Cannabis is de meest gebruikte drug in Nederland, gevolgd door ecstasy, cocaïne, amfetamine en GHBgammahydroxybutyraat (GHB) GHB is middel met een verdovende werking. Het werd vroeger gebruikt als narcosemiddel bij operaties, maar nu als partydrug. . Daarnaast komen nieuwe middelen op de markt. Deze worden research chemicals of nieuwe psychoactieve stoffen (NPS) genoemd. Het gebruik van deze middelen blijft in Nederland over het algemeen laag, al kunnen de gebruikscijfers in sommige subculturen relatief hoog zijn.

Cijfers en trends drugsgebruik

Op de pagina over drugsgebruik op Volksgezondheidenzorg.info vindt u altijd de meest recente trends en cijfers over het gebruik van middelen als cannabis, ecstasy, cocaïne, amfetamine, GHB en lachgas onder scholieren, studenten en volwassenen. Soms uitgesplitst naar geslacht of leeftijd. Gemeenten hebben daarnaast zelf vaak de beschikking over lokale of regionale cijfers, hierover meer op de pagina Lokale probleemanalyse.

Nationale Drug Monitor 2019

Het Jaarbericht 2019 van de Nationale Drug Monitor (NDM) geeft een overzicht van de trends, laatste cijfers en feiten over het gebruik van en schade door alcohol, tabak, drugs en slaap- en kalmeringsmiddelen en ontwikkelingen in de wetgeving (Trimbos-instituut, maart 2020).

Geen stijging drugsgebruik na verhoging leeftijdsgrens alcohol

De verhoging van de leeftijdsgrens voor alcohol in 2016 lijkt niet te hebben geleid tot een stijging van drugsgebruik onder 16- en 17-jarigen. Dat blijkt uit een verkennend onderzoek van het Trimbos-instituut eind 2016. De prevalentiecijfers laten zien dat het gebruik van middelen stabiel is gebleven sinds de leeftijdsgrensverhoging. Cannabisgebruik is zelfs gedaald. Een deel van de geïnterviewde experts had overigens wel het idee dat er een stijging is in het drugsgebruik, maar konden dit niet cijfermatig onderbouwen. Lees het onderzoeksrapport van het Trimbos-instituut.

Daling middelengebruik onder scholieren stagneert

Na een jarenlange daling is het gebruik van ‘traditionele middelen’ zoals tabak, alcohol en cannabis onder scholieren gestabiliseerd, blijkt uit de rapportage Jeugd en riskant gedrag 2019: kerngegevens uit het Peilstationsonderzoek Scholieren van het Trimbos-instituut. Terwijl de daling in het gebruik van ‘traditionele middelen’ gestagneerd is, zijn er verschillende ‘nieuwe’ verleidingen zoals alcoholvrije dranken of lachgas. Lees meer op de website van het Trimbos-instituut.

Lachgas steeds populairder

Het gebruik van lachgas lijkt de laatste jaren sterk toegenomen. Lachgas is vrij te koop in metalen patronen. Deze zijn bedoeld als drijfgas om druk te zetten in slagroomspuiten. Lachgas is onder jongeren en jongvolwassenen echter ook populair als roesmiddel. De patronen worden via ballonnen ingeademd en dit veroorzaakt een korte roes. Sinds lachgas sinds 2016 niet meer onder de geneesmiddelenwet valt maar onder de warenwet, is het oneigenlijk gebruik als roesmiddel toegenomen. Gemeenten hebben daarom vaker te maken met vragen omtrent verkoop, gebruik in de openbare ruimte en in het verkeer. Het wetsvoorstel lachgasverbod moet een einde maken aan lachgas in gasflessen voor consumenten.

Risico's lachgas

Recreatief gebruik van lachgas brengt veel gezondheidsrisico's met zich mee. Tijdens gebruik kan een zuurstoftekort ontstaan in de hersenen waardoor duizeligheid en flauwvallen kunnen optreden. Het Coördinatiepunt Assessment en Monitoring nieuwe drugs (CAM) van het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu maakte een risicobeoordeling van de gezondheidsrisico's van lachgas. Ook kleven er maatschappelijke risico’s aan het gebruik van lachgas. Het reactievermogen van automobilisten neemt af als ze lachgas gebruiken. Handelingen met het gas en ballonnen in de auto kunnen de aandacht van het verkeer afleiden.

Lees meer over lachgas en de handvatten die gemeenten hebben om het gebruik in te perken in het nieuwsbericht Lachgas: wat kun je er als gemeente wèl mee? en op de webpagina over lachgas van het Trimbos-instituut.

Referenties

  1. De Jonge MC, Goossens FX, Sannen AML, Monshouwer K, Van Goor M. Heeft de verhoging van de leeftijdsgrens voor alcohol geleid tot een stijging van drugsgebruik onder 16- en 17-jarigen? (Trimbos-instituut, oktober 2016)