Met de ondertekenaars van GALA is afgesproken de uitvoering van het GALA te monitoren. Op deze pagina leest u waarom, hoe er gemonitord gaat worden en welke informatie we hiervoor van u nodig hebben.

Vragen over de GALA monitor?

Heeft u vragen over hoe het GALA gemonitord gaat worden, of over de informatie die van u gevraagd wordt? Stel uw vraag direct per mail

Monitoring van het GALA

De GALA monitor kijkt of er een beweging op gang is gekomen: is er (meer) integraal beleid en domeinoverstijgende samenwerking op lokaal en regionaal niveau en wat is de bijdrage van het GALA en de SPUK hieraan? Hierbij is speciale aandacht voor het terugdringen van gezondheidsachterstanden omdat dit dwars door alle doelen van het GALA snijdt. Inzichten uit de monitor kunnen aandachtspunten bieden om beleid aan te passen om het gestelde GALA-doel van  De Gezonde Generatie in 2040 te bereiken. 

Wat u moet weten over monitoring van het GALA

De monitor is zowel GALA-breed als voor de verschillende ketenaanpakken. Hierbij worden zoveel mogelijk al bestaande databronnen gebruikt. Het monitoren gebeurt op de volgende manieren:

 

  • Jaarlijkse vragenlijst onder gemeenten en zorgverzekeraars 
    In het eerste kwartaal van elk jaar doet het RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) een uitvraag onder alle gemeenten en zorgverzekeraars. Gemeenten en zorgverzekeraars ontvangen hiervoor een link om de vragenlijst in te vullen. De vragenlijst is gericht op verschillende aspecten van het GALA en de onderliggende (keten)aanpakken. Deze vragen zijn samen met het ministerie van VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport), VNG Vereniging van Nederlandse Gemeenten (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), en Zorgverzekeraars Nederland opgesteld.
     
  • Interviews
    Gemeenten, zorgverzekeraars, GGD Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst (Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst)’en en andere betrokken partijen worden door het RIVM benaderd voor een interview om ervaringen op te halen rondom het werken aan preventie en de rol die het GALA en de SPUK hierin spelen.
     
  • Lerende evaluatie 
    Binnen zes nog nader te bepalen regio’s zal een lerende evaluatie door het RIVM worden opgezet om op een actiegerichte manier de GALA-beweging te versterken. De ervaringen en uitdagingen die de regio’s zelf identificeren vormen de focus van de evaluatie.
     
  • Analyse SPUK-plannen en IZA-regioplannen
    Het RIVM analyseert alle SPUK-plannen om inzicht te krijgen in de samenhang van activiteiten en de verbinding tussen verschillende aanpakken. De analyse richt zich in ieder geval op informatie over de integrale aanpak. Daarbij wordt gekeken waar mogelijke kennis- en ontwikkelingskansen liggen. Deze informatie geeft handvatten voor de kennis- en ondersteuningspartners zoals VNG en het ministerie van VWS. Ook worden regioplannen van het IZA op preventie geanalyseerd.

 

Welke informatie hebben wij van u nodig?

Hieronder staan alle thema’s, waaronder de ketenaanpakken, op een rij, om overzicht te bieden welke informatie in het kader van monitoring  wordt uitgevraagd. Hierin is ook terug te vinden welke onderdelen verplicht zijn en welke optioneel. Houdt u hier rekening mee bij het inrichten van een ketenaanpak en bij het maken van afspraken met uitvoerders.  

De informatie op deze pagina is nog niet compleet en wordt regelmatig aangevuld. Eventuele aanvullingen leiden niet tot extra registratie.

Om de uitvoering van het GALA te monitoren zal er onder gemeenten en zorgverzekeraars informatie worden opgehaald. Jaarlijks wordt bij gemeenten en zorgverzekeraars in het eerste kwartaal een uitvraag gedaan. In 2024 vindt de eerste uitvraag plaats zoals hieronder beschreven bij ‘Algemene jaarlijkse uitvraag’. 

Vanaf 2025 wordt de jaarlijkse uitvraag voor gemeenten uitgebreid met  onderdelen zoals benoemd bij de ketenaanpakken. Vragen gaan altijd over het voorgaande kalenderjaar. Deze uitbreiding wordt onderverdeeld in een jaarlijkse verplichte uitvraag voor alle gemeenten en een verdiepend onderdeel. Het verdiepend onderdeel vindt plaats onder een beperkte groep van gemeenten. Over deelname van gemeenten aan het verdiepend deel worden in afstemming met VNG Vereniging van Nederlandse Gemeenten (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) nadere afspraken gemaakt. 

Algemene (verplichte) jaarlijkse uitvraag


Personalia: 

  • Naam en e-mailadres van de persoon die de vragenlijst invult.

Algemene vragen over het GALA:

  • Voortgang op in het GALA benoemde gemeenschappelijke doelen en beoogde resultaten (voor zover hiervoor geen beeld is o.b.v. van bestaand onderzoek of dataverzamelingen).
  • Samenwerking met andere gemeenten uit de regio.
  • Samenwerking met zorgverzekeraars.
  • Welke ketenaanpakken uit hoofdstuk 3G van het GALA worden aangeboden?

Als er een ketenaanpak wordt aangeboden:

  • Het startjaar van de interventie.
  • Welke interventie/aanpak wordt aangeboden?
  • Fase waarin de ketenaanpak zich bevindt (bijvoorbeeld:  intentie aanwezig, er zijn al afspraken gemaakt of men is al bezig met de uitvoering). 
  • Omvang van het aanbod (bijv. in één wijk of in de gehele gemeente).
  • Wordt de ketenaanpak lokaal of regionaal opgepakt?

Als er geen ketenaanpak wordt aangeboden, wordt met een verdiepende vraag kort naar de reden gevraagd (bijvoorbeeld: geen tijd of voldoende personeel beschikbaar of geen overeenstemming tussen de ketenpartners).
 

Voor de ketenaanpak Valpreventie is een aparte monitor Valpreventie ingericht, die wordt afgestemd met de brede GALA monitoring. Deze monitor geeft een gedetailleerd beeld van de implementatie van valpreventie In Nederland en de ervaringen hierbij. Hiervoor worden declaratiegegevens van de zorgverzekeringswet gebruikt en verdiepende interviews uitgevoerd. Daarnaast is aanvullende informatie nodig, die is vormgegeven in een verplichte uitvraag en een verdiepend gedeelte vanaf 2025 zoals hieronder weergegeven. 
 

Jaarlijkse verplichte uitvraag over 2024 en verder

In de jaarlijkse uitvraag aan gemeenten zullen de volgende onderdelen worden opgenomen:

  • Aantal thuiswonende ouderen (65+) dat n.a.v. inzet vanuit gemeenten, een valrisicotest heeft gedaan.
  • Welke valpreventieve beweeginterventie(s) er n.a.v. inzet vanuit gemeenten worden aangeboden aan thuiswonende ouderen (65+)
  • Hoeveel van deze thuiswonende ouderen (65+) heeft deelgenomen aan elke valpreventieve beweeginterventie.

Er komen in de Handreiking Ketenaanpak Valpreventie templates beschikbaar die gemeenten als hulpmiddel kunnen gebruiken om bovenstaande informatie te registreren. Zie ook de vragenlijst voor gemeenten.
 

Verdiepende uitvraag

Met ingang van 2025 wordt elk jaar een beperkt aantal gemeenten (20-25) gevraagd  aanvullende vragen  te beantwoorden over het voorgaande jaar.  De volgende onderdelen worden uitgevraagd:

  • Wat de gemeente organiseert om thuiswonende ouderen (65+) met een verhoogd valrisico op te sporen.
  • Wat de gemeente organiseert om kwetsbare ouderen met een verhoogd valrisico op te sporen.
  • Aantal thuiswonende ouderen (65+) met een laag, matig en hoog valrisico. 
  • Aantal thuiswonende ouderen (65+) dat voortijdig is gestopt met een valpreventieve beweeginterventie.
  • Aantal thuiswonende ouderen (65+) dat een valpreventieve beweeginterventie heeft afgerond.
  • Aantal thuiswonende ouderen (65+) dat n.a.v. inzet vanuit de gemeente deelneemt aan een valpreventie interventie (niet een valpreventieve beweeginterventie).
  • Of thuiswonende ouderen (65+)na het volgen van een valpreventieve beweeginterventie worden doorverwezen naar structureel sport- en beweegaanbod.
  • Welk structureel sport en beweegaanbod de gemeente aanbiedt aan thuiswonende ouderen (65+) na het volgen van een valpreventieve beweeginterventie.

Voor de ketenaanpak Kansrijke Start wordt in de GALA monitor gebruik gemaakt van de bestaande Kansrijke Start-monitor. Sinds 2019 wordt jaarlijks een vragenlijst verspreid onder gemeenten om het programma Kansrijke Start te monitoren. Met de monitor Kansrijke Start wordt op landelijk en lokaal niveau gemonitord. Meer informatie hierover is te vinden via Kansrijke Start.

Voor de ketenaanpak volwassenen met overgewicht en obesitas maakt de GALA-monitor gebruik van de bestaande GLI Gecombineerde Leefstijlinterventie (Gecombineerde Leefstijlinterventie)-monitor.  De GLI-monitor is gericht op het aanbod van de GLI zoals vergoed door zorgverzekeraars. Aanvullend wordt een verdiepende uitvraag gedaan zoals hieronder beschreven.
 

Jaarlijkse verplichte uitvraag over 2024 en verder

Voor deze ketenaanpak zijn geen aanvullende verplichte vragen anders zoals beschreven bij de GALA brede monitoring. 


Verdiepende uitvraag

In een beperkt aantal gemeenten wordt met ingang van 2025 een verdiepend onderzoek opgezet. Hiervoor is geen aparte registratie nodig. Het verdiepend onderzoek bestaat waarschijnlijk vooral uit (groeps)interviews. Bij het verdiepend onderzoek staan netwerkvorming en samenwerkingsafspraken van o.a. (para)medische samenwerkingsverbanden en het sociale domein centraal. Het onderzoek bouwt voort op resultaten uit eerder implementatieonderzoek van ZonMw Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie (Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie) (Geleerde lessen bieden regionale samenwerkingsverbanden hulp bij implementatie van GLI's | ZonMw) en op inzichten uit onderzoek dat Partnerschap Overgewicht Nederland (PON) in 2024 uitvoert. 
 

Voor de samenwerking medisch-sociaal domein is in de GALA-monitor een verplichte uitvraag en een verdiepend gedeelte vanaf 2025. Nadrukkelijk gaat deze ketenaanpak over de brede aanpak als het gaat om het verwijzen naar welzijnsaanbod bij de eerstelijnshulpverlening voor cliënten met psychosociale problemen, in plaats van verwijzing naar medische- of psychologische zorg. De interventie Welzijn op recept is hiervan een voorbeeld.

De monitoring zoals hier beschreven wordt afgestemd met de monitor die het landelijke kennisnetwerk WOR uitvoert. Hierbij is het uitgangspunt dat gemeenten niet dubbel bevraagd worden.

Jaarlijkse verplichte uitvraag vanaf 2025 en verder

In de jaarlijkse uitvraag aan gemeenten over het voorgaande jaar worden de volgende onderdelen opgenomen:

  • Met welk type eerstelijnszorgverleners heeft u afspraken gemaakt, denk aan huisarts of fysiotherapeut.
  • Aantal eerstelijnszorgpraktijken/gezondheidscentra waarmee afspraken zijn gemaakt.
  • Aantal verwijzingen vanuit de huisarts naar uw gemeente of welzijnsorganisaties.
     
Verdiepende uitvraag

Er zal een verdiepend onderzoek in de vorm van interviews worden uitgevoerd met een focus op de bereikte doelgroep. Voor deze informatie is geen aparte registratie vanuit gemeente of andere uitvoerders nodig.

 

Voor de ketenaanpak overgewicht kinderen wordt er naast de landelijke jaarlijkse uitvraag zoals eerder beschreven, ook gebruik gemaakt van twee verdiepende evaluaties. Daarnaast is er geen aanvullende verplichte registratie.
 

Jaarlijkse verplichte uitvraag vanaf 2025 en verder

Voor deze ketenaanpak zijn geen aanvullende verplichte vragen anders zoals beschreven bij de GALA brede monitoring. 
 

Verdiepende uitvraag

Voor de Ketenaanpak overgewicht kinderen lopen twee verdiepende uitvragen: 

  • Vragenlijst JOGG JOGG Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst (JOGG Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst)/Kind naar Gezonder Gewicht
    Dit is een bestaande vragenlijst binnen de JOGG-monitor. Het Mulier Instituut voert deze monitor uit als onafhankelijk onderzoeksinstituut in opdracht van JOGG. De vragenlijst uit de JOGG-monitor wordt uitgezet onder de gemeenten die werken met de aanpak Kind naar Gezonder Gewicht en waarin al een projectleider Kind naar Gezonder Gewicht bij de gemeente of GGD Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst (Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst) is aangesteld. Deze projectleiders vullen de JOGG-monitor in.
     
  • Kwalitatieve verdieping 
    Dit kwalitatieve verdiepend onderzoek is naar de ervaringen met de implementatie van de aanpak overgewicht kinderen in relatie tot het GALA. Dit onderzoek zal bijvoorbeeld in de vorm van focusgroepen zijn en in een beperkt aantal gemeenten gehouden worden. Indien mogelijk zal dit onderzoek overlappend of in gezamenlijkheid met de lerende evaluatie van de GALA-brede monitor worden uitgevoerd. 

Zodra bekend vindt u hier de informatie over de invulling van de GALA-deelmonitor Leefomgeving.

Zodra bekend vindt u hier de informatie over de invulling van de GALA-deelmonitor Mentale gezondheid.