Goede samenwerking tussen de financiers en uitvoerders van preventie, zorg en welzijn is essentieel, en komt niet vanzelf tot stand. Op deze pagina vindt u welke partijen u tegenkomt en wat hun rol is bij preventie, zorg en welzijn.

Samenwerking met gemeenten

Gemeenten hebben belang bij gezonde inwoners. Ze maken beleid op het ter­rein van de ouderenzorg, achterstandsproblematiek, zorg voor de jeugd, gezondheidsbevordering, veilig­heid, openbare ggz en het welzijnsaanbod. Veel van hun taken zijn bij wet geregeld. Meer hierover leest u op de pagina  Preventie in de vijf stelselwetten.

  • Niet iedere ambtenaar heeft het mandaat te beslissen; Zorg daarom voor draagvlak bij ambtenaren met mandaat.
  • Gemeenten werken met cycli van besluitvormingsprocessen. Bepaal samen met de gemeente welk besluit op welk niveau (ambtenaren, college van B&W of gemeenteraad) past.
  • Vergroot de kans op soepele besluitvorming en sluit aan bij  thema’s waar al politiek-bestuurlijk draagvlak voor is.
  • Maak meerjarenafspraken. Zo bent u niet afhankelijk van de speerpunten van een wethouder die na vier jaar weggaat.

Samenwerking met zorgverzekeraars

Zorgverzekeraars hebben de opgave “betere gezondheid voor zoveel mogelijk inwoners met een effectieve inzet van middelen.” Ze hebben een zorgplicht vanuit de Zorgverzekeringswet (ZvwZorgverzekeringswet ). De zorgplicht houdt in dat een zorgverzekeraar zorg moet regelen en/of vergoeden als een verzekerde een beroep doet op zijn zorgverzekering. Geïndiceerde en zorggerelateerde preventie maken deel uit van het basispakket. 

Lees meer over de verantwoordelijkheden van zorgverzekeraars op de pagina  Preventie in de vijf stelselwetten.

  • Zorgverzekeraars werken bij voorkeur samen in regio’s waar zij een groot marktaandeel hebben. Bekijk of er samenwerkingsverbanden zijn waarbij u kan aansluiten of vorm  een samenwerkingsregio rondom een thema op het gebied van preventie.
  • Veel zorgverzekeraars bieden in het aanvullend pakket preventieactiviteiten aan. Bekijk of u dit kunt gebruiken om tot activiteiten te komen.
  • Veel zorgverzekeraars bieden een minimapolis aan in gemeenten. Zij hebben met de gemeente mogelijk ook aanvullende afspraken gemaakt omtrent preventie.
  • Maak een inschatting van toekomstige kostenbesparingen in preventieve activiteiten voor risicogroepen, bijvoorbeeld met behulp van een businesscase, MKBAmaatschappelijke kosten-batenanalyse of SROI (Social Return on Investment). Maak daarbij zoveel mogelijk gebruik van erkende of bewezen effectieve interventies.

Voorbeeld: Werkstructuur regionale samenwerking

Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNGVereniging van Nederlandse Gemeenten) en Zorgverzekeraars Nederland (ZN) ontwikkelden een werkstructuur waarmee in elke regio de samenwerking tussen het zorgdomein en het sociaal domein tot stand komt. Dit vraagt inzet van zowel zorgverzekeraars als gemeenten. Lees in deze brief van de VNG meer over deze werkstructuur.

Meer voorbeelden samenwerking

  • Zorgverzekeraar Menzis werkt in diverse regio’s samen met gemeenten via lokale of regionale werkagenda’s en coalities. Lees meer over deze samenwerking bij Menzis.nl
  • Bekijk de Rekenhulp Valpreventie die in 3 stappen laat zien wat de kosten en de baten van valpreventie zijn in een lokale situatie. 
  • Bekijk  de SROI die is uitgevoerd voor de Nationale Diabetes Challenge in de regio Den Haag. Uit deze SROI blijkt dat iedere geïnvesteerde euro een maatschappelijke waarde van €5,40 creëert over 5 jaar. Dit komt door een toename kwaliteit van leven, minder kosten voor de zorgverzekeraar en minder langdurig verzuim.  

Samenwerken met partners in preventie, zorg en welzijn

Als gemeente of zorgverzekeraar zoekt u ook verbinding met andere partners om preventie, zorg en welzijn vorm te geven in uw wijk, gemeente of regio. U leest hieronder welke professionals en partijen er zijn, en welke rollen en taken ze vervullen.

De GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst heeft een aantal wettelijke taken. Hieronder vallen: jeugdgezondheidszorg, medische milieukunde, infectieziektebestrijding, bevolkingsonderzoeken en gezondheidsvoorlichting. Lees meer over wettelijke verantwoordelijkheden van GGD’en.

Goed om te weten:

Naast de wettelijke taken bepaalt elke gemeente afzonderlijk welke aanvullende taken hun GGD uitvoert. Hierdoor verschillen de rollen die de GGD kan spelen per gemeente. Denk hierbij aan: adviseur, inhoudelijk expert, kartrekker, agendasetter en coördinator.

