U bent hier

Literatuurlijst onderbouwing Gezonde School

Bewegen | Voeding | Mondgezondheid | Overgewicht | Roken, Alcohol en Drugs | Slaap | Relaties en Seksualiteit | Sociaal-emotionele ontwikkeling


Bewegen

Bewegen en sport hebben zowel een positief effect op de algemene gezondheid van jongeren als op de schoolprestaties. Regelmatig bewegen op jonge leeftijd is gerelateerd aan een verlaagd risico op hart en vaatziekten en overgewicht. Daarnaast heeft bewegen ook een positief effect op mentale gezondheid (toename van hersenfunctie en cognitie). Hierdoor scoren leerlingen beter op reken- en lees testen, hebben ze hogere (zelf gerapporteerde) cijfers op diverse vakken en hebben een hogere Item Response Theory score (soort CITO score). Ten slotte blijken jongeren die meer bewegen minder afwezig te zijn op school.

Literatuurreferenties

  • Beverly J. Bradley, Ph.D., R.N., Amy C. Greene, M.S.S.W., M.P.H. Do Health and Education Agencies in the United States Share Responsibility for Academic Achievement and Health? A Review of 25 Years of Evidence About the Relationship of Adolescents’ Academic Achievement and Health Behaviors. Journal of Adolescent Health 52 (2013) 523e532.
  • Syväoja HJ, Kantomaa MT, Ahonen T, Hakonen H, Kankaanpää A, Tammelin TH. Physical Activity, Sedentary Behavior and Academic Performance in Finnish Children. Med Sci Sports Exerc. 2013 Apr 15.
  • Singh A, Uijtdewilligen L, Twisk JW, van Mechelen W, Chinapaw MJ. Physical Activity and Performance at School A Systematic Review of the Literature Including a Methodological Quality Assessment. ARCH PEDIATR ADOLESC MED/VOL 166 (NO. 1), JAN 2012 49-55.
  • Centers for Disease Control and Prevention, The association between school-based physical activity, including physical education, and academic performance 2010
  • Stegeman H. Effecten van sport en bewegen op school. 's-Hertogenbosch: W.J.H. Mulier Instituut, 2007.
  • Trudeau F, Shephard RJ. Physical education, school physical activity, school sports and academic performance. Int J Beh Nutr and Phys Activity 2008, 5:10.
  • Taras H. Physical activity and student performance at school. J Sch Health 2005: 75(6):214-218.
  • Physical Activity and Performance at School; A Systematic Review of the Literature Including a Methodological Quality Assessment. Arch Pediatr Adolesc Med. 2012;166(1):49-55.

Voeding

Ontbijten

Uit onderzoek blijkt dat het overslaan van het ontbijt op verschillende manieren het cognitief functioneren – en daarmee de schoolprestaties – kan beïnvloeden.

  1. Het overslaan van een ontbijt zorgt voor een hongergevoel. Dit hongergevoel kan samenhangen met emotionele, gedrags- en academische problemen bij kinderen en adolescenten.
  2. Door te ontbijten wordt gezorgd voor een beter metabolisme en hogere bloedsuikerwaarden die bevorderlijk zijn voor het cognitief functioneren Uit verschillende onderzoeken komt naar voren dat ontbijten een positieve invloed heeft op zowel het korte- als het langetermijngeheugen bij kinderen. Positieve effecten zijn gevonden voor verschillende leeftijdsgroepen en bij zowel experimentele als observationele studies.
  3. Kinderen die niet ontbijten zijn minder vaak aanwezig op school en komen vaker te laat.

Drinken van water

Uit onderzoek blijkt dat water drinken een positief effect heeft op het cognitief functioneren bij zowel kinderen als volwassenen.

