Het landelijke drugsbeleid richt zich op het voorkomen van het gebruik van drugs en het beperken van de risico’s voor de gebruiker, diens directe omgeving en de samenleving. De overheid doet dit door te zorgen voor goed preventief beleid, passende hulpverlening, bestrijding van drugscriminaliteit en het aanpakken van overlast door drugsgebruik. Het landelijke beleid biedt kaders voor het gemeentelijke beleid.
 

Uitgangspunten landelijk drugsbeleid

De belangrijkste pijlers van het drugsbeleid van VWS zijn: 

  • drugsgebruik voorkomen 
  • gezondheidsschade voorkomen
  • vroegsignalering en kortdurende interventies 
  • adequate behandeling bij drugsverslaving
  • gezondheidsschade beperken (‘harm reduction’) 

 

Opiumwet

De Opiumwet stelt de import, export, productie, teelt, de handel en het in bezit hebben van drugs strafbaar. Gebruik van drugs is in Nederland dus niet strafbaar. De overheid wil er hiermee voor zorgen dat mensen die door drugsgebruik in de problemen komen zich vrij voelen om hulp te zoeken.

De Opiumlijst maakt onderscheid in harddrugs en softdrugs. Harddrugs zijn bijvoorbeeld ecstasy, cocaïne en amfetamine. Deze staan op Lijst 1 van de Opiumwet. Op lijst 2 staan softdrugs, drugs die volgens de overheid minder schadelijk worden geacht voor de volksgezondheid.

 

Gedoogbeleid: verkoop van softdrugs in coffeeshops

De verkoop van cannabis in coffeeshops wordt in Nederland onder strikte voorwaarden gedoogd. 
De coffeeshophouder is verantwoordelijk voor de controle op leeftijd en nationaliteit. Als gemeente bepaalt u zelf of u coffeeshops in uw gemeente toelaat, en hoeveel. Ook kunt u, naast de AHOJ-GI criteria die in de Aanwijzing Opiumwet (artikel pre-opsporing, lid 1) zijn vastgelegd, aanvullende eisen stellen. 

Een knelpunt bij het coffeeshopbeleid is dat de verkoop gedoogd wordt, maar dat de productie van cannabis en het bevoorraden van de coffeeshops verboden is. Daarom start Nederland in 2021-2022 met het Experiment gesloten coffeeshopketen. Het doel is om te kijken of en hoe telers op kwaliteit gecontroleerde cannabis legaal aan coffeeshops kunnen leveren. Daarnaast wil het kabinet bekijken wat de effecten van het experiment zijn op bijvoorbeeld de criminaliteit en de volksgezondheid.

 

Overige wetgeving en afspraken    


Wegenverkeerswet

De Wegenverkeerswet verbiedt rijden onder invloed van stoffen die de rijvaardigheid beïnvloeden. Dat geldt voor middelen uit de Opiumwet maar ook voor veel geneesmiddelen. 

Verbod op lachgas in de maak

Lachgas wordt gebruikt in onder meer de voedsel- en auto-industrie. Maar het wordt ook steeds vaker gebruikt als drug. Dat is gevaarlijk, vooral bij veelvuldig gebruik. Staatssecretaris Blokhuis heeft daarom een wetsvoorstel voorbereid dat verkoop van grote hoeveelheden lachgas aan consumenten verbiedt.

Meer informatie

  • Kamerbrief over Voortgangsbrief drugspreventie
    Met de Kamerbrief van 16 november 2021 licht staatssecretaris Paul Blokhuis voortgang toe op het gebied van drugspreventie, onder meer over mogelijkheden voor interventies om het eerste drugsgebruik tegen te gaan, informatie voor gemeenten over lachgas en nieuwe digitale editie van de Nationale Drugsmonitor 2021.

     
  • Kamerbrief stand van zaken Experiment gesloten coffeeshopketen:
    Op 4 november 2021 informeert minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid de Tweede Kamer over de stand van zaken rond het Experiment Gesloten Coffeeshopketen. Hij laat weten dat de gefaseerde invoering van het experiment halverwege 2022 van start gaat.
     
  • Kamerbrief stand van zaken drugspreventie:
    In de kamerbrief van 9 maart 2021 beschrijft staatssecretaris Blokhuis ontwikkelingen op het gebied van drugsgebruik en deelt hij verschillende rapporten met de kamer. Onder andere met betrekking tot nieuwe cijfers, 3-MMC, de effecten van corona.
     
  • Kamerbrief over drugspreventiebeleid:
    In een kamerbrief van april 2019 heeft het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport)  vijf maatregelen aangekondigd om drugspreventie kracht bij te zetten. Meer inzetten op samenwerking met gemeenten is er daar één van.

     
  • Kamerbrief over ontwikkelingen binnen het drugsdomein:
    In december 2019 werd een tweede Kamerbrief gepubliceerd, over de voortgang van initiatieven met betrekking tot het terugdringen van drugsgebruik.