Wilt u op lokaal niveau overgewicht aanpakken? Dan is het belangrijk om stil te staan bij wat u wilt bereiken bij welke doelgroep. Op deze pagina leest u mogelijke uitkomsten van uw inzet. 
 

Wat bereikt u met de inzet op overgewicht? 

Overgewicht is slecht voor de gezondheid. Het aanpakken ervan draagt bij aan: fysieke gezondheid, emotioneel welzijn, vermindering in arbeidsongeschiktheid, lagere maatschappelijke en zorgkosten en minder druk op de gezondheidszorg. 

Overgewicht aanpakken helpt tegen gezondheidsproblemen van uw inwoners. Overgewicht en obesitas kunnen leiden tot chronische aandoeningen, zoals: 

  • diabetes type 2
  • hart- en vaatziekten
  • kanker
  • klachten aan bewegingsapparaat (lage rugpijn, gewrichtsklachten etc.)  
  • psychische klachten

Lees meer over het verband tussen overgewicht en ziekten op VZinfo.nl.

Volwassenen en kinderen met overgewicht hebben meer te maken met vooroordelen en stigma’s. Zij hebben een hogere kans op: 

  • psychische en psychosociale problemen zoals eenzaamheid, verdriet en gespannenheid
  • lage zelfwaardering en daarmee samenhangende psychosociale problemen

Met een gezonder gewicht verbeter je dus ook de psychische gezondheid.

(Ernstig) overgewicht heeft maatschappelijke en economische gevolgen. Dit uit zich in de volgende maatschappelijke kosten voor: 

  • arbeidsongeschiktheid 
  • ziekteverzuim 
  • gezondheidszorg 

Overgewicht aanpakken draagt bij aan meer gezonde levensjaren en een daling van de kosten voor arbeidsongeschiktheid.

Obesitas is 1 van de duurste kostenposten binnen de gezondheidszorg. Nederland besteedt jaarlijks ongeveer 500 miljoen euro aan de gevolgen van ernstig overgewicht. De indirecte kosten zijn ongeveer 2 miljard euro per jaar.

Meer cijfers vindt u op VZinfo.nl

Preventie van overgewicht draagt bij aan een lagere druk op de zorg. Behandeling en begeleiding van mensen met (ernstig) overgewicht zijn vaak lange en intensieve trajecten. 

Beleidsfocus

Een integrale aanpak tegen overgewicht raakt aan verschillende gemeentelijke beleidsterreinen. Naast volksgezondheid zijn dit onder andere onderwijs, sport en ruimtelijke ordening. Het is belangrijk dat u deze partijen in een vroeg stadium betrekt en gezamenlijk de focus en doelen bepaalt. Bijvoorbeeld door de winst van het beleid voor doelen die zij belangrijk vinden te benadrukken.

Tabel voorbeelden per beleidsterrein
Beleidsterrein Belang Voorbeeld
Onderwijs

welzijn van leerlingen, wat zich kan uiten in:  

  • minder schooluitval 
  • betere leerprestaties
  • beweegvriendelijke schoolpleinen  
  • De Gezonde Schoolkantine 
  • beschikbaarheid drinkwater 
  • lesprogramma’s gericht op sport en bewegen en gezonde voeding 
Sport sportparticipatie gaat omhoog door verbreding van activiteiten 
  • accommodatiebeleid 
  • combinatiefunctionarissen en buurtsportcoaches 
  • naschoolse sport- en beweegactiviteiten 
  • toegankelijk sport- en beweegaanbod 
Ruimtelijke ordening
  • gezonde en groene omgeving 
  • betere leefbaarheid 
  • sport- en speelvoorzieningen 
  • aantrekkelijke en veilige fietspaden 
  • uitzetten van wandelnetwerken 
  • normen buitenspeelruimte
Zorg
  • vitaliteit vermindert zorgbehoefte 
  • zelfredzaamheid vergroot
  • signaleren via jeugdgezondheidszorg, verloskundigen, huisarts of thuiszorg 
  • vergoeding van gecombineerde-leefstijlactiviteiten 
  • stimuleren actieve leefstijl door samenwerking zorg-welzijn-sport
Jeugd voorkomen en vroegsignaleren van opgroei- en opvoedproblemen
  • tegemoetkoming kosten om te sporten 
  • gezinsgerichte maatregelen binnen de Jeugdgezondheidszorg 
  • monitoren kinderen
Economie

beter vestigingsklimaat voor bedrijven vanwege:  