Literatuurreferenties

  • Beverly J. Bradley, Ph.D., R.N. and Amy C. Greene, M.S.S.W., M.P.H. Do Health and Education Agencies in the United States Share Responsibility for Academic Achievement and Health? A Review of 25 Years of Evidence About the Relationship of Adolescents’ Academic Achievement and Health Behaviors. Journal of Adolescent Health 52 (2013) 523-532.
  • Wi-YOUNG SO. Association between Frequency of Breakfast Consumption and Academic Performance in Healthy Korean Adolescents. Iranian J Publ Health, Vol. 42, No.1, Jan 2013, pp.25-32.
  • Boschloo A., Ouwehand C., Dekker S. , Lee N., de Groot R., Krabbendam L., Jolles J. The relation between breakfast skipping and school performance in adolescents. Mind, Brain, and Education (2012), 6(2), 81-88.
  • Bos V, De Jongh DM, Paulussen TGWM. Gezondheidsbevordering en preventie in het onderwijs. Stand van zaken, effectiviteit en ervaringen van GGD’en en scholen. Bilthoven, 2010.
  • Hoyland A, Dye L, Lawton CL, (2009). A systematic review of the effect of breakfast on the cognitive performance of children and adolescents. Nutrition Research Reviews (2009), 22, 220–243.
  • Rampersaud GC, Pereira MA, Girard BL, Adams J, Metzl JD. Breakfast habits, nutritional status, bodyweight, and academic performance in children and adolescents. J Am Diet Assoc 2005; 105(5):743-760.
  • Taras H. Nutrition and student performance at school. J Sch Health 2005: 75(6):199-213.
  • Caroline J. Edmonds, Rosanna Crombie, Haiko Ballieux, Mark R. Gardner, Lynne Dawkins. Water consumption, not expectancies about water consumption, affects cognitive performance in adults. Appetite 60 (2013) 148–153.
  • Fadda R, Rapinett G, Grathwohl D, Parisi M, Fanari R, Calò CM, Schmitt J. Effects of drinking supplementary water at school on cognitive performance in children. Appetite 2012 Dec;59(3):730-7.
  • Edmonds, C.J. & Jeffes, B. (2009) ‘Does having a drink help you think? 6–7 year old children show improvements in cognitive performance from baseline to test after having a drink of water’, Appetite 53 (3) 469-472.

Mondgezondheid

Problemen met het gebit zijn significant geassocieerd met afname van schoolprestaties en sociaal emotioneel wel bevinden. Kinderen met gebitsproblemen hebben meer problemen op school en verzuimen school vaker en waren minder instaat om het huiswerk te maken. Gebitsproblemen zijn ook geassocieerd met verlegenheid, ongelukkig, minderwaardigheidsgevoel. De effecten van gebitsproblemen zijn het groots onder jongeren tussen 15 en 17 jaar.

Literatuurreferenties

  • Carol Cristina Guarnizo-Herreno, DDS, George L. Wehby, MPH. Children's Dental Health, School Performance, and Psychosocial Well-Being. J Pediatr 2012;161:1153-9.
  • Chaiana Piovesan, José Leopoldo Ferreira Antunes, Fausto Medeiros Mendes, Renata Saraiva Guedes, Thiago Machado Ardenghi. Influence of children’s oral health-related quality of life on school performance and school absenteeism. Journal of Public Health Dentistry 72 (2012) 156–163.

Overgewicht

Er is een negatieve relatie tussen overgewicht en leerprestaties. Uit onderzoek blijkt dat leerlingen met overgewicht vaker een klas blijven zitten, lagere cijfers halen en zichzelf beschouwen als minder goede leerlingen. Het is niet bekend waarom kinderen met overgewicht slechter presteren. Uit onderzoek is eerder al gebleken dat kinderen met overgewicht een grotere kans hebben op een lage eigenwaarde en vaker psychopathologische aandoeningen hebben zoals angststoornissen en depressie. Deze sociaal-emotionele aandoeningen zijn mogelijk mediërende factoren die bijdragen aan het slechte functioneren op school.

Uit een andere studie komt naar voren dat leerlingen met overgewicht 20% vaker lessen verzuimden in vergelijking met leerlingen zonder overgewicht. De belangrijkste reden voor schoolverzuim was niet gerelateerd aan lichamelijke ziekte, maar was psychologisch van aard en gerelateerd aan stigmatisering en pesten.

Literatuurreferenties

  • Caird J, Kavanagh J, Oliver K, Oliver S, O’Mara A, Stansfield C, Thomas J. (2011) Childhood obesity and educational attainment: a systematic review. London: EPPI-Centre, Social Science Research Unit, Institute of Education, University of London.
  • Daniels DY. Examining attendance, academic performance, and behavior in obese adolescents. J Sch Nurs 2008; 24(6):379-387.
  • Tara H, Potts-datema W.Obesity and student performance at school. San Diego: Journal of School Health, 2005; 75(8): 291–295.
  • Barrigas C, Fragoso I. Obesity, academic performance and reasoning ability in Portuguese students between 6 and 12 years old. J Biosoc Sci. 2012 Mar;44(2):165-79.

Roken, Alcohol en Drugs

Uit onderzoek blijkt dat roken op jonge leeftijd een negatief effect heeft op schoolprestaties. Tevens is er een relatie tussen roken en gedragsproblemen waardoor er meer kans is op vroegtijdig schoolverlaten. Meeroken lijkt ook invloed te hebben op schoolprestaties. Meeroken is geassocieerd met slechtere schoolprestaties bij jongeren die zelf niet roken.

