Cijfers en feiten verzamelen is de eerste stap in de voorbereiding van een planmatige aanpak om sport en bewegen te stimuleren in jouw gemeente. Op deze pagina vind je algemene cijfers, feiten en bronnen waar je specifiekere cijfers kunt vinden.

 

Cijfers over bewegen, sport en zitten

  • Bewegen. In 2024 voldeed 46% van de Nederlanders van 4 jaar en ouder aan de beweegrichtlijnen. Kinderen (4 t/m 11 jaar) voldoen het vaakst aan de beweegrichtlijnen (62%), gevolgd door mensen in de leeftijd van 18 t/m 64 jaar (47%), 65-plussers (20%) en jongeren van 12 t/m 17 jaar (39%).
  • Sport. 57% van de Nederlanders van 4 jaar en ouder doet één keer per week of vaker aan sport. Jongeren (12 t/m 17 jaar) sporten het meest (73%), gevolgd door kinderen (4 t/m 11 jaar, 64%) en daarna volwassenen (18 t/m 64 jaar, 59%). 65-plussers sporten het minst (40%). 

  • Zitten. Nederlanders van 4 jaar en ouder zitten ruim 9 uur op een gemiddelde dag in de week. Op doordeweekse dagen zit men meer dan op weekenddagen. Jongeren (12 t/m 17 jaar) en volwassenen (18 t/m 65) zitten het meest. 

Onder het kopje Lokale, regionale en landelijke cijfers vind je uitgebreide cijfers. 
 

Hoe gebruik je de cijfers en feiten?

Gebruik de cijfers en feiten om in kaart te brengen hoe het staat met beweeggedrag in jouw gemeente. Zo krijg je inzicht in de risicofactoren en kun je prioriteiten stellen en doelgroepen kiezen. Wil je aan de slag? Kijk voor meer informatie bij Maak een gezondheidsprofiel. 
 

Beweegrichtlijnen

De beweegrichtlijnen geven aan hoeveel beweging nodig is voor een goede gezondheid. Voor jonge kinderen zijn er geen concrete richtlijnen, maar wel beweegadviezen.

Het beweegadvies is:

  • Voor kinderen tot 1 jaar: meerdere keren per dag op verschillende manieren lichamelijke activiteit, bijvoorbeeld door met het kind op de grond te spelen. Als het kind nog niet mobiel is, breng het dan tijdens die activiteiten in buikligging, in totaal ten minste 30 minuten.
  • Voor kinderen van 1 en 2 jaar: elke dag 180 minuten lichamelijke activiteit, inclusief matig of zwaar intensieve inspanning. Dit kan met verschillende activiteiten verspreid over de dag, waarbij meer beweging beter is.
  • Voor kinderen van 3 jaar: elke dag 180 minuten lichamelijke activiteit, waarvan minstens 60 minuten matig tot zwaar intensief. Dit kan met verschillende activiteiten verspreid over de dag, waarbij meer beweging beter is.

Aanvullend hierop wordt geadviseerd kinderen niet te lang stil te laten zitten:

  • Niet langer dan 60 minuten per keer in hun bewegingsvrijheid beperken, bijvoorbeeld door ‘vastzetten’ (in een stoeltje).
  • Voor kinderen van 2 en 3 jaar is het advies om beeldschermtijd te beperken tot één uur per dag, minder is beter. Voor kinderen van 0 en 1 jaar wordt beeldschermtijd afgeraden. 

De beweegrichtlijn voor kinderen van 4 tot en met 17 jaar is:

  • Bewegen is goed, meer bewegen is beter.
  • Minstens een uur per dag matig intensieve inspanning. Langer, vaker en/ of intensiever bewegen geeft extra gezondheidsvoordeel.
  • Minstens 3x per week spier- en botversterkende activiteiten.
  • Voorkom veel stilzitten.

De beweegrichtlijn voor volwassenen en senioren is:

  • Bewegen is goed, meer bewegen is beter.
  • Minstens 150 minuten per week aan matig intensieve inspanning, verspreid over diverse dagen. Langer, vaker en/ of intensiever bewegen geeft extra gezondheidsvoordeel.
  • Minstens 2x per week spier- en botversterkende activiteiten, voor 65-plussers gecombineerd met balansoefeningen.
  • Voorkom veel stilzitten.

De beweegrichtlijnen gelden ook voor mensen met een fysieke of verstandelijke beperking. Soms zijn er aanpassingen nodig, zodat de beweegactiviteiten beter aansluiten. Check voor meer informatie de infographics van Kenniscentrum Sport en Bewegen voor mensen met een (fysieke of verstandelijke) beperking. 

Risicogroepen

Bepaalde groepen mensen in Nederland bewegen en sporten minder vaak. Dit zijn vooral de volgende groepen mensen: 

Het percentage Nederlanders van 25 jaar en ouder dat voldoende beweegt neemt toe met het opleidingsniveau. In 2024 was het percentage hoogopgeleiden dat voldoet aan de beweegrichtlijnen hoger dan het percentage laagopgeleiden (51% versus 33%). In 2024 was het percentage wekelijkse sporters van 25 jaar en ouder in Nederland ruim twee keer zo hoog onder hogeropgeleiden (69%) dan onder lageropgeleiden (31%) (sportenbewegenincijfers.nl). 

Met een vorderende leeftijd neemt het beweeggedrag af. Van de Nederlanders van 65 jaar en ouder voldoet 39% aan de beweegrichtlijnen. In 2023 bezochten 112.000 65-plussers een spoedeisende hulp (SEH) na een valongeval.

In Nederland hebben ruim 10 miljoen mensen ten minste één door de huisarts geregistreerde chronische aandoening. Voor veel aandoeningen is voldoende bewegen een manier om de klachten voor de patiënt te beperken. Maar in de praktijk beweegt deze groep juist relatief weinig. Van de Nederlanders met een langdurige aandoening voldoet 37% aan de beweegrichtlijnen (vzinfo.nl en sportenbewegenincijfers.nl).

Mensen met een lichamelijke beperking voldoen minder vaak aan de beweegrichtlijnen dan mensen zonder aandoening of beperking. In 2024 voldeden Nederlanders van 12 jaar en ouder met een visuele (32%) of een auditieve (28%) beperking vaker aan de beweegrichtlijnen dan degene met een motorische beperking (17%). Daarnaast is dichtbij huis een passend aanbod vinden voor mensen met een beperking minder vanzelfsprekend (Nivel, 2019 en sportenbewegenincijfers.nl).

Ook mensen met een verstandelijke handicap bewegen weinig. De helft van de mensen met een lichte verstandelijke beperking en zes op de tien mensen met een matige verstandelijke beperking geven aan wekelijks te sporten. Vertegenwoordigers of familieleden van mensen met een lichte of matige verstandelijke beperking geven een lagere wekelijkse sportdeelname voor hun naasten op (41% respectievelijk 28%) (Kenniscentrum Sport & Bewegen, Mulier Instituut, 2019). 

Trends

  • Bewegen: Over de tijd is te zien dat ouderen steeds meer zijn gaan bewegen. Voor volwassenen is tussen 2020 en 2023 een daling te zien in het percentage dat voldoende beweegt ten opzichte van voorgaande jaren. In 2024 is dit percentage weer licht gestegen. Het percentage jongeren dat voldoende beweegt varieert over de tijd. De Sport Toekomstverkenning concludeert dat Nederlanders in de toekomst net zo actief zijn als nu en wellicht iets meer (sportenbewegenincijfers.nl).
  • Sporten: Gedurende de afgelopen twee decennia is het percentage wekelijkse sporters onder ouderen gestegen van 25% naar 40%. Daarentegen is het percentage wekelijkse sporters onder jongeren juist gedaald van 81% naar 73%. Volwassenen laten een licht stijgende trend zien.
  • De Sport Toekomstverkenning concludeert dat de sportdeelname door Nederlanders tot 2030 ongeveer gelijk zal blijven. Wel zal er een verschuiving plaatsvinden naar voornamelijk meer individuele typen sport dan  die nu populair zijn. 
     

Oorzaken en gevolgen

Beweeggedrag hangt af van allerlei factoren, zoals leeftijd, geslacht, inkomen en woonomgeving. In de factsheet Bewegen heeft het RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) deze factoren in kaart gebracht.

Sport en bewegen leiden tot betere gezondheid, welzijn en plezier. De Social Return On Investment (SROI) van sport en bewegen wordt in Nederland geschat op 2,76. In Nederland zorgt weinig bewegen naar schatting voor 2,3% van de ziektelast. Ook leidt weinig bewegen tot 5.800 doden per jaar en € 2,7 miljard aan zorguitgaven (RIVM, Impactvolle Determinanten: Bewegen).

Lees meer over de oorzaak en gevolgen van bewegen op vzinfo.nl.
 

Lokale, regionale en landelijke cijfers

Lokaal/regionaal 

  • Sportenbewegenincijfers.nl: kaarten met cijfers over bewegen per GGD Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst (Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst)-regio, gemeente en wijk.
  • Waarstaatjegemeente.nl: vergelijk cijfers over bewegen per gemeente met de regio en Nederland.
  • Regionale GGD: gemeentelijke cijfers over bewegen, inclusief resultaten van de periodieke gezondheidsonderzoeken van de jeugdgezondheidszorg.

Landelijk 

Meer informatie en instrumenten