Een succesvolle samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars is nodig voor preventie gericht op risicogroepen. Soms is dit zelfs verplicht en bevat de wet een opdracht tot samenwerking en afstemming. Maar hoe zet u een samenwerking op, hoe komt u tot een gezamenlijke ambitie en hoe geeft u de samenwerking vorm? Onderstaande tips kunt u gebruiken om in planmatige stappen samen te werken.

Stap 1. Zoek samenwerkingspartners

Diverse organisaties en professionals richten zich op het bevorderen van de gezondheid van inwoners. Denk aan aanbieders van zorg en welzijn, GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst, ROSRegionale Ondersteuningsstructuur , ervaringsdeskundigen. Denk ook aan vertegenwoordigers van beoogde doelgroepen die relevant kunnen zijn bij de ontwikkeling en uitvoering van preventieprogramma’s. Ook bij zorgverzekeraars werken verschillende mensen aan preventie voor risicogroepen, zoals regio-regisseurs of zorginkopers eerstelijnszorg. Zorg daarom dat u overzicht heeft  van relevante personen bij gemeenten, zorgverzekeraars en daarbuiten.

Elke regio heeft een andere verzekeraarsconcern die marktleider is. Beneden de grote rivieren zijn CZ en VGZ wisselend marktleider. VGZ is ook in de kop van Noord-Holland goed vertegenwoordigd. Menzis is marktleider in de provincie Groningen en grote delen van Gelderland en Overijssel. Achmea is goed vertegenwoordigd in met name Friesland, Drenthe, Flevoland, Utrecht en het dichtbevolkte deel van Noord-Holland en de regio Rijnmond. Op Volksgezondheidenzorg.info vindt u een volledig overzicht.

Tips samenwerking zoeken

  • Gebruik bestaande samenwerkingen tussen gemeenten en zorgverzekeraar om het gesprek aan te gaan. Zoek uit wie binnen uw gemeente of verzekeraar gesprekken voert over de gemeentepolis. Ook een gesprek over de gecombineerde leefstijlinterventie biedt kans om elkaar te vinden in preventie voor risicogroepen.  
  • Zoek als kleine gemeente regionale samenwerking met andere gemeenten om tot samenwerking met zorgverzekeraars te komen. Dan bent u als kleinere gemeente interessanter voor zorgverzekeraars.
  • De gespreksleidraad is een tool voor gemeenten en zorgverzekeraars waarmee u de stap van kennismaken naar samenwerken versnelt. De leidraad biedt op een praktische manier aanknopingspunten voor nadere kennismaking, inhoudelijke verdieping en onderling vertrouwen.

Voorbeeld: Preventiecoalitie Vitaal Twente

In de preventiecoalitie Vitaal Twente bundelen zorgverzekeraar Menzis, 14 Twentse gemeenten, onderwijs en kennisinstellingen, diverse zorgaanbieders, bedrijven en de GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst sinds 2017 hun krachten. In zowel het dagelijks bestuur als in de werkgroepen participeren vertegenwoordigers van de deelnemende organisaties. In de werkgroepen zit altijd één van de bestuursleden en daarnaast zijn er 4-5 leden vanuit de partners, altijd met expertise over het onderwerp. Er is een werkgroep ‘preventie’, ‘borging’, ‘kennisinfrastructuur’ en ‘monitoring en evaluatie’. Lees verder over de preventiecoalitie Vitaal Twente.

Stap 2. Verken elkaars belangen en gezamenlijke ambitie

Zorgverzekeraars en gemeenten hebben verschillende (wettelijke) verantwoordelijkheden, financieringsmogelijkheden, geografische werkgebieden en belangen. Breng de gezamenlijke doelen in beeld en formuleer vandaaruit een gedeelde ambitie. Een voorbeeld is ‘het verminderen van het aantal valongelukken’. Hierdoor is minder zorg nodig én mensen kunnen langer thuis kunnen blijven wonen. Werk de gezamenlijke ambitie uit in concrete doelstellingen voor de korte, middellange en lange termijn. Dit maakt de mogelijk tegengestelde belangen van de verschillende betrokken partijen zichtbaar en bespreekbaar.

