Wil je overgewicht in jouw gemeente of regio succesvol terugdringen? Werk dan met een planmatige en integrale aanpak. Want overgewicht is een complex probleem dat ontstaat door een opstelsom van factoren. Deze factoren liggen zowel binnen als buiten het domein van gezondheid. Om integraal aan de slag te gaan, is samenwerking met andere domeinen onmisbaar. Net als het betrekken van inwoners.
In het kort
- Om overgewicht terug te dringen, is het nodig om planmatig en integraal te werken. Zo werk je zo effectief mogelijk.
- Planmatig werken betekent werken in een cyclus van voorbereiden, uitvoeren en evalueren, zodat je kunt zien welke resultaten je boekt en op tijd kunt bijsturen als het nodig is.
- Integraal werken betekent activiteiten in samenhang inzetten op verschillende factoren die invloed hebben op overgewicht.
- Je kunt integraal werken door maatregelen te nemen op vier pijlers: educatie, signalering en ondersteuning, omgeving, en regelgeving en handhaving.
- Als onderdeel van integraal werken, zet je interventies in. Voor overgewicht zijn er gecombineerde leefstijlinterventies (GLI) die onder voorwaarden worden vergoed.
- Voor integraal werken is het essentieel dat je samenwerkt met andere domeinen en inwoners betrekt.
- Door integraal te werken benader je het probleem van zo veel mogelijk kanten, zodat overgewicht minder ruimte krijgt.
Hoe werk je planmatig aan overgewicht?
Om effectief aan overgewicht te werken, is planmatig werken nodig. Je kunt planmatig werken aan de hand van de Aanpak Gezonde Gemeente. Je werkt dan in een cyclus van voorbereiden, uitvoeren en evalueren, zodat je kunt zien welke resultaten je boekt en op tijd kunt bijsturen als het nodig is.
Dit kun je doen om planmatig te werken
Werk met een gezondheidsprofiel
Zit je in de voorbereidingsfase, dan komt er een moment dat je toe bent aan het bepalen van prioriteiten en doelen. Daarvoor kun je het beste werken op basis van een gezondheidsprofiel.
Bepaal prioriteiten en doelen
Welke resultaten wil je behalen? Wil je minder chronische aandoeningen, een betere mentale gezondheid voor inwoners en daarnaast minder maatschappelijke en zorgkosten? Dat kun je bereiken door in te zetten op de preventie van overgewicht. Je kunt je vervolgens specifieker richten op bepaalde doelgroepen en doelen bepalen.
Gebruik landelijke kaders als handvat en zet landelijke programma's in
De ambities en richtlijnen uit landelijke beleidskaders geven richting aan het lokale beleid voor overgewicht. Daarnaast zijn er landelijke programma's die geschikt zijn voor preventie en vermindering van overgewicht in de gemeente of regio.
Voer het plan uit
In de fase van de uitvoering gaat het er vooral om betrokken te blijven en de samenwerking en het draagvlak te onderhouden. Dit doe je door de voortgang zichtbaar te maken en successen te vieren.
Evalueer
Om goed te kunnen leren, enthousiasmeren of verantwoorden, is het slim om vanaf de start van je plan van aanpak of beleid aandacht te hebben voor monitoren en evalueren.
Hoe werk je integraal aan overgewicht?
Integraal werken betekent activiteiten in samenhang inzetten op verschillende factoren die invloed hebben op overgewicht.
Voorbeeld
Om overgewicht tegen te gaan, worden inwoners van de gemeente geïnformeerd over de oorzaken en gevolgen van overgewicht. Met deze voorlichting is het probleem nog niet opgelost, want er zijn meerdere factoren van invloed. Denk bijvoorbeeld aan een sociale en fysieke omgeving die gezonde keuzes moeilijk maakt, zoals een buurt die als onveilig wordt ervaren en zo een drempel vormt voor bewegen, met ook nog veel fastfood in de wijk.
Dit kun je doen om integraal te werken
Neem maatregelen die elkaar versterken
Omdat slechts één maatregel niet voldoet, werk je integraal aan de hand van de vier pijlers: educatie, signalering en ondersteuning, omgeving, en regelgeving en handhaving. Als je voor aandacht op elke pijler zorgt, versterken de verschillende activiteiten elkaar.
Zet erkende interventies in
Voor de preventie en vermindering van overgewicht kun je vanuit de gemeente erkende interventies inzetten. Een erkende interventie staat garant voor een doelgerichte aanpak en voldoet aan criteria voor kwaliteit en effectiviteit op het gebied van gezondheidsbevordering en preventie.
Stimuleer gebruik van de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI)
Een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) is een voorbeeld van een erkende interventie. Een (Gecombineerde Leefstijlinterventie) begeleidt mensen met overgewicht naar een gezondere leefstijl via coaching op voeding, bewegen en gedragsverandering. De GLI wordt onder voorwaarden vergoed vanuit de basisverzekering. Gemeenten kunnen inwoners informeren over het bestaan van de GLI.
Hoe werk je samen aan overgewicht, met andere domeinen én inwoners?
Om succesvol integraal te werken aan overgewicht is samenwerken met andere domeinen essentieel. Net als het betrekken van inwoners.
Door samen doelen te stellen, kennis te delen en activiteiten af te stemmen, wordt het mogelijk om een gezonde keuze makkelijker en aantrekkelijker te maken voor inwoners.
Dit kun je doen om samen te werken
Ontdek waaraan je kunt samenwerken met andere beleidsterreinen
Een integrale aanpak tegen overgewicht raakt aan verschillende gemeentelijke beleidsterreinen. Als je in een vroeg stadium partijen zoals onderwijs, sport, sociaal domein en ruimtelijke ordening betrekt, kun je samen de focus en doelen bepalen.
Gebruik tools en tips om inwoners te betrekken
Toolbox voedselomgeving: Betrek inwoners bij beleid rondom hun voedselomgeving met behulp van de Toolbox Inwonersparticipatie: Gezonde leefomgeving in de toekomst. Met de praktische uitwerking per stap kijk je samen met wijkbewoners naar mogelijkheden om hun voedselomgeving te verbeteren.
Voedselraden: Zoek de samenwerking op met lokale voedselraden. Zij werken als burgerinitiatief samen aan een gezond en duurzaam voedselsysteem in een gemeente of regio.
