Voor effectief gezondheidsbeleid, gericht op álle inwoners werk je samen met collega's uit andere gemeentelijke beleidsdomeinen. Want gezond zijn en gezond blijven is een combinatie van persoonlijke kenmerken, sociale context en leefomgeving. En veel van deze factoren vallen buiten het gezondheidsdomein. Op deze pagina's vind je handige informatie en praktische handvatten om succesvol domeinoverstijgend samen te werken.
figuur werk samen
Wat is domeinoverstijgend (samen)werken?
Domeinoverstijgend werken houdt in dat je oorzaken voor complexe (gezondheids)opgaven in samenhang aanpakt. Vrijwel altijd bestrijken deze oorzaken meerdere domeinen. Door samen te werken binnen én buiten de gemeente en op alle niveaus (bestuur, beleid en uitvoering) ontwikkel je effectievere en duurzamere oplossingen. Domeinoverstijgende samenwerking is essentieel om gezondheidsvraagstukken in samenhang aan te pakken.
Wat is een domein?
Met een ‘domein’ bedoelen we een inhoudelijk organisatie- of systeemonderdeel, met eigen financiering, regels en verantwoordelijkheden. Binnen de gemeente kan je denken aan onderwijs, werk en inkomen, het fysiek of sociaal domein. In ketenaanpakken (GALA) en bij de uitwerking van basisfunctionaliteiten (AZWA) spreekt men vaak over samenwerking tussen het zorgdomein en het gemeentelijk (sociaal) domein. Deze tweedeling gebruikt men om verschillen aan te geven in financiering, wetgeving en verantwoordelijkheden.
Aan de slag in drie fasen
We onderscheiden de volgende fasen van samenwerking: opstarten, versterken en borgen. Deze fasen lopen geleidelijk in elkaar over. Voor elke fase gelden aandachtspunten die je helpen om succesvol samen te werken. Als je daar op inzet, realiseer je sneller resultaten. De volgende pagina’s helpen je op weg.
Landelijke akkoorden en domeinoverstijgend samenwerken
Domeinoverstijgende samenwerking is een belangrijk uitgangspunt binnen landelijke akkoorden, zoals GALA, IZA, AZWA en de landelijke nota gezondheidsbeleid 2025-2028.
Een van de doelen binnen het GALA is werken aan een ‘domeinoverstijgende inzet vanuit een regionale preventie-infrastructuur’. Het AZWA richt zich op een sterkere samenwerking tussen het medisch en het sociaal domein. De Landelijke nota gezondheidsbeleid 2025-2028 noemt de ‘verbinding tussen het sociale, het welzijns- en het gezondheidsdomein’ als belangrijk uitgangspunt.
Aanpak Gezonde Gemeente
Als gemeente werk je aan beleid dat bijdraagt aan een gezonde en actieve leefstijl van álle inwoners. Je staat daarbij voor uitdagende gezondheidsvraagstukken zoals een ketenaanpak opzetten. Samenwerken met andere domeinen is daarbij een voorwaarde én een succesfactor. Want het draagt bij aan samenhangend beleid op een gezondheidsthema of gericht op een doelgroep of setting. Als je andere domeinen betrekt creëer je draagvlak voor de speerpunten of thema's van jullie beleid en aanpak. Daarnaast sluit je beter aan bij wat er speelt en wat mogelijk is. Werk resultaatgericht, gebruik de Aanpak Gezonde Gemeente.