Tips om ekaars belangen en ambitie te verkennen

  • Stel bij het formuleren van de concrete doelstellingen steeds de beoogde doelgroep(en) centraal. Dit is de gemene deler voor alle betrokken partijen.
  • Maak de inhoud leidend, wat willen jullie met elkaar oplossen, aanpakken of verbeteren? Wissel informatie uit over het thema of de doelgroep. Veel partijen hebben gegevens over zorggebruik en gezondheid van burgers. Denk aan gegevens over zorggebruik die zorgverzekeraars hebben en de beschikbare gegevens van lokale/regionale gezondheidsmonitors die gemeenten hebben. Lees verder over welke beschikbaar zijn.

Voorbeeld: Preventiecoalitie Samen Gezond in Deventer

Op bestuursniveau hebben we Salland United, een netwerk van bestuurders met een inhoudelijke missie: “Geef inwoners meer plezier in hun leven en regel dat de zorg daar op aansluit en dit versterkt”. Vanuit die gedachten ontwikkelen we projecten waarin dat gedachtengoed een rol speelt, zoals Bewegen op Recept. Lees verder over de preventiecoalitie Samen Gezond in Deventer.

Stap 3. Geef samenwerking vorm en onderhoud deze

Als er een gezamenlijke ambitie is, kunt u deze verder vorm  geven. Denk hierbij aan de geografische reikwijdte, interventies die uitgevoerd kunnen worden, duur van de samenwerking, verantwoordelijkheidsverdeling en financiering en monitoring en evaluatie. Op de pagina succesfactoren leest u meer over hoe u dit kunt vormgeven.

Tips om samenwerking vorm te geven

  • Houd bij de start van samenwerking de geografische reikwijdte en het aantal betrokken partijen beperkt. Experimenteer bijvoorbeeld in enkele pilotwijken of binnen de collectieve verzekering voor minima. Een kleiner gebied is makkelijker te overzien en houdt lijnen kort. Bij een succesvolle samenwerking kan het aantal betrokken partijen worden uitgebreid.
  • Maak samen een plan van aanpak en bepaal welke activiteiten nodig zijn. Hierbij kunt u gebruik maken van erkende interventies. Deze interventies zijn beoordeeld op kwaliteit, effectiviteit en uitvoerbaarheid. Bekijk de interventieoverzichten voor verschillende leefstijlthema’s om te zien welke interventies u kunt inzetten. Hulp nodig bij het kiezen van interventies? Bekijk dan het stappenplan interventies kiezen.

Voorbeeld: Preventiecoalitie Amstelland

Om tot een plan rondom valpreventie te komen, organiseerden de gemeente Amstelveen en Zorg en Zekerheid een expertmeeting met onder andere VeiligheidNL. “Het doel was eerst te horen wat de beste aanpak zou zijn. Dit leidde tot een ketenaanpak die we vervolgens met de zorgverleners en professionals uit het sociale domein bespraken”. Lees verder over de preventiecoalitie Amstelland.

Maak gebruik van de subsidieregeling Preventiecoalities

Met de subsidieregeling Preventiecoalities stimuleert het ministerie van VWSMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de structurele samenwerking tussen zorgverzekeraars en gemeenten op het gebied van preventieactiviteiten voor risicogroepen. Wilt u als zorgverzekeraar en gemeente stappen zetten, dan is een gezamenlijke coördinatie nodig. Lees daarom meer over de subsidieregeling Preventiecoalities waarmee u een derde van de kosten van de procescoördinatie kunt financieren.

Meer lezen

Lees de brief van zorgverzekeraars aan de Tweede Kamer. Hierin leest u wat een aantal zorgverzekeraars doen op het gebied van preventie.