  • gezonde beroepsbevolking 
  • gezondere werknemers 
  • minder verzuim 
  • minder en/of een stop op locaties voor snack- en fastfoodverkoop 
  • publiek-private samenwerking rondom gezonde voeding

 

Doelen bepalen

Overgewicht wordt veroorzaakt door een optelsom van persoonsgebonden factoren. Daarnaast spelen leefstijl en leef-, woon- en werkomstandigheden een rol. Daarom is een integrale aanpak belangrijk. Op die manier grijpt u in bij alle factoren die een rol spelen.  

Om de doelen voor uw integrale aanpak te bepalen, verzamelt u cijfers over zoveel mogelijk factoren. Ga in gesprek met inwoners en partners en bepaal samen wat u wilt bereiken en bij welke doelgroep. Inventariseer wat hun bijdrage kan zijn aan de beleidsdoelstellingen.  

Lees meer tips over prioriteiten en doelen kiezen.  

 

Voorbeelden van doelen per doelgroep

  • Eind 2023 krijgt ten minste 90% van de aanstaande ouders in wijk X voorlichting over gezond gewicht, gezonde voeding en beweging tijdens de zwangerschap
  • Eind 2023 stimuleert 70% van de ouders van jonge kinderen veel en gevarieerd bewegen ter bevordering van de motorische vaardigheden bij hun kinderen
  • Eind 2025 krijgt 85% van de kinderen geboren in onze gemeente bij hun geboorte borstvoeding
  • Eind 2023 is onze gemeente borstvoedingsvriendelijk
  • Eind 2025 is het percentage overgewicht bij kinderen 4 t/m 12 jaar afgenomen met ..%
  • Het percentage kinderen (4-12 jaar) dat per dag twee keer water drinkt stijgt met 5% van 2018 tot 2023
  • In 2023 is er een toename van 3% ten opzichte van 2018 van het aantal kinderen (2- 12 jaar) dat dagelijks ontbijt
  • In 2023 is het percentage kinderen (4-12 jaar) dat twee keer per dag fruit eet gestegen met 5% ten opzichte van 2015
  • Het percentage kinderen (4-12 jaar) dat voldoet aan de beweegrichtlijn is eind 2023 toegenomen met 5%
  • Eind 2023 komt 90% van de basisschoolleerlingen minimaal drie keer per week te voet of met de fiets naar school. 
  • Eind 2023 speelt 90% van de kinderen elke dag buiten in de buurt
  • Sportevenementen gericht op kinderen hebben een gezonder aanbod van eten en drinken en sponsoring (aansluitend bij het convenant gezonde sportevenementen van JOGG Jongeren Op Gezond Gewicht (Jongeren Op Gezond Gewicht )-Teamfit).
  • Eind 2023 neemt 70% van de leerlingen ten minste eens per week deel aan het extra aanbod van naschoolse sportactiviteiten
  • Eind 2023 kunnen ouders van kinderen in de basisschoolleeftijd gebruik maken van een extra contactmoment m.b.t voeding en bewegen/leefstijl met de JGZ Jeugdgezondheidszorg (Jeugdgezondheidszorg)  
  • Het percentage 12 t/m 18 jarigen met overgewicht in de wijk X neemt af tot ….% in 2025
  • Eind 2023 neemt 70% van de scholieren ten minste eens per week deel aan het extra aanbod van naschoolse sportactiviteiten
  • 60% van de scholieren voldoet in 2023 aan de beweegrichtlijn
  • Eind 2023 komt 90% van de leerlingen minimaal drie keer per week te voet of met de fiets naar school 
  • Het percentage volwassenen met overgewicht is eind 2030 gedaald met 5% ten opzichte van begin 2020
  • Eind 2025 voldoet 60% van de volwassenen aan de beweegrichtlijnen
  • Eind 2023 krijgt ten minste 90% van de zwangere vrouwen in wijk X voorlichting over gezond gewicht, gezonde voeding en beweging tijdens de zwangerschap
  • 70% van de volwassenen met diabetes of overgewicht is in 2023 op de hoogte van de mogelijkheden om georganiseerd te bewegen in wijk X
  • De gemeente heeft eind 2021 alle woonzorgcentra geïnformeerd over de mogelijkheden van bewegen voor 75-plussers
  • Eind 2023 volgt 50% van de deelnemers aan de stoppen-met-roken-cursussen extra lessen over een gezonde leefstijl met aandacht voor gewicht, voeding en beweging
  • In 2025 is er een buurtsportcoach gericht om zorg te dragen voor passend sport- en beweegaanbod voor volwassenen en senioren.
  • In 2022 geeft de gemeente het goede voorbeeld als het gaat om gezond voedingsaanbod en is de catering in alle gemeentelocaties volgens Overheidsniveau Gezonde Catering
  • Eind 2022 is het aantal mensen met overgewicht in wijk X gedaald met 10% ten opzichte van begin 2018
  • Eind 2025 kent 100% van de inwoners met lage ses in wijk X de (financiële) regelingen waar ze gebruik van kunnen maken om deel te nemen aan sport- en beweegaanbod
  • Eind 2025 maakt 70% van de inwoners met lage ses in wijk X gebruik van de (financiële) regelingen om deel te nemen aan sport- en beweegaanbod

