De laatste jaren duiken er alternatieven op de rokersmarkt op: elektronische sigaret, de shisha-pen en de waterpijp. Ontdek het verschil tussen deze middelen en het gebruik in Nederland.

Elektronische sigaretten (e-sigaret)

Sinds 2004 is de elektronische sigaret (e-sigaret) op de Europese markt; een pen gevuld met een vloeistofpatroon, een batterij en een verstuiver. Via de batterij wordt de vloeistof verwarmd en deze kan via de verstuiver geïnhaleerd worden. De e-sigaret wordt ten onrechte gezien als gezond alternatief voor gewone sigaretten. Er komen inderdaad geen giftige verbrandingsproducten van tabak vrij maar de e-sigaret bevat wel andere schadelijke stoffen, waaronder nicotine. Het roken van een e-sigaret wordt vapen of dampen genoemd.

Sinds 1 juli 2020 mogen er geen e-sigaretten of tabaksverhittingsapparaten meer worden gebruikt op alle plekken waar een rookverbod geldt – zoals cafés, restaurants, werkplekken en openbare gebouwen.

Gebruik elektronische sigaretten

Ongeveer 3% van de Nederlandse bevolking gebruikt de e-sigaret (wel eens), van de rokers van reguliere tabaksproducten was dat 10%. Deze gebruikers zijn vooral rokers, ex-rokers en rokers die willen stoppen. In de e-sigaret ontbreken de giftige verbrandingsproducten van tabak, maar hij bevat bevat wel schadelijke stoffen zoals nicotine, propyleenglycol en (sporen van) kankerverwekkende stoffen uit de e-vloeistof. De schadelijkheid van gebruik op lange termijn is onvoldoende bekend.Voor rokers die willen stoppen zou het mogelijk een effectief hulpmiddel kunnen zijn maar er is nog weinig onderzoek beschikbaar. Ook jongeren gebruiken de e-sigaret. Van de 12 tot en met 16-jarigen probeerde 28% ooit de e-sigaret (peiljaar 2017) maar veel minder jongeren doen dat dagelijks. Smaakjes van e-sigaretten worden verboden om e-sigaretten minder aantrekkelijk te maken voor jongeren.

Shisha-pen

Er is geen duidelijk onderscheid tussen de e-sigaret en de shisha-pen; ze werken beiden via verdamping. In de shisha-pen zit meestal geen nicotine, in de e-sigaret wel. Ook is de shishapen een wegwerpproduct.

Waterpijp (shisha)

Een waterpijp (ook wel shisha genoemd) is een vaas gevuld met water waarop een schaaltje met de te verbranden tabak (molasse) staat, afgedekt met folie en een verhit kooltje. Via een flexibele slang met mondstuk wordt de ontstane rook uit de vaas gezogen. Roken van een waterpijp is vanuit landen in het (Midden-) Oosten ook in het westen populair aan het worden. In Nederland roken vooral jongeren en jong volwassenen waterpijp. In 2015 had bijna een kwart van de 12- tot en met 16-jarige scholieren in het voortgezet onderwijs (23%) ooit een waterpijp gerookt; 7% procent deed dit in de afgelopen maand. Jongeren van Turkse, Surinaamse en Antilliaanse/Arubaanse afkomst, zijn het vaakst actueel gebruiker van de waterpijp.

Gebruik waterpijp

Het percentage dat ooit een waterpijp heeft gerookt is het hoogst op het VMBO-b (33%), twee keer zoveel als op het VWO (15%). Rokers van sigaretten roken vaker waterpijp dan niet rokers. Waterpijp roken wordt gezien als een sociale activiteit, men deelt de waterpijp met vrienden thuis of in zogenaamde shisha-lounges. Rook uit de waterpijp bevat schadelijke stoffen en is niet gezonder dan sigaretten roken. Tabak uit de waterpijp roken valt onder de Tabakswet en is dus niet toegestaan in de horeca. Er bestaan ook molasses waarin geen tabaksbladeren zijn verwerkt. Deze herbal molasses vallen daarom niet onder het rookverbod. De schadelijkheid lijkt echter vergelijkbaar te zijn. [2]

Op Rijksoverheid.nl vindt u meer informatie over het rookverbod in openbare ruimten, werkplek en horeca.

Bronnen: