In Nederland zijn de regels voor de verkoop van alcohol vastgelegd in de Drank- en Horecawet (DHWDrank- en Horecawet ). Deze wet is een volksgezondheidswet en heeft als doel om schade als gevolg van alcoholmisbruik tegen te gaan. Ook moet de wet overlast als gevolg van alcohol verminderen.

 

Drank- en Horecawet 

Er zijn een aantal belangrijke lokale taken zijn vastgelegd in de Drank- en Horecawet :

  • Vergunningverlening. Dit regelt wie waar alcoholhoudende dranken mag verkopen. Dit beperkt de verkoopplekken van alcohol

  • Toezicht op de naleving van de wet. Een belangrijk onderdeel hiervan is het toezicht op naleving van de leeftijdsgrens van 18 jaar voor de verkoop van alcohol. Ook is het voor jongeren onder de 18 jaar verboden om alcohol bij zich te hebben op publiek toegankelijke plaatsen.

  • Vierjaarlijks evalueren en schrijven van een preventie- en handhavingsplan alcohol. Dit plan heeft een focus op het voorkomen van (overmatig) alcoholgebruik onder jongeren.

 

Nieuwe alcoholwet

Vanaf 1 januari 2021 is de Nieuwe alcoholwet van kracht. Deze vervangt de Drank- en Horecawet. Belangrijke wijzigingen zijn onder andere:

  • Regulering van de verkoop op afstand (internetverkoop).
  • Verder aan banden leggen van prijsacties.
  • Strafbaar maken van het doorgeven van alcohol aan een minderjarige (wederverstrekking).
  • Uitzondering voor strafbaarstelling voor 16- en 17-jarige testkopers in het kader van toezicht.

Vanuit de politiek en de Vereniging van Nederlande Gemeenten zijn sinds 2017 verschillende initiatieven genomen om blurring mogelijk te maken. Blurring staat voor het toestaan van het schenken van alcohol op plaatsen waar de Drank- en Horecawet dit verbiedt, zoals bij de kapper of een kledingwinkel. VVD-kamerlid Ziengs heeft in 2018 een voorstel gedaan voor wijziging van de Drank- en Horecawet om het mogelijk met maken blurring toe te staan. Of dit wordt toegestaan is nog onduidelijk, maar vanuit gezondheidsoogpunt is het geen goed idee.

Niet-drinken is makkelijker in een omgeving die deze keuze ondersteunt. Dat geldt voor iedereen maar specifiek voor jongeren en voor mensen die het moeilijk vinden om nee te zeggen tegen alcohol. Bovendien geeft een alcoholvrije omgeving impliciet de boodschap mee dat alcohol er niet (altijd) bij hoort.

 

Overige wetgeving en afspraken

Een van de doelen van het Nationaal Preventieakkoord is het voorkomen van problematisch alcoholgebruik. Doelstellingen zijn:

  • Verminderen van alcoholgebruik onder zwangeren.70% van de verloskundigen heeft in 2022 een training gevolgd om alcoholgebruik bespreekbaar te maken bij zwangere vrouwen. 

  • Verminderen van alcoholgebruik onder minderjarigen. Onder andere via het programma Helder op School en de NIX18-campagne.

  • Overmatig en zwaar drinken aanpakken. Stichting Positieve Leefstijl en KBO-PCOB zetten IkPas/40 dagen geen druppel voort. Deze stichting draagt op deze manier bij aan normverandering en bewustwording van problematisch drinkgedrag. 

  • Bingedrinken verminderen: het in korte tijd veel drinken.  

  • Alcoholverslaving en alcoholmisbruik tegengaan. Het landelijke samenwerkingsverband Vroegsignalering Alcoholproblematiek (SVA) is hiervoor opgericht. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten stimuleert gemeenten om de landelijke maatregelen lokaal in te vullen via het afsluiten van lokale preventieakkoorden.

Lees meer over het Nationaal Preventieakkoord op de website van de Rijksoverheid

Het Wetboek van Strafrecht legt een aantal zaken met betrekking tot alcohol vast, namelijk: 

  • openbare dronkenschap (strafbaar)
  • verkoop van drank of het toedienen ervan aan dronken personen (verbod)
  • dronken voeren van kinderen onder de 16 jaar (verbod)
  • iemand onder geweld of bedreiging alcohol laten drinken (verbod)

De Mediawet verbiedt alcoholreclame op radio en televisie tussen 6.00 uur ’s morgens en 21.00 uur ’s avonds.

De Wegenverkeerswet stelt dat bestuurders niet meer dan 0,5 promille alcohol in hun bloed mogen hebben. Voor beginnende bestuurders (minder dan 5 jaar een rijbewijs) ligt deze grens op 0,2 promille.

 

Meer informatie