 

Voorbeelden doelstellingen intermediairs

  • Eind 2023 is een extra contactmoment mbt voeding en bewegen / leefstijl met de JGZ Jeugdgezondheidszorg (Jeugdgezondheidszorg)  beschikbaar voor ouders van kinderen in de basisschoolleeftijd.
  • De  GGD Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst (Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst) ondersteunt in 2022 de basisscholen bij het maken van het voedingsbeleid en de implementatie ervan
  • JGZ -professionals geven vanaf 2022 tijdens gesprekken met ouders van kinderen met (dreigend) overgewicht met behulp van de map ‘Praten over gewicht’ inzicht en handvatten om met gezonde(re) gewoontes aan de slag te gaan 
  • De JGZ-professional vraagt vanaf 2022 alle ouders of de jeugdige in de leeftijdsperioden 1-4 jaar, 4-12 jaar en 12-18 jaar ten minste éénmaal per periode naar het beweeggedrag en beeldschermgedrag (aansluitend op de JGZ-richtlijn Houding en bewegen).
  • Eind 2025 is binnen de JGZ naast de basale borstvoedingszorg ook lactatiekundige zorg beschikbaar voor kinderen die borstvoeding krijgen
  • Zorgverleners (uitklapper) In 2025 worden alle kinderen (tussen de 2 en 18 jaar) en volwassenen in de wijk met overgewicht of obesitas gesignaleerd
  • In 2023 zijn er heldere, werkbare afspraken met alle partijen die kinderen met overgewicht en obesitas signaleren over doorverwijzing en rolverdeling van deze kinderen. Deze afspraken zijn bij alle relevante partijen bekend en geaccepteerd
  • De zorgverleners (huisartsen, fysiotherapeuten) en sport- en beweegaanbieders, waaronder de buurtsportcoaches, in wijk X hebben eind 2023 concrete werkafspraken om bewoners met overgewicht door te verwijzen naar lokaal preventieaanbod en/of sport- en beweegaanbod
  • Eind 2023 zijn in 50% van de wijken netwerken van lokale partners over overgewichtpreventie ontstaan, waarin het kind met overgewicht/obesitas wordt gesignaleerd en doorverwezen wordt naar geschikte (zorg)programma’s
  • In 2025 heeft 75% van de mensen die in aanmerkingen komen voor deelname aan de Gecombineerde Leefstijl Interventie ( GLI Gecombineerde Leefstijlinterventie (Gecombineerde Leefstijlinterventie )) een persoonlijk advies gekregen over deelname.
  • Eind 2023 heeft 20% van de lokale sportverenigingen een sport- en beweegaanbod voor mensen met overgewicht en/of een chronische aandoening
  • Eind 2023 heeft 10% van de sportkantines een gezond aanbod