De belangrijkste taak van de huisarts ligt in het zorgdomein. Daarnaast heeft de huisarts een taak in het sociaal domein. De huisarts kan leefstijl-of welzijnsproblematiek signaleren en bespreken met patiënten en doorverwijzen naar collectief aanbod in de wijk. Mensen adviseren en/of begeleiden past bij de reguliere taken in de huisartspraktijk.  De samenwerking bij preventietaken is als ambitie opgenomen in de toekomstvisie Huisartsenzorg 2022 toekomstvisie Huisartsenzorg 2022 van het NHGNederlands huisartsengenootschap en de LHVLandelijke Huisartsen Vereniging .

Goed om te weten:

  • Betrek de huisartspraktijk vanaf de start bij een project.
  • Huisartsen en praktijkondersteuners betrek je het beste via bestaande structuren. Denk hierbij aan zorg- en huisartsengroepen, wijkgroepen, gezondheidscentra, ROSRegionale Ondersteuningsstructuur 'en LHV .
  • Houd rekening met de beperkte (vergader)tijd van het team van de praktijk. Sluit aan bij een regulier wijkoverleg waar de huisarts of praktijkondersteuner al aanwezig is, bijvoorbeeld met de wijkverpleegkundige. Of plan vergaderingen in vanaf 17.00 en overweeg vacatiegelden.
  • Start op kleine schaal met één enthousiaste huisarts of gezondheidscentrum. Dat kan anderen inspireren.
  • Huisartsen en verpleegkundigen hechten waarde aan evidence based interventies. Maak gebruik van erkende interventies van Loketgezondleven.nl en online interventies via nhg.org.
  • In de huisartspraktijk komen kwetsbare groepen. Bespreek de mogelijkheid om deze groepen te bereiken. Bijvoorbeeld via een uitnodiging uit naam van de huisarts. Mensen hebben veel vertrouwen in interventies die de huisarts voorschrijft.

De vijftien ROSRegionale Ondersteuningsstructuur ’en, hebben als opdracht om de eerste lijn te adviseren en begeleiden en ondersteuning te geven in de samenwerking tussen de eerstelijnszorg en andere domeinen. Wilt u de eerste lijn betrekken bij wijkgericht werken? Neem dan contact op met de Regionale Ondersteuningsstructuur ROS om samen te werken of hen om advies vragen.

De wijkverpleegkundige is een belangrijke speler in de wijk als het gaat om verbinden van preventie, zorg en welzijn. De wijkverpleegkundige is een generalist en een goede schakel richting andere zorgprofessionals, zoals de huisarts, de GGZGeestelijke gezondheidszorg of het ziekenhuis. Ook kent de wijkverpleegkundige  andere partijen in de wijk, zoals woningbouwverenigingen, politie, ouderensoos, wijkcentra, scholen en buurtregisseurs. Dat maakt haar een belangrijke samenwerkingspartner bij projecten of initiatieven rondom preventie voor risicogroepen.

Goed om te weten:

  • De wijkverpleegkundige heeft zicht op kwetsbare groepen
  • Zij kan tijdig signaleren wanneer gezondheidsrisico’s veel voorkomen in de wijk en kunnen individu-overstijgend werken
  • Zij kan samen met andere partners in de wijk collectief aanbod ontwikkelen op gezondheidsthema’s zoals overgewicht, of valpreventie.

Fysiotherapeuten, oefentherapeuten, ergotherapeuten en diëtisten helpen mensen om optimaal te functioneren en gezond te blijven en vormen een schakel tussen de eerste lijn en sportaanbod. Ook hebben ze een signalerende rol bij het  herkennen van sociale problemen bij cliënten. Dat sluit aan op verschillende domeinen binnen het lokale gezondheidsbeleid, zoals zorg, sport en welzijn.

Goed om te weten:

  • Wilt u als regio aan de slag met preventieve interventies op het gebied van overgewicht, diabetes of valpreventie. Een beweeg-of voedingsprofessional heeft veel ervaring op dit gebied.
  • Door de inzet van fysiotherapeuten en ergotherapeuten kan de verstrekking van een vervoersvoorziening of huishoudelijke hulp worden uitgesteld of voorkomen.

De buurtsportcoach organiseert laagdrempelige beweegactiviteiten van en voor sport- en beweegaanbieders, en zorg- en welzijnsorganisaties.

De buurtsportcoach heeft  een goed overzicht van sport- en beweegaanbieders in de wijk en legt  verbinding tussen aanbieders van sport en andere sectoren als welzijn, gezondheidszorg, jeugdzorg, kinderopvang en onderwijs.

Meer over de mogelijkheden tot samenwerking leest u bij Samenwerken Sport en Bewegen.

Samenwerken met sociaal wijkteam en sociaal werkers

Sociale wijkteams en sociaal werkers hebben als doel wijkbewoners te activeren en te ondersteunen in hun maatschappelijk functioneren. De meeste teams bestaan uit maatschappelijk werkers, WmoWet maatschappelijke ondersteuning -consulenten, MEE- consulenten en wijkverpleegkundigen, aangevuld met andere expertises. Sociale wijkteams hebben een belangrijke signalerende rol, hebben een breed netwerk en zijn goed in staat om de bewoners te betrekken.