U bent hier

M@ZL op het vo

Naam interventie M@ZL op het vo
Eigenaar Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ)
Laatst gepubliceerd 08-08-2018
Algemene informatie
Korte omschrijving

M@ZL (spreek uit mazzel: Medische Advisering van de Ziekgemelde Leerling) is een methodiek die door scholen en jeugdgezondheidszorg (JGZ)-instellingen, ondersteund door gemeenten, kan worden toegepast om middelbare scholieren met (verhoogd) ziekteverzuim vroegtijdig te signaleren en te begeleiden, waardoor het ziekteverzuim wordt teruggedrongen en langdurend thuiszitten en voortijdig schoolverlaten kan worden voorkomen. M@ZL is toepasbaar op elke school voor regulier voortgezet onderwijs. Schoolmedewerkers en jeugdartsen hebben samen aandacht voor de leerling die is ziek gemeld. Zij doen dit vanuit zorg en ieder vanuit de eigen rol en verantwoordelijkheid. De onderlinge samenwerking wordt vastgelegd in het schoolverzuimbeleid, waarin ook de rol van de leerplichtambtenaar bij ziekteverzuim wordt beschreven. M@ZL beschrijft hoe het ziekteverzuim wanneer door wie en met welk doel wordt besproken met leerling en ouders. Een stappenplan wordt hierbij gehanteerd. Er is ruimte om lokaal de aansluiting bij de overlegstructuur van de school, de samenwerking met netwerkpartners in en om de school, in de wijk en in de gezondheidszorg inhoud en vorm te geven. Leerlingen met ziekteverzuim blijven in beeld bij school en jeugdgezondheidszorg totdat het beter gaat.

Doel

Het doel van M@ZL is het terugdringen van ziekteverzuim door het vroegtijdig signaleren en begeleiden van scholieren met (verhoogd) ziekteverzuim. Daarmee kan langdurend thuiszitten en voortijdig schoolverlaten worden voorkomen.

Vorm van preventie
  • Selectieve preventie
  • Geïndiceerde preventie
Website(s)
Contactperso(o)n(en)
Naam Inge Oreel
Organisatie NCJ
E-mailadres ioreel@ncj.nl
Telefoonnummer organisatie 06 -20 23 18 62
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Eerste aanwijzingen voor effectiviteit
Datum beoordeling 29-03-2017
Oordeel commissie

M@zl vo is een gestructureerde aanpak van ziekteverzuim onder scholieren op het voortgezet onderwijs door middel van signaleren, bereiken, adviseren en begeleiden van de ziekgemelde leerlingen. Hierbij werken de school, de afdeling jeugdgezondheidszorg (JGZ) van de GGD en de afdeling leerplichtzaken (LPZ) van de gemeente intensief samen. De interventie is onderzocht op het vmbo en op dit schoolniveau erkend met eerste aanwijzingen voor effectiviteit. Voor havo en vwo is de interventie erkend als goed onderbouwd.

Interventie is beoordeeld door Commissie 2: Jeugdgezondheidszorg, preventie en gezondheidsbevordering (voor jeugd) (RIVM)
Aanpak in het kort

De school heeft aandacht voor de ziekgemelde leerling. Bij een tevoren afgesproken vaste verzuimomvang vindt een verzuimgesprek plaats met leerling en ouders door de school (mentor en/of zorgcoördinator), waarna een consult kan worden aangevraagd bij de jeugdarts. Er wordt met alle betrokkenen samen een ‘plan van aanpak’ gemaakt, dat uitgevoerd en gemonitord wordt, totdat de onderwijskansen en gezondheid van de leerling geoptimaliseerd zijn en het ziekteverzuim dientengevolge is afgenomen.

Doelgroep

M@ZL is bedoeld voor alle scholieren op het regulier voortgezet onderwijs met ziekteverzuim. M@ZL richt zich op de volgende intermediaire groepen: ouders, schoolmedewerkers (receptionisten, conciërges, docenten, mentoren, zorg-, leerjaar- en verzuimcoördinatoren), jeugdartsen en leerplichtambtenaren.

Materiaal in het kort

‘Handboek voor JGZ-instellingen. Integrale aanpak van ziekteverzuim volgens M@ZL op het voortgezet onderwijs’ (inclusief formats voor de uitvoer van M@ZL). Achtergrondartikelen en wetenschappelijke artikelen. Flowchart voor scholen met stappenplan. Workshop ‘Ziekteverzuim bespreekbaar maken’ en een cursus ‘train-de-trainer’ voor het geven van deze workshop. Scholing ‘M@ZL voor jeugdartsen’.

Onderbouwing

Jongeren met omvangrijk ziekteverzuim lopen risico op een stagnerende sociaal-emotionele en leerontwikkeling, waardoor ze kunnen afglijden in onderwijsniveau en voortijdig de school moeten verlaten. Een adequate aanpak kan hun gezondheid en onderwijskansen optimaliseren. Onderzoek laat zien dat ziekteverzuim weliswaar gezondheidsgerelateerd is, maar naast biomedische factoren meestal ook wordt veroorzaakt door psychosociale factoren, die vaak beïnvloedbaar zijn. Door tijdig en met zorg vanuit een brede biopsychosociale benadering aandacht te hebben voor leerlingen met ziekteverzuim, kunnen mentoren en zorgcoördinatoren, samen met jeugdartsen, de achterliggende factoren van het ziekteverzuim in kaart brengen. Vervolgens kunnen zij met hulp van professionals in onderwijs, jeugdzorg, jeugdgezondheidszorg en curatieve gezondheidszorg, passend onderwijs en de juiste zorg en begeleiding voor de leerling organiseren. Hierdoor kan een stagnerende ontwikkeling worden voorkomen.

Onderzoek

M@ZL is geëvalueerd op West-Brabantse vmbo-scholen. Jeugdartsen hebben de gezondheidstoestand van vmbo’ers met verhoogde ziekteverzuimomvang beschreven. De effectiviteit is onderzocht door veranderingen in de ziekteverzuimomvang van deze leerlingen te vergelijken met veranderingen in de ziekteverzuimomvang van leerlingen met verhoogd ziekteverzuim op controlescholen waar het eigen ziekteverzuimbeleid werd toegepast. Met schooldirecteuren en zorgcoördinatoren van vo-scholen en met medewerkers van vier JGZ-instellingen is verkend of de methodiek bruikbaar en toepasbaar is, en welke factoren een duurzame verspreiding en implementatie van M@ZL beïnvloeden.

Document(en)
Thema
Veiligheid / milieu / fysieke omgeving
  • Veiligheid op school
Overig
  • Ziekteverzuim
  • Schooluitval
Setting
Setting
  • Onderwijs: voortgezet onderwijs
Doelgroep
Leeftijd 12 tot 19
Geslacht Beide
Doelgroep
  • Chronisch zieken
  • Scholieren / studenten
Methodiek
Activiteiten en methodieken
  • Spreekuur / consult
Beleid / ketenontwikkeling / organisatie
  • Advies / consultatie
  • Beleidsontwikkeling / (beleids)sessies
  • Integrale aanpak
  • Ketenaanpak / ketenvorming
  • Netwerkontwikkeling
  • Signalering
  • Verankering
Community-ontwikkeling
  • Empowerment
  • Verbeteren sociale omgeving
Documenten
Documenten en materialen
  • Cd / dvd / video / film
  • Evaluatieverslag
  • Folder / brochure / flyer
  • Handleiding
  • Implementatieplan
  • Presentatie
  • Projectplan
Weblinks
Betrokken organisaties
Financier
Soort financier
  • Eigen instellingsmiddelen
  • ZonMw
Projectbeschrijving op zonmw website http://www.zonmw.nl
Organisaties
SoortNaam en eventuele rol
OnderwijsinstellingVmbo-scholen (Rol: Uitvoerend)
Overheid / gemeenteGemeenten en afdeling leerplicht van de gemeenten (Rol: Uitvoerend)
Eerste lijnHuisartsen (Rol: Betrokken)
Universiteit / hbo (Rol: Onderzoeker)
KenniscentrumNederlands Centrum Jeugdgezondheid (Rol: Beheerder)
Evaluatie en ontwikkeling
Evaluatie type
  • Effectevaluatie
  • Kosteneffectiviteit
  • Procesevaluatie
Succesfactoren van deze interventie

Succesfactoren van M@ZL:

  • een heldere en gestructureerde aanpak,
  • met duidelijke rolverdeling,
  • vanuit zorg en niet vanuit controle,
  • meer aandacht voor alle leerlingen met ziekteverzuim door school,
  • inzet van de jeugdarts in voorkomende gevallen,
  • een plan van aanpak dat gemonitord wordt.

 

 

Aandachtspunten van deze interventie

Randvoorwaarden voor implementatie:

  • een adequate ziekteverzuimregistratie,
  • draagvlak bij de school op alle niveaus (van directeur tot mentor),
  • opname van M@ZL in het schoolziektebeleid,
  • goede communicatie hierover met alle betrokkenen, in het bijzonder met leerling en ouders,
  • taakverdeling binnen de school ten aanzien van het voeren van de verzuimgesprekken door school.
Toekomstige ontwikkeling

M@ZL is inmiddels naar aanleiding van de uitkomsten van de interventiestudie doorontwikkeld. De evaluatiestudie is in november 2015 gepresenteerd in het proefschrift 'Reported sick from school; a study into addressing medical absenteeism among students'. In 2016 zal de interventie opnieuw aangeboden worden voor erkenning op een hoger niveau.

 

De interventie is nu ook beschikbaar voor het mbo.

Workshops voor mentoren en scholingen voor jeugdartsen zijn ontwikkeld. 

Uitvoeringslocatie
Schaal van uitvoering GGD-regio's
Regio's
  • GGD Amsterdam
  • GGD Drenthe
  • GGD Hart voor Brabant
  • GGD Kennemerland
  • GGD Limburg-Noord
  • GGD Regio Utrecht
  • GGD Noord- en Oost-Gelderland
  • GGD West-Brabant
  • GGD Zuid-Holland Zuid
  • GGD Zuid-Limburg
  • Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden
Gemeentes
  • Aa en Hunze
  • Aalburg
  • Aalsmeer
  • Aalten
  • Alblasserdam
  • Alphen-Chaam
  • Amersfoort
  • Amstelveen
  • Amsterdam
  • Apeldoorn
  • Arnhem
  • Assen
  • Baarle-Nassau
  • Baarn
  • Barneveld
  • Beek
  • Beesel
  • Bergen (L.)
  • Bergen op Zoom
  • Berkelland
  • Bernheze
  • Beverwijk
  • Binnenmaas
  • Bloemendaal
  • Boekel
  • Borger-Odoorn
  • Boxmeer
  • Boxtel
  • Breda
  • Bronckhorst
  • Brummen
  • Brunssum
  • Bunnik
  • Bunschoten
  • Coevorden
  • Cromstrijen
  • Cuijk
  • De Bilt
  • De Ronde Venen
  • De Wolden
  • Diemen
  • Doesburg
  • Doetinchem
  • Dongen
  • Dordrecht
  • Drimmelen
  • Duiven
  • Echt-Susteren
  • Ede
  • Eemnes
  • Eijsden-Margraten
  • Elburg
  • Emmen
  • Epe
  • Ermelo
  • Etten-Leur
  • Geertruidenberg
  • Gennep
  • Giessenlanden
  • Gilze en Rijen
  • Goirle
  • Gorinchem
  • Grave
  • Gulpen-Wittem
  • Haaren
  • Haarlem
  • Haarlemmerliede en Spaarnwoude
  • Haarlemmermeer
  • Halderberge
  • Harderwijk
  • Hardinxveld-Giessendam
  • Hattem
  • Heemskerk
  • Heemstede
  • Heerde
  • Heerlen
  • Hendrik-Ido-Ambacht
  • Heusden
  • Hilvarenbeek
  • Hoogeveen
  • Horst aan de Maas
  • Houten
  • IJsselstein
  • Kerkrade
  • Korendijk
  • Landerd
  • Landgraaf
  • Leerdam
  • Leudal
  • Leusden
  • Lingewaard
  • Lochem
  • Loon op Zand
  • Lopik
  • Maasdonk (oud)
  • Maasgouw
  • Maastricht
  • Meerssen
  • Meppel
  • Midden-Drenthe
  • Mill en Sint Hubert
  • Moerdijk
  • Molenwaard
  • Montferland
  • Montfoort
  • Nederweert
  • Nieuwegein
  • Nijkerk
  • Noordenveld
  • Nunspeet
  • Nuth
  • Oisterwijk
  • Oldebroek
  • Onderbanken
  • Oost Gelre
  • Oosterhout
  • Oss
  • Oud-Beijerland
  • Oude IJsselstreek
  • Ouder-Amstel
  • Oudewater
  • Overbetuwe
  • Papendrecht
  • Peel en Maas
  • Putten
  • Renkum
  • Renswoude
  • Rheden
  • Rhenen
  • Rijnwaarden
  • Roerdalen
  • Roermond
  • Roosendaal
  • Rozendaal
  • Rucphen
  • Scherpenzeel
  • Schijndel
  • Schinnen
  • 's-Hertogenbosch
  • Simpelveld
  • Sint Anthonis
  • Sint-Michielsgestel
  • Sint-Oedenrode
  • Sittard-Geleen
  • Sliedrecht
  • Soest
  • Steenbergen
  • Stein
  • Stichtse Vecht
  • Strijen
  • Tilburg
  • Tynaarlo
  • Uden
  • Uitgeest
  • Uithoorn
  • Utrecht
  • Utrechtse Heuvelrug
  • Vaals
  • Valkenburg aan de Geul
  • Veenendaal
  • Veghel
  • Velsen
  • Venlo
  • Venray
  • Vianen
  • Voerendaal
  • Voorst
  • Vught
  • Waalwijk
  • Wageningen
  • Weert
  • Werkendam
  • Westerveld
  • Westervoort
  • Wijk bij Duurstede
  • Winterswijk
  • Woensdrecht
  • Woerden
  • Woudenberg
  • Woudrichem
  • Zandvoort
  • Zederik
  • Zeist
  • Zevenaar
  • Zundert
  • Zutphen
  • Zwijndrecht
Verwijzingen
Interventie verwijzingen
Thema verwijzingen