Er is landelijke wetgeving om de seksuele gezondheid te bevorderen. Het landelijk beleid geeft richting en ondersteuning aan het lokale beleid, maar is geen vervanging van de lokale verantwoordelijkheden.

Binnen de wettelijke taken kunt u als gemeente uw lokale doelstellingen voor seksuele gezondheid concreet maken.

 

Taken van de Rijksoverheid

De landelijke overheid heeft de volgende taken bij de bevordering van seksuele gezondheid:

  • bevorderen van voorlichting en seksuele vorming
  • stimuleren van goede, laagdrempelige en betaalbare voorzieningen en zorg
  • bestraffen en beschermen
  • wet- en regelgeving

 

Wet- en regelgeving

De landelijke overheid draagt vanuit de Wet publieke gezondheid (WpgWet publieke gezondheid ) zorg voor het bevorderen van seksuele gezondheid via:

  • bestrijden van seksueel overdraagbare aandoeningen (soaSeksueel overdraagbare aandoeningen's), inclusief bron- en contactopsporing
  • jeugdgezondheidszorg 
  • GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst

Lees meer over de Wet publieke gezondheid

In het Wetboek van Strafrecht staat welk seksueel gedrag wettelijk strafbaar is, namelijk:

  • verkrachting
  • aanranding
  • sextingSexting is het verspreiden of delen van seksueel getinte foto's of berichten via mobiele telefoons of andere mobiele media. De term is afgeleid van sex en texting (sms/mms). Sexting wordt een probleem en is strafbaar als dit zonder instemming van de ander gebeurt en/of onder druk, dwang of chantage…
  • groomingGrooming is digitaal kinderlokken. Er is sprake van grooming als een volwassene via ICT contact legt met een kind, met de intentie om dat kind te ontmoeten met het doel om seksueel misbruik te plegen of kinderpornografische afbeeldingen te produceren (Bron: politie.nl).
  • jeugdprostitutie
  • plegen van ontucht en seks hebben met een kind jonger dan 16 jaar.  

Uw belangrijkste taken als gemeente zijn: 

  • voorlichten
  • opvangen
  • beschermen van burgers
  • signaleren van seksueel geweld.

Alle burgers kunnen bij de politie melding en aangifte doen van seksueel geweld. De politie is naast het opsporen van zedendelicten ook verantwoordelijk voor een eerste opvang. Indien nodig verwijzen zij door naar specialistische zorg.
 

Sekswerk is een legaal beroep in Nederland. De wet- en regelgeving voor sekswerk is per gemeente verschillend. Bijvoorbeeld wat betreft het verlenen van vergunningen, handhaving en uitvoering van het beleid. Er is geen landelijk beleid op sekswerk. Wel is er een wetsvoorstel in behandeling voor de landelijke regulering van prostitutie en bestrijding van missstanden in de seksbranche: de Wet regulering sekswerk (WRS).

Deze wet verplicht sekswerkers om zich te laten registreren. Ze moeten een intakegesprek doen met een ambtenaar; die bepaalt of een sekswerker zelfredzaam genoeg is voor het beroep. Ook verschuift de leeftijdsgrens voor sekswerkers van 18 naar 21 jaar.

Het kabinet heeft dit wetsvoorstel aan de Raad van State voorgelegd voor advies. Aandachtspunt is de verwachting dat veel sekswerkers zich niet willen registeren, uit het zicht verdwijnen en daarmee moelijker bereikbaar worden voor preventie en zorg.

 

Beleidskaders voor lokaal beleid

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zet extra in op preventie van onbedoelde zwangerschap. Daarbij is er extra aandacht voor risicogroepen. Dit gebeurt via het Zevenstappenplan Onbedoelde (tiener)zwangerschappen. Er is extra geld voor:

  • integrale en structurele aanpak van seksuele vorming en preventie onbedoelde zwangerschap in het reguliere onderwijs (po, v(s)o en mbo).

  • informatie en tools voor onderwijs en zorgpartijen voor preventie van onbedoelde zwangerschap (waaronder een keuzehulp bij onbedoelde zwangerschap). 

  • landelijk programma Nu Niet Zwanger wordt opgeschaald naar 50 gemeenten 

  • onderzoek via ZonMwNederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie lokaal beleid te verbeteren met een mix van interventies en actie-begeleidend onderzoek

 

Meer informatie

Het Nationaal Actieplan 2018-2022 soaSeksueel overdraagbare aandoeningen/hivhumaan immunodeficiëntievirus en seksuele gezondheid beschrijft ambities, concrete acties en verantwoordelijken voor doelstellingen op het gebied van:

  • seksuele vorming en ontwikkeling
  • preventie, opsporing en behandeling van soa
  • preventie, opsporing en behandeling van hiv
  • preventie van ongewenste zwangerschappen
  • preventie van seksuele grensoverschrijding en seksueel geweld

Lees het Nationaal Actieplan 2018-2022 op de website van het RIVM

Seksualiteit en seksuele diversiteit is een kerndoel voor het basisonderwijs, de onderbouw van het voortgezet onderwijs en het speciaal onderwijs. Het verplicht scholen om daadwerkelijk aandacht te besteden aan relationele en seksuele vorming. Dit bevordert een respectvolle omgang met seksualiteit, vergroot de seksuele weerbaarheid en kan discriminatie en pesten of intimidatie op grond van seksuele diversiteit of sekse tegengaan.

Lees meer in het besluit kerndoelen onderwijs op het gebied van seksuele diversiteit.
 

 

Subsidie Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg

Als gemeente kunt u gebruikmaken van de subsidieregeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG). Dit is een wettelijke subsidieregeling van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het is een aanvulling op de reguliere zorg (huisartsen en specialisten). 

De subsidie is bedoeld voor GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst’en. Bijvoorbeeld voor een soaSeksueel overdraagbare aandoeningen-polikliniek voor hoog-risicogroepen en voor Sense-spreekuren voor jongeren tot 25 jaar over seksualiteit en relaties. Hulp en advies bij anticonceptie en keuzebegeleiding bij onbedoelde zwangerschap hoort hier ook bij. Deze aanvullende hulpverlening is gratis, laagdrempelig en anoniem. 

Lees meer over de subsidieregeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg op de website van het RIVM

 

Meer informatie