Hoe bereiken we juist díe ouderen die valpreventie het hardst nodig hebben, en waarom lukt dat nu vaak niet? Senioren bereiken lijkt eenvoudig: de doelgroep is groot en de vijver om uit te vissen ruim. Maar de vraag is: bereiken we wel de juiste mensen? Vaak melden de actievere, vitalere ouderen zich aan. Terwijl je de meer kwetsbare ouderen mist, voor wie een valpreventiecursus het meeste verschil kan maken.
Lees de ervaringen en tips van Annelies Krikke (adviseur en projectleider, KrikkeConnect) en Sam van Oene (projectleider Vitaal ouder worden, GGD (Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst ) Amsterdam). Beiden experts uit de Expertpool valpreventie van het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu), GGD GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) ) Nederland, VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) en VeiligheidNL.
Waarom is dit een knelpunt?
De meeste lokale aanpakken hebben als doel kwetsbare ouderen te bereiken om bij hen de impact van een val te verkleinen. Maar deze doelgroep bereiken vraagt om maatwerk, tijd, energie en middelen. En het vraagt om een andere manier van kijken: niet de doelgroep is ‘moeilijk bereikbaar’, maar wíj ervaren hindernissen om hen te bereiken. Als we beseffen dat het probleem bij de aanpak ligt, niet bij de ouderen zelf, ontstaat er ruimte voor effectievere oplossingen.
Wat laat de praktijk zien?
- Veel senioren vinden zichzelf helemaal niet oud of kwetsbaar.
- Collectieve activiteiten trekken vooral diegenen die je meestal ziet.
- Vitaliteitsbijeenkomsten bereiken vooral hogeropgeleide, taalvaardige en mobiele senioren.
- Niet alle senioren voelen zich thuis in een cursus die gericht is op de gemiddelde senior.
- Soms weten senioren niet dat er een valpreventiecursus is of past die niet in hun leefwereld.
Wat werkt wél? Ons advies aan gemeenten en GGD’en:
- Baken je doelgroep af (per wijk, cultuur, taal of achtergrond) voor een gerichtere aanpak. En praat met je doelgroep in plaats van over hen. Betrek ze bij het ontwikkelen en organiseren van specifieke én veilige groepen.
- Doe een wijkschouw. Waar komen ouderen al en hoe kun jij daar aansluiten? Verwerk bijvoorbeeld valpreventieve activiteiten in bestaand aanbod, van dansgroepen tot eettafels. En leg slimme koppelingen, denk aan griepprikmomenten, voorlichtingsbijeenkomsten (brandweer/politie), ontmoetingsplekken en gebedshuizen.
- Zet in op gesprekken. Relationeel contact werkt beter dan flyers. Vraag sleutelpersonen/ambassadeurs om mensen uit de doelgroep te enthousiasmeren.
- Gebruik in de communicatie termen als veiligheid, zelfstandig blijven, sterker op de been, stevig in uw schoenen etc. in plaats van valpreventie.
"Het geheim? Zie de juiste doelgroep bereiken als onmisbaar onderdeel van de lokale ketenaanpak. Neem tijd, luister écht en sluit aan bij bestaande activiteiten."
Annelies Krikke | adviseur en projectleider, KrikkeConnect
Sam van Oene | projectleider Vitaal ouder worden, GGD (Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst
) Amsterdam