U bent hier

Feiten en cijfers ouderen in Nederland

Om preventie ouderenzorg vorm te geven heeft u cijfers en feiten nodig. Door de regionale of lokale situatie in beeld te brengen, kunt u onderbouwd prioriteiten stellen en gericht aan de slag gaan met preventieve ouderenzorg. Gebruik hiervoor de ouderenmonitor en andere gegevens van de GGD en gemeente en regionale en landelijk beschikbare feiten en cijfers. De GGD kan u bij het gebruik van deze beschikbare feiten en cijfers ook goed adviseren en ondersteunen.

Ouderen in Nederland

In 2017 telde Nederland 3.159.000 inwoners van 65 jaar en ouder (CBS, 2018). Van deze ouderen had in 2016 49.6% één of meer langdurige aandoeningen (zoals diabetes, hart- en vaatziekten of artrose) en gaf 50.4% van de ouderen aan dat zij zich beperkt voelen door hun gezondheid (CBS, 2018). De meest voorkomende problemen waarmee ouderen te maken krijgen als gevolg van ouderdom en chronische aandoeningen, zijn eenzaamheid en functioneringsproblemen (mobiliteits- en zelfzorgproblemen).  Dit maakt het langer zelfstandig thuis wonen van ouderen moeilijk. Door de toenemende vergrijzing (het aandeel 65-plussers groeit van 18 procent van de bevolking in 2017 naar 26 procent vanaf 2040) zal het aantal mensen met ouderdomsziekten in de komende decennia toenemen. Ouderdomsziekten die sterk zullen toenemen zijn dementie, aandoeningen van het bewegingsapparaat, diabetes (suikerziekte) en gezichts- en gehoorstoornissen. Het aantal mensen met artrose neemt bijvoorbeeld toe van 1,2 miljoen in 2015 tot 2,3 miljoen in 2040 (bron: VTV 2018 en volksgezondheidenzorg.info).

Ouderen en leefstijl 

Bij het vormgeven van preventieve ouderenzorg kan het onderwerp ouderen en leefstijl niet ontbreken. Bij dit ouderendossier worden drie 'wat werkt-dossiers' ontwikkeld: ouderen en alcohol, ouderen en ondervoeding en ouderen en mobiliteit. In deze dossiers leest u over de feiten en cijfers rondom het thema, informatie over wat werkt als u aan de slag wil met het thema, en erkende interventies die u hierbij kunt inzetten. De verwachting is dat deze dossiers in de tweede helft van 2018 beschikbaar zullen komen. 
 

Ouderen en dementie

Het trendscenario van de VTV (2018) laat zien dat het aantal mensen met dementie verdubbelt van 154.000 mensen in 2015 naar 330.000 mensen in 2040. Dementie ontstaat meestal uit een ingewikkeld samenspel van veroudering, genetische gevoeligheid, omgevingsfactoren en leefstijl. Voor de meeste risicofactoren is de kennis over hun relatie met neurocognitieve stoornis nog beperkt (VenZinfo.nl). Dementie leidt tot een relatief groot verlies aan kwaliteit van leven, en is daarnaast een belangrijke doodsoorzaak. Hierdoor staat dementie hoog in de rangorde van ziekten die verantwoordelijk zijn voor de meeste ziektelast in Nederland en een grote belasting zijn voor de omgeving, denk aan mantelzorg. Lees meer.

Veerkracht

Bij het ouder worden krijgen mensen te maken met tegenslagen, zoals het verlies van zelfredzaamheid of het verlies van dierbaren. Maar in plaats van alleen te focussen op de negatieve gevolgen van ouder worden, is het ook belangrijk te kijken naar het vermogen van ouderen om zich aan te passen aan de negatieve consequenties van het ouder worden. Dit wordt ook wel veerkracht genoemd. Inzicht in de veerkracht van ouderen kan helpen om bijvoorbeeld de zelfredzaamheid van de ouder te verhogen. Lees hoe het Bensajetcentrum inzet op het vergroten van veerkracht bij thuiswonende ouderen.

Ouderen en eenzaamheid

In het algemeen neemt eenzaamheid toe met het ouder worden. Dit geldt specifiek voor sociale eenzaamheid (minder contact hebben met mensen dan je wenst). Het percentage mensen dat zich emotioneel eenzaam (het missen van een hechte intieme band met één of meerdere personen) voelt, neemt pas toe vanaf 75 jaar. Na de leeftijd van ongeveer 75 jaar is de kans op eenzaamheid groter bij een opeenstapeling van verschillende gebeurtenissen zoals het overlijden van de partner en het verlies van mobiliteit en zelfstandigheid door verminderd functioneren (VenZinfo). In 2016 was meer dan 40% van de 65 – 74-jarigen, meer dan 50% van de 75 - 84-jarigen, en meer dan 60% van de 85-plussers eenzaam. (Ernstige) eenzaamheid komt meer voor onder niet-westerse allochtone Nederlanders (64%) dan onder westerse allochtonen (51%) en autochtone Nederlanders (39%).

Voorbeeld: Aanpak eenzaamheid in Nederland

Om eenzaamheid aan te pakken is de gemeente Rotterdam gestart met het programma Voor Mekaar. Met dit programma streeft de gemeente drie doelen na: Rotterdammers hebben méér aandacht voor elkaar; zorgwekkende eenzaamheid wordt beter herkend en hulp en zorg wordt gericht ingezet. Om dit te bereiken zet de gemeente Rotterdam verschillende middelen in, zoals een aandachtsfunctionaris in het sociaal wijkteam, huisbezoeken aan alle 75-plussers en gebiedsgidsen voor senioren waarin per gebied informatie wordt gegeven over activiteiten en plaatsen waar ouderen andere ouderen/mensen kan ontmoeten. Lees meer over het programma Voor Mekaar.

Ouderen en kwetsbaarheid

Het aandeel kwetsbare personen neemt toe van 12,6% in de groep 50-59-jarigen, 17,1% van de 60-69-jarige ouderen tot 34,6% in de groep 70-81-jarigen. Onder zowel de 60-69-jarige ouderen als de 70-81-jarige ouderen komt cognitieve kwetsbaarheid (kwetsbaarheid door belemmeringen in cognitie zoals geheugen, snelheid en flexibiliteit) het meeste voor. Fysieke en sociale kwetsbaarheid komen voornamelijk voor in de hoogste leeftijdsgroep bestaande uit 70-81-jarigen. Psychische kwetsbaarheid komt het vaakst voor in de jongere leeftijdsgroepen. Kwetsbaarheid komt vaker voor in specifieke groepen, zoals laag opgeleide ouderen, migranten, mantelzorgers en LHBT-ouderen. Lees meer

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer