U bent hier

SLIMMER

Naam interventie SLIMMER
Eigenaar GGD Noord- en Oost-Gelderland
Laatst gepubliceerd 18-09-2018
Algemene informatie
Korte omschrijving

‘SLIMMER’ richt zich op het verbeteren van de leefstijl van mensen met (een hoog-risico op) obesitas. Dit programma draagt bij om type 2 diabetes te voorkomen. Het programma bestaat uit een voedings- en beweegprogramma, casemanagement en een uitstroomprogramma en duurt in totaal 24 maanden. De uitvoering is in handen van zorgverleners (huisartsenpraktijk, leefstijlcoach, diëtist en fysiotherapeut) en lokale beweegprofessionals. Onderzoek was vanaf de start onderdeel van het project en heeft uitgewezen dat SLIMMER effectief is en goed uitvoerbaar in de praktijk. Inmiddels draait SLIMMER enkele jaren in de praktijk.

Doel

Het hoofddoel van SLIMMER is het duurzaam verbeteren van de leefstijl (voedings- en beweegpatroon) van deelnemers, om zo obesitas te verminderen. Dit draag bij aan het verminderen van het risico op type 2 diabetes (voorkomen of uitstellen) en aan sociale participatie en kwaliteit van leven.

Vorm van preventie
  • Selectieve preventie
  • Geïndiceerde preventie
Website(s)
Contactperso(o)n(en)
Naam Josien ter Beek
Organisatie GGD Noord- en Oost-Gelderland
E-mailadres j.terbeek@ggdnog.nl
Telefoonnummer organisatie 088-4433705
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Goede aanwijzingen voor effectiviteit
Datum beoordeling 08-01-2018
Oordeel commissie

Een goed opgezette interventie waarbij de bijgevoegde matrixen goed inzicht geven in de theoretische onderbouwing en wijze van aanpak. Resultaten van onder andere een RCT laten zien dat de interventie leidt tot o.a. effect op gewichtsverlies, glucosewaarden, voedingspatroon en fysieke fitheid. Daarnaast is ook een analyse gedaan naar de werkingsmechanismen van de interventie.

Interventie is beoordeeld door Commissie 4: Gezondheidsbevordering en preventie voor volwassenen en ouderen (RIVM)
Uitvoerbaarheid interventie

Er is een uitgebreide set van materialen (draaiboeken en voeding- en beweegplannen) beschikbaar voor zowel de begeleiders als deelnemers. Hierdoor is SLIMMER makkelijk te implementeren en uit te voeren.

Aanpak in het kort

Het SLIMMER project is sinds 2010 vijf keer uitgevoerd en doorontwikkeld. Het SLIMMER programma bestaat uit een voedings- en beweegprogramma gedurende zes maanden. Daarna start het uitstroomprogramma van 18 maanden, waarbij deelnemers begeleid worden naar lokaal sport- en beweegaanbod en ondersteund door terugkom- en monitoringsmomenten. Gedurende de gehele projecttijd vindt casemanagement plaats.

Doelgroep

Het SLIMMER project is bedoeld voor mensen van 40-70 jaar met overgewicht en een verhoogd risico op type 2 diabetes (prediabeten) en/of mensen met obesitas (BMI 30-40), die in staat zijn een leefstijlprogramma te volgen. De deelnemers worden geselecteerd en geworven door de huisartsenpraktijk (praktijkondersteuner en/of huisarts).

Materiaal in het kort

Zorgverleners ontvangen een draaiboek. Hierin staat per programmaonderdeel (werving/casemanagement, voedingsprogramma en beweegprogramma) ) beschreven wat de werkzaamheden zijn. Naast deze draaiboeken zijn er verschillende materialen beschikbaar (in de draaiboeken of verkrijgbaar via de GGD). Ook zijn er SLIMMER nieuwsbrieven, een website en Facebook-pagina.

Onderbouwing

In Nederland had in 2017 bijna 50% van de volwassenen (18 jaar en ouder) overgewicht en 14% had obesitas (RIVM, 2018). Mensen met overgewicht en obesitas hebben een hoger risico op ziekten en een lagere gezonde levensverwachting. Door de stijgende trend in overgewicht en obesitas, groeit ook het aantal mensen met diabetes. In 2013 waren er wereldwijd 382 miljoen mensen met diabetes en er wordt verwacht dat dit aantal stijgt tot 592 miljoen in 2035. Dit toenemende probleem draagt bij aan een grote ziekte- en economische last.

 

Met name leefstijlfactoren zijn belangrijk in de ontwikkeling van obesitas en diabetes. Leefstijlmodificatie kan daarom een succesvolle strategie zijn om obesitas en diabetes aan te pakken. De SLIMMER interventie richt zich op het verbeteren van de leefstijl (gezonde voeding, meer fysieke activiteit en gewichtsverlies) van deelnemers.

Hoewel er veelvuldig bewijs uit experimentele trials is dat type 2 diabetes uitgesteld of voorkomen kan worden door leefstijlinterventies, blijft implementatie in de praktijk een uitdaging. Daarom is iIn 2008 het SLIMMER project gestart, waarbij de bewezen effectieve SLIM interventie is vertaald naar de Nederlandse praktijk. Voor de SLIMMER studie is een logisch model van het werkingsmechanisme van de interventie ontwikkeld waarin interventie-activiteiten zijn gekoppeld aan (determinanten van) gedrag en de interventie-uitkomsten.

Onderzoek

De onderzoeken naar de uitvoering van SLIMMER laten zien dat de werving van hoog-risico personen, succesvol is en dat zowel deelnemers als zorgverleners tevreden zijn met het programma. SLIMMER wordt over het algemeen uitgevoerd zoals gepland en verbeterpunten worden gebruikt bij de doorontwikkeling van SLIMMER.

 

SLIMMER leidt tot verbeteringen in klinische en metabole risicofactoren (waaronder gewicht), voedingsinname, beweging en kwaliteit van leven. Het effect van de SLIMMER interventie op nuchter insuline en lichaamsgewicht wordt op verschillende manieren gemedieerd door veranderingen in voedings- en beweeggedrag. Ook blijkt SLIMMER kosteneffectief te zijn vanuit een gezondheidszorgperspectief.

Document(en)
Thema
Leefstijlonderwerpen
  • Lichamelijke activiteit / beweegstimulering
  • Overgewicht
  • Sport
  • Voeding
Lichamelijke gezondheid
  • Diabetes
Setting
Setting
  • Sportorganisatie / sportvereniging
  • Niet-eerstelijnszorg
Doelgroep
Leeftijd 40 tot 70
Geslacht Beide
Doelgroep
  • Patiënten / cliënten
Methodiek
Activiteiten en methodieken
  • Scholing professionals / train de trainer
  • Screening / health check
  • Spreekuur / consult
  • Voorlichting op maat
  • Workshop / cursus / voorlichtingsbijeenkomst
Beleid / ketenontwikkeling / organisatie
  • Integrale aanpak
  • Gecombineerde leefstijlinterventie
Community-ontwikkeling
  • Empowerment
Documenten
Documenten en materialen
  • Draaiboek
  • Evaluatieverslag
  • Folder / brochure / flyer
  • Subsidieaanvraag
Betrokken organisaties
Financier
Soort financier
  • Eigen instellingsmiddelen
  • Fondsen
  • Gemeenten
  • ZonMw
Projectbeschrijving op zonmw website http://zonmw.nl
Evaluatie en ontwikkeling
Evaluatie type
  • Effectevaluatie
  • Kosteneffectiviteit
  • Procesevaluatie
Toekomstige ontwikkeling

De interventie is vanaf 2015/2016 elk jaar opnieuw uitgevoerd in een aantal gemeenten in de Achterhoek (Doetinchem, Aalten, Montferland en Oude IJsselstreek).

Uitvoeringslocatie
Schaal van uitvoering GGD-regio's
Regio's
  • GGD Noord- en Oost-Gelderland
Gemeentes
  • Aalten
  • Doetinchem
  • Montferland
  • Oude IJsselstreek
Verwijzingen
Interventie verwijzingen