Met alcoholbeleid kan op verschillende terreinen gezondheids- en welzijnswinst worden geboekt. Niet alleen zijn mensen langer gezond en leven zij langer, er zijn ook minder (verkeers)ongevallen, minder problemen door studievertraging en arbeidsverzuim en minder overlast in het uitgaansleven. 

Maatschappelijke Kosten-Batenanalyse alcohol

Uitgedrukt in geld kost het nuttigen van alcohol de samenleving na aftrek van de baten 2,3 tot 2,9 miljard euro per jaar. Dat becijferde het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en een aantal samenwerkingspartners in de Maatschappelijke Kosten-Batenanalyse Alcohol (MKBAmaatschappelijke kosten-batenanalyse ) uit 2016. In de berekeningen zijn kosten verwerkt met betrekking tot:

  • verkeersongevallen
  • vroegtijdig overlijden
  • productiviteitsverlies
  • verlies van kwaliteit van leven
  • gezondheidszorg (ziekten, eerstelijnszorg, ongevallen
  • studievertraging, vroegtijdig schoolverlaten, studiebegeleiding
  • politie en justitie
  • slachtoffers (huiselijk geweld, zorgen om familielid of naaste, vandalisme)

Maatregelen die de beschikbaarheid van alcohol beperken en een verbod op reclame en sponsoring leveren veel besparingen op. Wat een investering in lokaal alcoholbeleid een gemeente oplevert is niet precies berekend, maar er zijn wel kosten met de consumptie van alcohol gemoeid die (ook) lokaal op de begroting drukken. Dat zijn bijvoorbeeld kosten door verlies van arbeidsproductiviteit, inzet van politie, en verkeersongevallen.

Voorbeeld: Minder schooluitval

Problemen door alcoholgebruik in het vervolgonderwijs behelzen studievertraging, schooluitval, vroegtijdig schoolverlaten en kosten voor extra studiebegeleiding. De totale kosten in Nederland worden (conservatief) geschat op 52 tot 86 miljoen euro op jaarbasis. In bijvoorbeeld het hboHoger Beroeps Onderwijs (HBO)  onderwijs schat men de kosten tussen de 24 en 41 miljoen euro, dat komt op rond de 2000 euro per binge drinkende student per jaar.

Voorbeeld: minder uitgaansgeweld

De gemeente Stockholm in Zweden heeft met onderzoek aangetoond dat zij goede resultaten boekt met een samenhangend alcohol- en drugs beleid in het uitgaansleven. Het aantal geweldsincidenten nam met 29 procent af en dat gold ook voor de maatschappelijke kosten voor o.a. gezondheidszorg, justitie, vernielingen. Het project is beoordeeld als zeer kosteneffectief, elke geïnvesteerde euro leverde bijna veertig euro aan besparingen op. Lees meer over de vertaling van deze effectieve aanpak van alcohol- en drugsgeweld in Zweden en de vertaling naar de Nederlandse situatie.  

In 2018 is STAD in Europe gestart. Dit is een pilotproject in zeven Europese landen, om te onderzoeken of de Zweedse aanpak te vertalen is naar verschillende settings in andere landen. Voor Nederland is de aanpak uitgetest op festivals.