Oss en CZ logo

Proeftuin Ruwaard is een samenwerkingsverband van zorgverzekeraars CZ  en VGZ, de gemeente Oss, zorgaanbieders van wonen, welzijn, preventie en arbeidsintegratie en wijkbewoners zelf. Sinds 2016 werkten ze samen in de wijk Ruwaard aan de creatie van een vitale wijk waar bewoners tegen lagere kosten een betere (positieve) gezondheid ervaren. De aanpak startte als zogenoemde ‘Proeftuin’. Gaandeweg kwamen er meer partijen bij. Hoe is het in 2020?

Aan het woord is Jord Neuteboom, transitiecoach Viatore.

De proeftuin Ruwaard werkt als een kraamkamer voor innovatie in Oss en breder in de regio.

Eén team, één budget ....

Via één wijkbudget voor de wijk Ruwaard kreeg het ‘ontschot samenwerken én het preventiedenken’ in de regio een stevige impuls. “We creëerden meer samenhang tussen de domeinen wonen, arbeid, welzijn en zorg. Dit resulteerde in een toename van welbevinden en een daling van kosten. Op basis van die ervaring stelde de gemeente Oss een vast jaarlijks bedrag beschikbaar van 2,1 miljoen euro middels een subsidie voor de WMOWet maatschappelijke ondersteuning in de wijk Ruwaard. Omdat dit lumpsum budget voor vijf jaar vastligt is het mogelijk om structureel -ontschot- te gaan samenwerken én om meer preventief en collectief te werken. Dat komt de (positieve) gezondheid van bewoners ten goede”.

.... Eén werkwijze

In 2017 startten diverse pilots met als uitgangspunt dat de vragen en mogelijkheden van burgers en professionals leidend moeten zijn. Bij eenvoudige hulpvragen zoeken we meteen een oplossing. Bij een complexe vraag stellen we bij de mensen thuis drie vragen:

  • Wat zijn jouw doelen en waar wil jij naartoe werken?
  • Wat kun jij betekenen voor jezelf en voor een ander?
  • En wat heb je daarvoor nodig?

Met de antwoorden maken we een gezamenlijk plan waar men direct mee aan de slag gaat, zodat er uiterlijk binnen zes weken een oplossing staat. Deze radicaal eenvoudige werkwijze leidt tot een gemiddelde stijging van zelfgerapporteerd welbevinden van gemiddeld 3,5 tot 8,3 en tevens tot een stevige daling van kosten, zoals blijkt uit een micro-analyse studie van 50 casussen.

Preventie activiteiten Oss - Ruwaard

De preventie activiteiten komen bottom up tot stand, door initiatieven van bewoners en professionals samen. Een voorbeeld is de activiteit veiligheid in de wijk. Er zijn buurtpreventie groepen gestart, die wandelen op  uiteenlopende tijden, maar ook tijdens de dinsdagavond wanneer vaker wordt ingebroken. Daarnaast is er een buurtpreventie-appapplication (app) Application is een kant en klaar programma waarmee digitale apparatuur bepaalde functies kan vervullen. . Deze activiteiten vergroten de veiligheid en de sociale cohesie in de wijk en zijn gunstig voor de lifestyle van burgers, met name het beweeggedrag.
Ook hebben we een succesvol programma met Huis van de Wijk. Hier organiseren bewoners activiteiten rondom sociale contacten, bewegen en integratie. Denk aan kookclubs, naaiateliers, taalcursussen en wandelactiviteiten. Het huis heeft inmiddels meer dan 500 unieke bezoekers per week!

Samenwerking gemeente en zorgverzekeraar

De samenwerking over de hele linie is verbeterd. Er is nieuwsgierigheid naar het perspectief van de ander en het besef dat dit nodig is om tot de juiste interventies te komen. Zo werkt een groep bewoners, de wijkraad en wijkstichting structureel samen met beroepskrachten om preventie activiteiten te ontwikkelen. Daarnaast verbreedt de samenwerking zich naar andere domeinen zoals werk en inkomen. Een nieuw initiatief is een pilot rondom stille armoede. Daarbij kijken we eerst naar: ‘Wat kunnen mensen zelf en wat kunnen we preventief voordat mensen echt een beroep op meer specialistische zorg gaan doen?’ Dat vraagt van beleidsmedewerkers dat ze zich meer gaan verbinden met de leefwereld van - en aansluiten bij - onze groep ervaringsdeskundigen. Voor werk en inkomen zijn medewerkers spreekuur gaan houden in het Huis van de Wijk, waar de drempels voor bewoners lager zijn dan naar het gemeentehuis.

Toekomst preventiecoalitie

Preventie loont, zowel persoonlijk als maatschappelijk.  Maar dit vergt wel een flinke verandering. We weten nu door het werken vanuit de preventie coalitie wat er nodig is voor de volgende stap. De proeftuin Ruwaard werkt als een kraamkamer voor innovatie in Oss en breder in de regio, zoals Cuijk, Grave en Mill (het samenwerkingsverband Mooi Maasvallei).
De beide zorgverzekeraars gaan met deze gemeenten en netwerkpartners aan tafel om te praten over een meer structurele manier van samenwerken en samen leren. Als dat lukt dan heeft de preventiecoalitie een flink effect gehad, door een fundament te leggen voor de volgende stap naar daadwerkelijk meer preventie in het zorglandschap van de toekomst.

Meer weten over de wijkgerichte aanpak Oss?

Lees verder over Proeftuin Ruwaard, de vitale wijk waar wijkbewoners tegen lagere kosten een betere (positieve) gezondheid ervaren.