Maar liefst de helft van de inwoners van Nederland heeft overgewicht en dat wordt de komende jaren niet minder, laten de cijfers zien. Met de laatste cijfers en feiten kun je het beleid tegen overgewicht laten aansluiten op de situatie in jouw gemeente of regio.

Cijfers

Hoeveel overgewicht is er?

In 2025 had 50,6% van de Nederlanders van 18 jaar en ouder overgewicht, waarvan 15,7% ernstig overgewicht (obesitas). Van de volwassen Nederlanders hebben de 50-64-jarigen het vaakst overgewicht en obesitas. 

Overgewicht komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. Bij ernstig overgewicht is dat andersom: meer vrouwen hebben obesitas dan mannen.

Van de kinderen (4 t/m 17 jaar) heeft 12,4% overgewicht, van wie 2,9% ernstig overgewicht (obesitas).

Trends: overgewicht in de toekomst

Het Trendscenario VTV-2024 laat ontwikkelingen zien op het gebied van volksgezondheid en zorg tussen 2022 en 2050. Naar verwachting blijft overgewicht toenemen tot 2050 en is de toename het sterkst onder jongeren.

In 1990 had één op de drie Nederlanders van 18 jaar en ouder overgewicht. Sindsdien is het aantal volwassen Nederlanders met overgewicht sterk gestegen tot de helft van alle volwassenen. Het percentage Nederlanders van 18 jaar en ouder met obesitas is sinds 1990 meer dan verdubbeld.

De verwachting is dat 64% van de Nederlanders in 2050 overgewicht heeft. Jongeren krijgen op steeds jongere leeftijd overgewicht en nemen dat mee in hun verdere leven.

Overgewicht in de gemeente of regio

Wil je weten hoeveel overgewicht er is in de gemeente of regio? Lokale cijfers vind je via verschillende handige bronnen. Op basis van de (lokale) de cijfers en feiten breng je in kaart hoe het staat met overgewicht in jouw gemeente of regio. Je krijgt inzicht in de risicofactoren en kunt prioriteiten stellen en doelgroepen kiezen.

Feiten

Wie lopen extra risico op overgewicht?

Overgewicht of obesitas komt vaker voor onder bepaalde groepen mensen in Nederland. De belangrijkste risicogroep bestaat uit inwoners met primair onderwijs, (Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo)) of mbo 1. Overgewicht en obesitas komen bij deze groep vaker voor dan bij de groep inwoners met een diploma van het havo, vwo of mbo 2-4. In verhouding tot de andere groepen, komen overgewicht en obesitas het minste voor bij inwoners met een hbo of wo-diploma. Dit geldt voor zowel mannen als vrouwen.

Een andere risicogroep zijn inwoners zonder betaald werk. Zij hebben vaker overgewicht en obesitas dan inwoners met betaald werk. Dit geldt voor alle leeftijden en voor zowel mannen als vrouwen.

Lees meer over overgewicht naar opleidingsniveau en werksituatie.

Welke oorzaken heeft overgewicht?

Bij het ontstaan van overgewicht en obesitas spelen meerdere factoren (determinanten) een rol:

  • Persoonsgebonden factoren (bijvoorbeeld leeftijd, geslacht, bloeddruk, genetische aanleg)
  • Individuele gedragsfactoren (bijvoorbeeld voeding, beweging, slaap, stress)
  • Familiale, sociale en gemeenschapsinvloeden (bijvoorbeeld de invloed van vrienden en familie)
  • Leef- en werkomstandigheden (bijvoorbeeld inkomen, huisvesting, beschikbaarheid van (on)gezond voedsel, de mate van beweegvriendelijkheid van de omgeving)
  • Sociale en culturele omgevingsfactoren (bijvoorbeeld culturele eetgewoonten, opvattingen over lichaamsgewicht, marketing van ongezonde voeding)

Vaak gaat het om een optelsom van deze factoren. Denk aan een combinatie van te veel (aanbod van) ongezond eten, weinig bewegen, een laag inkomen en wonen in een achterstandswijk.

Wat zijn de gevolgen van overgewicht?

Overgewicht heeft invloed op de gezondheid en op de maatschappij en de economie.

Gezondheidsgevolgen

Overgewicht, in het bijzonder obesitas, vergroot het risico op diverse chronische aandoeningen. Het gaat onder meer om diabetes type 2, hart- en vaatziekten, en verschillende vormen van kanker, waaronder darm- en nierkanker.

Daarnaast heeft overgewicht invloed op de mentale gezondheid. Zowel kinderen als volwassenen hebben een verhoogde kans op psychosociale problemen, zoals een laag zelfbeeld, angst, depressie en stigmatisering.

Maatschappelijke en economische gevolgen

De gevolgen van overgewicht reiken verder dan de individuele gezondheid. Het leidt tot hogere zorgkosten en belasting van de zorg. Mensen met overgewicht brengen meer levensjaren door met ziekte en beperkingen. De behandeling en begeleiding is vaak langdurig en intensief. Ook zijn er indirecte maatschappelijke kosten, door vroege arbeidsongeschiktheid en meer ziekteverzuim.  

Lees meer over de gevolgen van overgewicht op vzinfo.nl.

Meer

Handige bronnen voor lokale cijfers

  • vzinfo.nl: kaarten met landelijke cijfers over overgewicht, determinanten en gevolgen. Met de regionale cijfers kun je een regio vergelijken met de rest van Nederland. 
  • regiobeeld.nl: inzicht in overgewicht en obesitas in de wijk, buurt, gemeente of regio en in de uitvoering van de ketenaanpak overgewicht en obesitas kinderen per gemeente of regio.
  • waarstaatjegemeente.nl: vergelijk overgewichtcijfers van een gemeente met cijfers van een andere gemeente, een type gemeente of een provincie.
  • Regionale (Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst): gemeentelijke (overgewicht)cijfers, inclusief resultaten van de periodieke gezondheidsonderzoeken van de jeugdgezondheidszorg.

Landelijk beleid voor overgewicht in de gemeente of regio

Om lokaal of regionaal beleid te maken, heb je naast de laatste cijfers en feiten, de stand van het landelijk beleid nodig.Welke landelijke kaders zijn relevant voor het tegengaan van overgewicht en wat betekenen ze voor de gemeente of regio?Lees uitleg over het landelijke beleid voor overgewicht