Uit diverse onderzoeken blijkt dat jongeren die overmatig alcohol en cannabis gebruiken slechtere schoolprestaties leveren. Dit wordt mogelijk veroorzaakt doordat het gebruik van cannabis consequenties heeft voor het geheugen en het concentratievermogen. Daarnaast blijkt dat zowel alcohol-als cannabisgebruik een risicofactor is voor spijbelen en een geringere schoolmotivatie.

Literatuurreferenties

  • Beverly J. Bradley and Amy C. Greene. Do Health and Education Agencies in the United States Share Responsibility for Academic Achievement and Health? A Review of 25 Years of Evidence About the Relationship of Adolescents’ Academic Achievement and Health Behaviors. Journal of Adolescent Health 52 (2013) 523e532.
  • Cándido J. Inglés; María S. Torregrosa; Jesús Rodríguez-Marín; José A. García del Castillo; José J. Gázquez; José M. García-Fernández; Beatriz Delgado. Alcohol and tobacco use and cognitive-motivational variables in school settings: Effects on academic performance in Spanish adolescents; ADICCIONES, 2013 • VOL. 25 NÚM. 1 • PÁGS. 63-70.
  • Madeline H. Meier, Avshalom Caspia, Antony Ambler, HonaLee Harrington, Renate Houts, Richard S. E. Keefed, Kay McDonaldf, Aimee Ward, Richie Poulton, and Terrie E. Moffitt. Persistent cannabis users show neuropsychological decline from childhood to midlife. Proceedings of the National Academy Sciences. 2012
  • De Paz M, Nieves C. The impact of health and health behaviors on educational outcomes in high-income countries: a review of the evidence. World Health Organization, 2011.
  • Ter Bogt T, Van Lieshout M, Doornwaard S, Eijkrmans Y. Middelengebruik en voortijdig schoolverlaten. Utrecht: Trimbos-instituut en Universiteit Utrecht, 2009.
  • Sai-Yin Ho, Hak-Kan Lai, Man-Ping Wang, and Tai-Hing Lam. Exposure to Secondhand Smoke and Academic Performance in Non-Smoking Adolescents. Journal of pediatrics. Vol.157, no 6. 1012-1017.
  • Monshouwer K, Van Dorsselaer S, Verdurmen J, Ter Bogt T, De Graaf R, Vollebergh W. Cannabis use and mental health in secondary school children: findings from a Dutch survey. British Journal of Psychiatry, 2006; 188(2): 148-153.

Slaap

Leerlingen die goed slapen en zich niet slaperig voelen, kunnen zich beter concentreren, zijn minder impulsief en kunnen beter plannen dan leerlingen die slecht slapen of zich slaperig voelen. Goed slapende leerlingen presteren ook beter op school.

Literatuurreferenties

  • Annemarie Boschloo, Lydia Krabbendam, Sanne Dekker, Nikki Lee, Renate de Groot, Jelle Jolles. The relation between sleep and school performance: Comparing objective and subjective school performance measures. Submitted for publication.
  • Stroebele N, McNally J, Plog A, Siegfried S, Hill JO. The association of self-reported sleep, weight status, and academic performance in fifth-grade students. J Sch Health. 2013 Feb;83(2):77-84.

Relaties en Seksualiteit

Uit onderzoek blijkt dat er een relatie bestaat tussen seksueel gedrag en schoolprestaties. Eerste seksuele contact op jonge leeftijd is geassocieerd met verminderde leerprestaties.

Literatuurreferentie

Beverly J. Bradley and Amy C. Greene. Do Health and Education Agencies in the United States Share Responsibility for Academic Achievement and Health? A Review of 25 Years of Evidence About the Relationship of Adolescents’ Academic Achievement and Health Behaviors. Journal of Adolescent Health (2013) 523e532.


Sociaal-emotionele ontwikkeling

Uit onderzoek blijkt dat zowel pesters als gepeste kinderen minder goede schoolprestaties halen in vergelijking met kinderen die niet betrokken zijn bij pestgedrag. Leerlingen die betrokken zijn bij pesten, zowel gepesten als pesters, hebben een negatievere schoolbeleving en voelen zich geïsoleerder en minder verbonden aan school dan kinderen die niet betrokken zijn bij pestgedrag. Kinderen die gepest worden zijn ook iets vaker afwezig van school.

Daarnaast kan depressie bij kinderen leiden tot concentratieproblemen. Angststoornissen kunnen bijdragen aan het niet naar school willen gaan en verslechterde schoolprestaties.

Literatuurreferenties

  • Judi Kidger, Ricardo Araya, Jenny Donovan and David Gunnell. The Effect of the School Environment on the Emotional Health of Adolescents: A systematic review. Pediatrics 2012;129;925; originally published online April 2, 2012.
  • Dake JA, Price JH, Telljohann SK. The nature and extent of bullying at school. J Sch Health 2003; 73(5):173-180.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer