Gemeenten en zorgverzekeraars die al samenwerken, ervaren dat je eerst elkaars wereld en werkwijze moet leren kennen. Wederzijdse beeldvorming kan de weg naar een succesvolle samenwerking belemmeren. Hieronder wordt aan de hand van enkele stellingen geschetst welke beelden zorgverzekeraars en gemeenten van elkaar hebben. Zorgverzekeraars en gemeenten geven vervolgens praktische tips en adviezen aan elkaar. Zo leren ze elkaar beter te begrijpen en kunnen ze succesvoller samenwerken.

Stelling zorgverzekeraar: “Het is ingewikkeld om preventieactiviteiten met een gemeente te ontplooien door langdurige besluitvormingsprocessen”

Gemeenten hebben te maken met een groot aantal verschillende belangen. Hierdoor duurt het soms langer voordat zij een besluit kunnen nemen. Het besluitvormingsproces voor bijvoorbeeld de zorginkoop verschilt tussen gemeente en zorgverzekeraar. Voor het maken van afspraken is het belangrijk om samen te bepalen welk besluit op welk niveau en op welk moment moet worden genomen. Gemeenten werken met cycli van besluitvormingsprocessen. Afhankelijk van de aard van het besluit kan deze op drie verschillende niveaus binnen een gemeente worden genomen: door ambtenaren, door het college van B&W of door de gemeenteraad. Afdelingshoofden en managers spelen vaak een cruciale rol in besluitvormingsprocessen, het is van belang om hen ook te betrekken.

Adviezen gemeenten aan zorgverzekeraars:

  • Sluit aan bij thema’s waar politiek-bestuurlijk draagvlak voor is om de kans op soepele besluitvorming te vergroten. Hanteer een bepaalde mate van flexibiliteit als u als zorgverzekeraar samenwerkt met verschillende gemeenten. Elke gemeente heeft namelijk weer andere prioriteiten.
  • Probeer binnen een gemeente een breed draagvlak te creëren voor de samenwerking. Zo bent u als zorgverzekeraar niet alleen afhankelijk van de speerpunten van een wethouder die in principe elke vier jaar wisselt. Meerjarenafspraken vanuit een strategische agenda kunnen hieraan bijdragen.
  • Begin bij een gemeenschappelijke visie en bekijk hoe u elkaars kracht kunt inzetten om hieraan te werken. Betrek vervolgens de wethouder erbij en blijf de samenwerking toetsen op deze visie.

Stelling gemeente: “Kleine gemeenten maken geen kans om binnen te komen bij een zorgverzekeraar”

Voor zorgverzekeraars is het ondoenlijk om met alle afzonderlijke gemeenten in gesprek te gaan. Daarom werken zorgverzekeraars bij voorkeur samen in regio’s waar zij een groot marktaandeel en veel contacten hebben. Verzekeraars gaven vorig jaar te kennen elkaar te willen volgen in hun initiatieven. Zo krijgen alle verzekerden in een doelgroep eenzelfde programma aangeboden in een stad of regio. Dit voorkomt ook versnippering van initiatieven en zorgt ervoor dat er voldoende opschaling optreedt.

Adviezen zorgverzekeraars aan (kleine) gemeenten:

  • Zorg dat u als gemeente met andere gemeenten een samenwerkingsregio vormt rondom een thema op het gebied van preventie. Zo kunnen zorgverzekeraars meer gemeenten bedienen en kunnen kleinere gemeenten toch een ingang vinden. Verschillende regio’s hebben al ervaring met het vormen van een regiotafel in de samenwerking met een zorgverzekeraar.
  • Bekijk of er een convenant is getekend door een grote gemeente waarbij uw gemeente kan aansluiten.
  • De meeste zorgverzekeraars hebben een vaste contactpersoon per regio. U kunt deze contactpersoon achterhalen via bijvoorbeeld de GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst, een centrumgemeente, een gemeente die al met de zorgverzekeraar samenwerkt of via zorgaanbieders die vaak al contacten met deze regiofunctionarissen hebben.
  • Benader een zorgverzekeraar bij voorkeur met een concrete vraag. Bijvoorbeeld rond de financiering van specifieke -liefst bewezen (kosten)effectieve- preventieve initiatieven voor een risicogroep. Met bijvoorbeeld een uitnodiging voor een brainstormsessie over een breed onderwerp kan een zorgverzekeraar niet veel.

Stelling gemeente: “Zorgverzekeraars gaat het enkel om winst en profiteren van de investering die de gemeente in het sociaal domein doet” 

De zorgverzekeraar heeft volgens de Zorgverzekeringwet een zorgplicht. Als het gaat om preventie zijn zorgverzekeraars primair gericht op individuele preventieve zorg, zoals een leefstijladvies dat een huisarts aan een patiënt geeft. Gemeenten en GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst’en zijn vaak gericht op de collectieve preventie, voor alle inwoners. Tussen de individuele en collectieve preventie zit de preventie voor risicogroepen. Daar hebben zorgverzekeraars en gemeenten een gezamenlijk belang. 

Adviezen zorgverzekeraars aan gemeenten:

  • Het aanvullend pakket van de zorgverzekeraar kan ruimte bieden om preventieactiviteiten aan te bieden.
  • Breng met elkaar de belangrijkste risicogroep(en) in beeld, waar een gemeenschappelijk belang ligt. Zoals jeugd met overgewicht of sociale minima.
  • Ga uit van het aanbod dat bij gemeenten en zorgverzekeraars al aanwezig is en maak daarover afspraken. Vaak wordt gezocht naar vernieuwende interventies waar nog geen betaaltitel voor is. Door aanbod goed op elkaar af te stemmen en aandacht te hebben voor de toeleiding naar dit aanbod kunnen gemeenten en zorgverzekeraars tot goede afspraken komen.

Stelling gemeente: “Zorgverzekeraars hebben geen (morele en wettelijke) verplichting om in te zetten op preventie”

Gemeenten en zorgverzekeraars hebben een gezamenlijke opgave: “betere gezondheid voor zoveel mogelijk burgers met een effectieve inzet van middelen.” Zorgverzekeraars hebben te maken met marktwerking en willen daarom goede kwalitatieve zorg tegen een scherpe prijs. Succesvolle interventies in het sociaal domein kunnen leiden tot besparingen voor zowel gemeenten als voor zorgverzekeraars. Denk aan lagere noodzakelijke investeringen in ziekenhuisvoorzieningen of ggzGeestelijke gezondheidszorg-zorg. Uiteindelijk komen alle besparingen terug bij de burger. Dit kan doordat opbrengsten vanuit (gezamenlijke) investeringen in preventie worden ingezet voor nieuwe investeringen in de gezondheidszorg. Of doordat het terugvloeit in de premie van de verzekerden en dat zijn ook de inwoners van de gemeente.

Adviezen zorgverzekeraars aan gemeenten:

  • Maak een initiatief een inschatting van de (toekomstige) kostenbesparingen van investeringen in het sociaal domein, bijvoorbeeld met behulp van een businesscase of MKBAmaatschappelijke kosten-batenanalyse . Maak daarbij zoveel mogelijk gebruik van erkende of bewezen effectieve interventies. De uitkomsten kunnen als basis dienen om in gesprek te gaan met de zorgverzekeraar over gezamenlijk investeren.
  • Veel zorgverzekeraars bieden in het aanvullend pakket preventieactiviteiten aan, mede vanuit de kansen die zij zien in kostenbesparingen door het voorkomen van (zwaardere) zorg. Bekijk of u hier gezamenlijk tot activiteiten kunt komen.