U bent hier

Praktijkverhaal over implementatie van Gezonde School-aanpak

Lees hoe GGD IJsselland de gemeenten mee kreeg om aan de slag te gaan met de Gezonde School-aanpak. Lian Schoot Uiterkamp, beleidsadviseur en projectleider Gezonde School bij GGD IJsselland, vertelt haar ervaringen over implementatie en continuering van de Gezonde School-aanpak. 

Van start dankzij het ondersteuningsaanbod

Bij de GGD IJsselland probeerden we al langer de Gezonde School-aanpak in te voeren op scholen. Er is over gesproken met gemeenten en samenwerkingspartners, maar het bleek lastig om het daadwerkelijk van de grond te krijgen. Door de financiering via het ondersteuningsaanbod van het RIVM Centrum Gezond Leven en Onderwijsagenda lukte het ons wel om de Gezonde School te introduceren op scholen. Bij de eerste inschrijfronde in 2012 meldden maar liefst 69 scholen zich aan voor ondersteuning. Na 5 rondes waren er uiteindelijk ruim 150 scholen die met Gezonde School aan de slag wilden gaan.

Gezondheidsbevorderaar of jeugdverpleegkundige?

Binnen onze GGD is de keus gemaakt om zo veel mogelijk de eigen JGZ-verpleegkundige van de school het advies op maat uit te laten voeren. Het voordeel is dat de JGZ-verpleegkundige de scholen kent en dat er voor de school dus geen nieuw gezicht bij komt.

Voordat de scholen werden bezocht zijn alle verpleegkundigen getraind in het werken met de Gezonde School-aanpak door het Centrum Gezond Leven. Daarnaast hebben we als GGD de afgelopen jaren zelf een aantal scholingsbijeenkomsten georganiseerd die vooral heel praktisch gericht waren. Onderwerpen als draagvlak creëren en hoe voer je een eerste gesprek kwamen onder meer aan de orde. Omdat we merkten dat sommige verpleegkundigen moesten zoeken naar hun rol, hebben we na verloop van tijd ook ‘coaching on the job’ ingevoerd: de jeugdverpleegkundigen konden GB’ers van GGD Kennis en Expertise Centrum vragen om samen een gesprek voor te bereiden, een keer mee te gaan naar een school of andere specifieke vragen te beantwoorden.

Financiering loopt ten einde…. en nu?

Nu het einde van het ondersteuningsaanbod in zicht is, willen we een goede vorm vinden voor de voortgang van de Gezonde School-aanpak. Maar hoe doe je dat?

We hebben gekozen voor twee sporen: 1. intern en 2. per gemeente

1. Intern

Bij de GGD zijn we in het kader van de vormgeving integrale JGZ 0-18 bezig met het ontwikkelen van een JGZ-brede visie en nieuwe werkwijze. Dit biedt de kans om de Gezonde School een plek te geven. Binnen de nieuwe werkwijze zal er meer nadruk gelegd worden op collectieve preventie waarbij de Gezonde School-aanpak het uitgangspunt wordt. Twee keer per jaar zal de jeugdverpleegkundige met een school om tafel gaan om te spreken over gezondheidsbeleid en om te bespreken op welke manier de school hier vorm aan wil geven.

2. Per gemeente

Naast de borging van de Gezonde School-aanpak binnen de werkwijze van de JGZ hebben we ook een lijn uitgezet richting gemeenten. Per gemeente bekijken we op welke manier we het beste lokaal kunnen aansluiten. We maken hierbij vooral gebruik van netwerken binnen lokale programma’s zoals JOGG en de GIDS-gelden (Gezondheid in De Stad). Binnen twee gemeenten zijn er plannen om binnen deze netwerken met een groot aantal partijen te gaan verkennen of en op welke manier de Gezonde School-aanpak in de praktijk behouden kan blijven. Voor de overige gemeenten wordt er dit jaar aansluiting gezocht bij relevante partijen.

Steenwijkerland zet extra in op Gezonde School

Binnen gemeente Steenwijkerland wordt de Gezonde School-aanpak op dit moment al heel actief geborgd. Een werkgroep binnen het CJG heeft zich, op verzoek van de gemeente, gebogen over de vraag op welke manier collectieve activiteiten vraaggericht en op een centrale manier kunnen worden aangeboden. De Gezonde School-aanpak was hier het antwoord op. Er is een projectcoördinator aangesteld die de Gezonde School-aanpak binnen alle scholen gaat implementeren. Hiervoor onderhoudt zij contacten met de schoolbesturen, de gemeente, het CJG en de diverse samenwerkingspartijen. Per school wordt een contactpersoon aangesteld die de schakel is tussen de school en het collectieve aanbod. De samenwerking van de verschillende partijen binnen de werkgroep, welzijnswerk, sport, MEE, maatschappelijk werk, basis GGZ en verslavingszorg biedt een mooie basis. De contactpersonen zijn getraind en zullen voor de zomer de eerste gesprekken op de scholen gaan voeren.

Tips voor collega's

  • Houd de aanpak behapbaar en maak de methodiek concreet
  • Bespreek met scholen expliciet dat gezondheid meer is dan voeding en bewegen. Dit geeft vaak een ingang om aan de slag te gaan.
  • Het is wisselend hoe de JGZ-verpleegkundigen de Gezonde School-methodiek oppakken. Voer met elkaar het gesprek wat er nodig is om verder te kunnen. Bevorder de samenwerking tussen JGZ en gezondheidsbevorderaars; beide vullen elkaar goed aan.
  • Zoek samenwerking met andere partijen zoals de Onderwijsraad, sportorganisaties en Tactus.
  • Bekijk per gemeente waar het borgen van de Gezonde School-aanpak haalbaar is en start daar.

Links

GGD IJsselland, inclusief gegevens contactpersoon

Gezond in… is het stimuleringsprogramma dat GIDS-gemeenten helpt bij het versterken van hun lokale aanpak van gezondheidsachterstanden. Het gaat daarbij niet om blauwdrukken maar om het aansluiten bij wat gemeenten al doen. Het programma biedt de gemeenten vier jaar lang advies op maat en ondersteuning.  Het programma wordt uitgevoerd door Pharos en Platform31 in samenwerking met gemeenten en diverse andere partners en wordt gefinancierd door het ministerie van VWS.

JOGG

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer