Wilt u op lokaal niveau aan de slag met het bevorderen van seksuele gezondheid? Dan is het belangrijk om te bepalen op welke doelgroepen u zich wilt richten. En welk gedrag u wilt aanpakken.

 

Samenwerken met andere sectoren

Verbind de aanpak van seksuele gezondheidsproblemen met de aanpak van andere gezondheidsthema’s en beleidssectoren. Hierdoor kunt meer gezondheidswinst behalen in uw gemeente. Relevante gezondheids- en welzijnsthema’s voor seksuele gezondheid zijn onder andere:

 

Wat bereikt u?

  • Soa's op tijd vinden en behandelen. Dit voorkomt verdere verspreiding. 
  • Nieuwe hivhumaan immunodeficiëntievirus -infecties voorkomen. Daardoor hoeven minder mensen met hiv levenslang behandeld te worden. 
  • Preventie van chronische soaSeksueel overdraagbare aandoeningen's. Dit voorkomt psychosociale klachten en arbeidsuitval. 
  • Reguleren van sekslocaties. Dit draagt bij aan de sociale veiligheid.

Seksuele grensoverschrijding kan negatieve gevolgen hebben. Zowel  voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid en het sociaal functioneren van slachtoffers. Zo lopen mensen die vanwege hun geaardheid gediscrimineerd of gepest worden een groter risico op depressie of suïcide. 

Wat u bereikt met preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag en homo-negativiteit: 

  • voorkomen van psychosociale klachten en problemen 
  • lagere kosten voor politie en justitie: aangiftes, opsporing en vervolging van seksuele geweldsdelicten, loverboypraktijken en kinderporno brengen hoge kosten met zich mee voor een gemeente. 

Een onbedoelde zwangerschap kan gezondheidsrisico’s met zich meebrengen: zoals vroeggeboorte of babysterfte. Ook kan het zorgen voor psychosociale problemen.  

Preventie zorgt voor: 

  • Minder beroep op uitkering: preventie van onbedoelde zwangerschappen voorkomt dat vrouwen moeten terugvallen op een uitkering. Vanwege geringere opleidingskansen en /of armoedeproblematiek, doen jonge ouders of ouders in kwetsbare omstandigheden veelal een groter beroep op een uitkering, bijzondere bijstand of huisvesting. Dit kan aanzienlijke kosten met zich meebrengen voor een gemeente.

  • Minder schooluitval: preventie van tienerzwangerschappen voorkomt schooluitval of het niet afmaken van een opleiding. Voor jonge ouders is een kind en school vaak lastig te combineren. 

  • Minder intensieve hulp nodig voor zorg en welzijn: kwetsbare ouders doen vaak een groter beroep op zorg en welzijn. Waaronde prenatale zorg, psychosociale begeleiding, opvoedingsondersteuning of uithuisplaatsing. 

  • Minder ongelijkheid: ongeplande zwangerschap en tienerouderschap komt vaker voor in wijken met een lage sociaal economische status met gezondheidsachterstand. Vluchtelingen en nieuwe migrantengroepen zijn hierbij een extra risicogroep. 

 

Doelen bepalen

Sluit aan bij de doelstellingen van het Nationaal actieplan soaSeksueel overdraagbare aandoeningen, hivhumaan immunodeficiëntievirus en seksuele gezondheid van het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Dat zet onder andere in op:

  • meer jongeren, met name kwetsbare groepen, maken seksueel gezonde keuzes
  • daling van syfilis, gonorroe, hepatitis B en hepatitis C 
  • halvering van het aantal nieuwe hiv-diagnoses
  • daling van het aantal ongewenste zwangerschappen

 

Voorbeelden van doelen

Seksueel gezonde keuzes

Laagopgeleide jongeren hebben adequate kennis, houding en vaardigheden nodig om veilige, prettige en gewenste seksuele contacten aan te gaan. In het vmboVoorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo) en het jongerenwerk gaan interventies van start om de seksuele gezondheid in de komende vier jaar te bevorderen.

 

Daling van syfilis, gonorroe, hepatitis B en hepatitis C 
  • Seksuele gezondheid van mannen die seks hebben met mannen in de regio neemt toe.
  • Aantal circulerende soaSeksueel overdraagbare aandoeningen's onder mannen die seks hebben met mannen in de regio neemt af.

Subdoelen:

  • Meer mannen die seks hebben met mannen volgen het landelijk gedragsadvies over condoomgebruik, testen en vaccineren.
  • Sociale norm van condoomgebruik en hivhumaan immunodeficiëntievirus -testen is bekend onder mannen die seks hebben met mannen. 
  • Samenwerkingspartners zijn actief in het verbeteren van de seksuele gezondheid van mannen die seks hebben met mannen. 

 

Meer en vroegtijdige hulp bij seksueel grensoverschrijdend gedrag
  • Laagdrempelige en jeugdvriendelijke hulpverlening en zorg beschikbaar en toegankelijk voor jongeren. Onder andere voor seksuele gezondheidsproblemen (soa/hiv, ongewenste zwangerschap en seksuele dwang).
  • Jongeren kunnen bij de politie aangifte doen van seksueel geweld of grensoverschrijdend seksueel gedrag in de eigen regio. De politie houdt de komende drie jaar een aparte registratie bij van seksuele grensoverschrijding onder deze leeftijdsgroep.
  • Hulpverleners, docenten en ouders signaleren op tijd als er sprake is van seksuele grensoverschrijding, besmetting met soa/hiv en ongewenste zwangerschap bij jongeren. Bovendien weten zij waar ze jongeren naartoe kunnen verwijzen.
  • Asielzoekers uit met name Syrie, Somalië, Eritrea, Afghanistan en Irak krijgen in het asielzoekerscentrum informatie over seksuele risico’s. Zij weten hoe zij veilig kunnen vrijen, respectvolle relaties kunnen aangaan, geboortes kunnen plannen of uitstellen en waar zij hulp kunnen krijgen bij seksuele problemen.

  • 30% van de Surinaamse en Antilliaanse mannen en vrouwen in de leeftijd van 18-30 jaar laat zich eerder testen en behandelen op soaSeksueel overdraagbare aandoeningen/hivhumaan immunodeficiëntievirus .

  • 80% van de Surinaamse en Antilliaanse jongeren in de leeftijd van 12-19 jaar in wijk X en Y heeft in drie jaar tijd zo veel kennis en vaardigheden ontwikkeld dat het aantal onbedoelde zwangerschappen en tienermoeders eind 20xx met 30% is gedaald.

Lange termijn
  • Seksuele grensoverschrijdingen onder jongeren is over 8 jaar tot 20% onder het landelijk gemiddelde
  • Onbedoelde (tiener)zwangerschappen en het aantal jonge tienermoeders onder Surinaamse en Antilliaanse vrouwen in wijk X en Y is over 4 jaar verminderd.
  • Soa-besmettingen onder homoseksuelen en mannen die seks hebben met mannen is over 4 jaar met 20% verminderd.’

 

Middellange termijn
  • Alle jongeren in het vmboVoorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo) krijgen in het tweede en derde leerjaar onderwijs over seksuele gezondheidsbevordering. Bijvoorbeeld via de interventie ‘Lang leve de liefde’. De GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst  in de gemeente ondersteunt de scholen hierbij.

 

Korte termijn

  • Binnen een jaar zijn alle homoseksuele jongeren in de drie uitgaanscentra geïnformeerd over de risico’s van onveilige seks en het belang van condoomgebruik.
  • 30 huisartsen in wijk X besteden extra aandacht aan anticonceptiecounseling bij vragen over zwangerschap of een onbedoelde zwangerschap aan jongeren tussen 15 en 25 jaar en gebruiken hiervoor interventie Y.

Procesdoelstellingen gaat vooral over afspraken tussen partners die bijvoorbeeld betrokkenen zijn bij preventie, zorg of welzijn. Hiermee kunt u tot een goede en geïntegreerde ketenaanpak te komen. Enkele voorbeelden:

  • Per XXX weet 90% van de bestuurders, ambtenaren en professionals af van de interne projectgroep en betrokken partijen dat de gemeente een campagne voert op het gebied van de preventie van tienerzwangerschap.

  • Eind 20xx hebben opvoedingsondersteuners en zelforganisaties uit de Surinaamse en Antilliaanse gemeenschap voldoende kennis om Surinaamse en Antilliaanse ouders te ondersteunen bij de seksuele opvoeding van hun kinderen.

  • Docenten van twee voortgezette opleidingen en een ROCRegionaal opleidingscentrum Regionaal opleidingscentrum besteden aandacht in hun lessen aan de preventie van tienerzwangerschappen en effectief anticonceptiegebruik, en zijn alert op schoolverzuim onder deze doelgroep.

  • Huisartsen en gezondheidsorganisaties besteden extra aandacht aan de preventie van onbedoelde zwangerschappen in de consulten over anticonceptie bij Surinaamse en Antilliaanse jongeren.

  • Voor Surinaamse en Antilliaanse jongeren is in de regio een laagdrempelige voorziening beschikbaar voor vragen over zwangerschap, anticonceptie en besluitvorming na onbedoelde zwangerschap.

  • Jongerenwerkers in twee regio’s organiseren in 20xx voorlichtingsbijeenkomsten over jong ouderschap en de preventie van onbedoelde zwangerschappen voor Surinaamse en Antilliaanse jongeren.

Zoek verbinding met andere afdelingen, organisaties of thema’s. 

  • Organiseer een signaleringsoverleg met belangrijke personen. Bijvoorbeeld vertegenwoordigers uit de Jeugdgezondheidszorg, GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst, het onderwijs, abortusklinieken of huisartsen. Ook profijtgroepen, jonge en kwetsbare ouders en burgers zelf kunnen een goede bijdrage leveren. Zo krijgt u inzicht in vragen en problemen op het gebied van seksuele gezondheid. U kunt dan samen prioriteiten vaststellen en argumenten verzamelen om het onderwerp op de agenda te zetten. 

  • Inventariseer bij andere afdelingen binnen de gemeente. Bijvoorbeeld welke signalen en problemen er zijn die een relatie hebben met seksuele gezondheid. Onder andere op het gebied van veiligheid, jeugd, wonen of inkomen. Op deze manier kunt u kruisverbanden leggen. 

  • Leg een relatie met afdelingen of beleidsterreinen die een relatie hebben met onbedoelde zwangerschap of kwetsbare ouders. Bijvoorbeeld maatschappelijke zorg, openbare gezondheidszorg, jeugd, zorg of armoede.

  • Sluit aan bij lokaal en landelijk beleid. Bijvoorbeeld preventie van kindermishandeling of overgewicht, ondersteuning van kwetsbare groepen, armoedebestrijding.

  • Zoek ook verbinding met andere actuele thema’s in uw gemeente of regio. Bijvoorbeeld weerbaarheid, preventie alcohol, veiligheid en maatschappelijke participatie.