Gezonde leefomgeving Tilburg. Fotograaf Tineke Dijkstra

Een gezonde leefomgeving draagt bij aan een betere gezondheid. Of u als gemeente nou inzet op minder overgewicht onder jongeren, of met het verhogen van de mentale gezondheid van ouderen, het verbeteren van de leefomgeving loont. Op deze pagina leest u waar u meer informatie kunt vinden over samen werken aan een gezonde leefomgeving. Daarnaast verwijzen wij u naar onze pagina's over leefomgeving als instrument voor uw beleid op een specifiek leefstijlthema. 

 

Een gezonde leefomgeving:

  • biedt een goede toegang tot voorzieningen (zoals scholen, winkels, buurthuis) en openbaar vervoer, voor iedereen.
  • nodigt uit tot een gezonde leefstijl zoals wandelen, fietsen, spelen, ontspannen,
  • nodigt uit tot elkaar ontmoeten, samen te ontspannen en te recreëren.
  • is schoon, heel, sociaal en fysiek veilig.
  • is toegankelijk voor alle gebruikers (denk aan ouderen, kinderen en gehandicapten).

 

Gezondeleefomgeving.nl

In de Gids Gezonde Leefomgeving ontdekt u hoe u kunt (samen)werken aan een gezonde leefomgeving. De Gids biedt informatie, inzichten, ruimtelijke data, instrumenten en werkvormen om samen te werken aan een gezonde leefomgeving. En veel voorbeelden uit de praktijk. Ook biedt de site handvatten om gezondheid mee te wegen binnen het omgevingsbeleid. De gids is ontwikkeld om te leren, ervaringen te delen en inspiratie op te doen. Ook vindt u hier een mooi overzicht van cijfers en feiten en instrumenten die u kunt gebruiken bij het in beeld brengen van de leefomgeving in uw gemeente. 

 

Leefomgeving uitgewerkt per leefstijlthema

 

Gezonde leefomgeving in uw gemeente

Voor u aan de slag gaat is het belangrijk te kijken naar wat al bekend is over de leefomgeving in uw gemeente. En te ontdekken welke omgevingsfactoren van invloed zijn op het voorkomen of oplossen van gezondheidsproblemen in uw wijk of gemeente. Met deze kennis kunt u partners overtuigen van het belang van maatregelen en samen prioriteiten en doelen kiezen om te komen tot een gezonde en sociale leefomgeving.  Hoe u deze kennis in kaart brengt leest u op de pagina wijkgezondheidsprofiel

Wettelijk kader en landelijk beleid

Landelijke wetten, kaders en beleidsplannen kunnen u ondersteunen bij uw mogelijkheden om te komen tot een gezonde en sociale leefomgeving. Meer informatie over wetten die van belang zijn bij het thema leefomgeving, waaronder de Omgevingswet, vindt u op de pagina Wettelijk- en beleidskader publieke gezondheid.

Landelijk beleid

De Landelijke nota gezondheidsbeleid 2020-2024 ziet gezondheid in de fysieke en sociale leefomgeving als één van de vier vraagstukken met prioriteit voor de komende jaren. Het Rijk adviseert gemeenten om instrumenten te verkennen om effectief in te kunnen spelen op een overmatig aanbod van niet duurzame en ongezonde voeding rondom scholen en in winkelstraten. Ook stimuleert ze gemeenten om ontmoetingen te vergemakkelijken, bijvoorbeeld met maatregelen om de veiligheid, toegankelijkheid, leefbaarheid en sociale cohesie te versterken, of door ontmoetingsplekken en buurtmoestuinen aan te leggen die het contact tussen bewoners stimuleren.

In het Nationaal Preventieakkoord is, ondanks de stijgende trend, de ambitie gesteld om richting 2040 het overgewicht- en obesitasniveau terug te dringen naar het niveau van 1995. Voor gemeenten betekent dat onder andere dat er moet worden ingezet op het maken van lokale en regionale afspraken waar de aanpak op overgewicht vanuit het Preventieakkoord aansluit op de lokale behoefte. Kijk hier [CdJ4] [CdJ5] voor voorbeelden van Lokale Preventieakkoorden.

In april 2021 heeft het  RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) een vervolg op het preventieakkoord gepresenteerd: Inventarisatie aanvullende maatregelen Nationaal Preventieakkoord. Hierin worden door experts verschillende mogelijke vervolgstappen geadviseerd om de ambities uit het preventieakkoord te behalen.

Het Sportakkoord biedt een goed kader voor gemeenten voor gezonde en aantrekkelijke steden en dorpen en het meenemen van gezondheid in het omgevingsbeleid.