke regels over internet en mediagebruik, bijvoorbeeld vastgelegd in een mediaprotocol.

In het protocol kunnen afspraken worden gemaakt over:

  • Afspraken over internetgebruik: wanneer, wat wel/niet?
  • Het al dan niet meenemen van digitale apparaten naar school en in de klas
  • Welk mediagedrag wel/niet wordt toegestaan
  • Wat er wel en niet op sociale media mag worden gezegd
  • Hoe controle wordt gehouden op het naleven van regels
  • Welke maatregelen van toepassing zijn bij overtreding

Aandachtspunten voor school

  • In het schoolbeleid dient duidelijk te zijn opgenomen wat de privacyregels zijn m.b.t. internetgebruik door leerlingen en docenten, wat het beleid is bij overtreding van de regels: cyberpesten, privacyschending.
  • Ouders dienen op de hoogte te worden gesteld van het beleid en betrokken te worden bij het opstellen van het beleid. 
  • School moet zelf werk maken van het naleven van deprotocollen omtrent mediawijsheid. Wees actief en wees consequent in de uitvoering.

Mediawijsheid voor schoolbestuurders

School is de aangewezen plek om kinderen te leren omgaan met media en om hen op te voeden tot mediawijze burgers. Van scholen wordt verlangd dat ze mediawijs zijn. Wat is dat, een mediawijze school? En hoe wordt een school het? De brochure Mediawijsheid voor schoolbestuurders gaat hierop in.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer