Gemeenten kunnen vanuit hun taken en verantwoordelijkheden voor zowel het armoede- en schuldhulpbeleid als lokaal gezondheidsbeleid zorgen voor een samenhangende aanpak. Dit is belangrijk omdat bij mensen die leven in armoede vaak meerdere problemen tegelijkertijd spelen, bijvoorbeeld op het gebied van werk, inkomen en participatie. Een integrale aanpak sluit dan ook goed aan bij andere maatschappelijke opgaven van gemeenten, zoals participatie en het tegengaan van sociale uitsluiting, re-integratie, integratie en inburgering en langer thuis wonen. Landelijk beleid en programma’s kunnen u ondersteunen bij het vormgegeven van uw eigen aanpak.

Landelijk beleid

Armoedebestrijding

Het kabinet trekt € 100 miljoen per jaar extra uit voor het beleid tegen armoede en schulden. Daarvan is € 90 miljoen voor gemeenten. Zowel de Rijksoverheid als de gemeenten nemen maatregelen om armoede zoveel mogelijk te voorkomen. Vanuit de Rijksoverheid gebeurt dit onder meer door zorgkosten van mensen met een laag inkomen te compenseren. En door maatregelen om de koopkracht van mensen met een laag inkomen op peil te houden. De gemeente kan mensen met een laag inkomen op verschillende manieren helpen. Bijvoorbeeld via:

  • Algemene bijstand en bijzondere bijstand (de bijstand);
  • kortingen voor mensen met een minimaal inkomen, zoals stadspassen die korting geven op cultuur en sport;
  • kwijtschelding van gemeentelijke belastingen;
  • collectieve ziektekostenverzekering voor minima;
  • de individuele studietoeslag;
  • de individuele inkomenstoeslag;
  • regelingen voor kinderen, zoals het kindpakket en voorzieningen voor sport of cultuur;
  • voorkomen van schulden en schuldhulpverlening

Meer lezen:

Kansen voor alle kinderen

Het is belangrijk dat ieder kind de kans krijgt om mee te doen met leeftijdsgenoten. Het kabinet stelt daarvoor elk jaar € 100 miljoen beschikbaar. Hiervan gaat € 85 miljoen naar de gemeenten. Het geld kan gebruikt worden voor bijvoorbeeld schoolspullen, sporten, muziekles en schoolreisjes.

Meer lezen:

Preventieakkkoord

Door roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik aan te pakken kan de gezondheid van heel veel Nederlanders verbeteren. Daarom heeft de Rijksoverheid een Nationaal Preventieakkoord gesloten. Daarin staan afspraken tussen meer dan 70 verschillende organisaties in Nederland. Gemeenten kunnen een lokale of regionale aanpak formuleren voor de ambities uit het Nationaal Preventieakkoord. Daarbij kunnen zij zich richten op deze leefstijlthema’s en de samenhang met achterliggende factoren zoals, armoede, schulden, stress, eenzaamheid. 

Preventie in het zorgstelsel

Met de subsidieregeling Preventiecoalities wil het ministerie van VWSMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de structurele samenwerking tussen zorgverzekeraars en gemeenten op het gebied van preventieactiviteiten voor risicogroepen stimuleren en activeren. Doel is om zo de gezondheid van deze groep te verbeteren. Willen zorgverzekeraar en gemeente samen stappen kunnen zetten, is een gezamenlijke coördinatie nodig. Zorgverzekeraars en gemeenten kunnen met de subsidieregeling Preventiecoalities een derde van de kosten van de procescoördinatie van een gezamenlijke aanpak van effectieve preventieactiviteiten voor risicogroepen financieren. Lees verder op de pagina Zorgstelsel.

Programma's

Gemeenten 4 Global Goals Campagne

In 2015 heeft de VN 17 ambitieuze doelen voor duurzame ontwikkeling vastgesteld. Alle Global Goals hebben subdoelen die direct of indirect verband houden met het dagelijkse werk van lokale en regionale overheden. Global Goal 1 gaat over het halveren van het aantal mensen dat onder de armoedegrens leeft, het zorgen voor gelijke toegang tot basisvoorzieningen en gelijke economische rechten en het vergroten van weerbaarheid van mensen in kwetsbare situaties. Met de handreiking 'De Global Goals in het gemeentelijk beleid' laat de VNGVereniging van Nederlandse Gemeenten zien hoe de doelen zijn verbonden met de Nederlandse context, bestaande (beleids)kaders, programma’s en instrumenten.

Schouders eronder (2017-2021)

Schouders eronder is een landelijk programma, gesubsidieerd door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het programma is bedoeld om de schuldhulpverlening in Nederland te verbeteren.  Schouders Eronder wil onder meer kennis en vakmanschap verbeteren van iedereen die een rol heeft in het signaleren, voorkomen en oplossen van schulden. Binnen enkele jaren moet iedereen binnen de schuldhulpverlening kunnen werken met de beste methoden. Zodat er zoveel mogelijk mensen met schulden zo goed mogelijk geholpen kunnen worden.

Kansrijke start

Het actieprogramma Kansrijke Start richt zich op kinderen in de eerste 1000 dagen van hun leven, met name kinderen die geboren worden in een kwetsbare situatie.  Met een landelijke coalitie en met lokale coalities wordt ingezet op maatregelen langs drie actielijnen: voor de zwangerschap, tijdens de zwangerschap en na de geboorte.

Gezond in…

Gezond in... wordt uitgevoerd door PharosPharos is het expertisecentrum gezondheidsverschillen. en Platform31 in het kader van het Nationaal Programma Preventie. Gezond in… is het stimuleringsprogramma dat circa 150 GIDSGezondheid In De Stad -gemeenten ondersteunt bij het versterken van hun lokale aanpak van gezondheidsachterstanden. Het gaat daarbij niet om blauwdrukken maar om het aansluiten bij wat gemeenten al doen. Het programma biedt de gemeenten advies, praktische instrumenten en landelijke- en regionale bijeenkomsten. Ook organiseert Gezond in… ieder jaar een leerkring voor gemeenten op het verstreken van de verbinding van armoede en gezondheid.

 

Meer lezen

 

Meedoen, samen uit de armoede (2017-2021)

Met het 4-jarige programma “Meedoen, samen uit de armoede” richt het Oranjefonds zich op capaciteitsversterking en doorontwikkeling van bestaande projecten gericht op het aanpakken van de oorzaken van armoede. Dit met als doel om hierdoor meer mensen een duurzame stap uit armoede kunnen zetten.

FNO Gezonde toekomst dichterbij (2015-2019) 

FNO wil kansen vergroten voor kwetsbare groepen. Gezinnen met een lage sociaaleconomische status zijn minder gezond en daarmee kwetsbaar. Het programma Gezonde Toekomst Dichterbij stimuleert projecten die bijdragen aan het verkleinen van gezondheidsachterstanden.

Alliantie kinderarmoede

Alles is Gezondheid, Missing Chapter Foundation en het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid hebben de handen ineen geslagen en een landelijke Alliantie Kinderarmoede opgericht. Samen met verschillende (publieke en private) partners willen zij armoede onder kinderen uitbannen.

Vakkundig aan het werk (2015-2022)

Binnen het kennisprogramma 'Vakkundig aan het werk' gaan wetenschappers samen met gemeenten de nieuwste wetenschappelijke inzichten gebruiken om burgers die kampen met armoede, schulden en sociale uitsluiting te helpen. Ze gaan verborgen armoede onderzoeken om mensen die hulp nodig hebben beter te bereiken. Ook komt er een evaluatie- en effectiviteitsonderzoek naar bestaande armoederegelingen en schuldhulpverlening om zo de kwaliteit te verbeteren. Dit project loopt tot 2022. Lees verder over de voortgang van de projecten. 

 

Programma Sociaal domein: eenvoudig maatwerk

Het onderdeel ‘eenvoudig maatwerk’ van het programma Sociaal Domein zoekt naar doorbraken op lokaal en landelijk niveau om mensen met ‘gestapelde problemen’, waaronder schulden, beter te helpen. Een belangrijk onderdeel van het traject richt zich op preventie en het voorkomen van een stapeling van problemen. Voor bepaalde groepen zijn nieuwe voorzieningen nodig, zodat mensen bijvoorbeeld niet onbedoeld in de schulden raken. Hiervoor worden de leerervaringen van de City deal Inclusieve Stad gebruikt. Met onder andere als doel de wijkteams meer handelingsruimte te geven, kosten bewuster te laten handelen en de sociaal werkers daarvoor verder te professionaliseren.