U bent hier

Een integrale aanpak van overgewicht

Effectieve preventie van overgewicht vraagt om een integrale aanpak. Dat betekent dat u zich samen met uiteenlopende beleidsterreinen en partnerorganisaties richt op de verschillende factoren die overgewicht veroorzaken. Belangrijk daarbij is het stimuleren van zowel gezonde voeding als bewegen. Zo worden verschillende soorten maatregelen en interventies in samenhang ingezet voor diverse doelgroepen en hun omgeving. Bij een integrale aanpak wordt niet alleen gekeken naar het individu, maar ook naar alle verschillende omgevingen (thuis, school, werk, wijk, zorg) waarin overgewicht en obesitas ontstaan en in stand worden gehouden.

Om deze aanpak lokaal vorm te geven, kunt u de pijlers voor een integrale aanpak gebruiken. Per pijler vindt u mogelijkheden voor een concrete invulling.

Direct naar:

In het interventieoverzicht vindt u aanbevolen interventies voor overgewichtpreventie. Dit zijn erkende interventies: ze zijn effectief en uitvoerbaar.

Integrale aanpak overgewicht in het kort

Pijler Fysieke- en sociale omgeving

De omgeving is van grote invloed op de mate waarin mensen gezond eten, sporten en bewegen. Er zijn verschillende interventies die bevorderen dat kinderen op school, op het kinderdagverblijf of bij de sportvereniging een gezonde voedingskeuze maken en voldoende bewegen. Ook ouders spelen een belangrijke rol bij een gezonde leefstijl van hun kind. Volwassenen zijn gebaat bij een werkomgeving die gezond eten en bewegen stimuleert. Zie pijler Fysieke en sociale omgeving.

Pijler Regelgeving en handhaving

Er zijn voorzichtige ontwikkelingen om met regelgeving invloed uit te oefenen op enkele settings. Gemeenten kunnen er bijvoorbeeld voor kiezen om geen vergunning te verlenen voor mobiele snackkarren in de omgeving van scholen, of een maximum te stellen aan het aantal fastfoodbedrijven binnen een bepaald gebied. Zie pijler Regelgeving en handhaving.

Pijler Voorlichting en educatie

Aandacht voor gezonde voeding en sport en bewegen binnen het onderwijs en de kinderopvang, is van groot belang: vroeg begonnen is vroeg gewonnen. Op die manier leren kinderen van jongs af aan wat gezond eten inhoudt en waarom het belangrijk is voldoende te bewegen. Ouders zijn voorafgaand en tijdens de zwangerschap en in de eerste levensjaren van hun kind erg ontvankelijk voor voorlichting. Volwassenen kunnen met voorlichting en cursussen op weg geholpen worden bij geven van een gezonde opvoeding en het maken van gezonde keuzes; voor henzelf en voor hun kinderen. Zie pijler Voorlichting en educatie.

Pijler Signalering, advies en ondersteuning

Bij signalering, advies en ondersteuning rond (dreigend) overgewicht spelen meerdere professionals een rol. Signaleren van (dreigend) overgewicht gebeurt bijvoorbeeld door de JGZ, huisarts, school of welzijn. Advies en ondersteuning worden onder andere geboden door verschillende lokale partijen zoals de GGD, eerstelijnszorg en welzijn. De gemeente kan deze professionals faciliteren bij het verwerven van deskundigheid en de onderlinge afstemming en samenwerking. Vaak is het nodig om intensieve interventies in te zetten om overgewicht aan te pakken. Deze ondersteuning richt zich niet alleen op het aanleren van vaardigheden voor gezonder eten en meer bewegen (gezondere leefstijl), maar soms ook op het versterken van zelfvertrouwen en weerbaarheid. Bij interventies voor de jeugd is vaak het hele gezin betrokken. Zie pijler Signalering, advies en ondersteuning.

Succesvoorwaarden

Succesvoorwaarden zijn:

 

  • Intersectoraal: de gemeente neemt niet alleen beleidsinitiatieven op het gebied van gezondheid en sport, maar kijkt ook naar bijvoorbeeld ruimtelijke ordening, onderwijs, welzijn en transport. 
  • Breed gedragen: de aanpak wordt actief ondersteund door alle betrokken lokale partijen en partners (onder meer burgemeester, wethouders, raadsleden, ambtenaren, sociale wijkteams, scholen, welzijns- en jongerenwerk, jeugdgezondheidszorg, huisartsen, kinderartsen, gedragsdeskundigen, sportclubs, zorgverzekeraars en het lokale bedrijfsleven, zoals supermarkten en cateraars). 
  • Lange termijn: de aanpak wordt ondersteund met een duidelijke missie, visie, en strategie voor de lange termijn. 
  • Doelgroepgericht: de aanpak is aangepast aan verschillende leeftijdsgroepen, verschillende sociaaleconomische groepen en verschillende etnische achtergronden. Door onderzoek te doen naar de belevingswereld van de uiteenlopende doelgroepen kan de aanpak worden aangepast aan de specifieke wensen en behoeften van iedere afzonderlijke doelgroep.
  • Verbonden met zorg: de aanpak is zowel gericht op preventie als op de ondersteuning van en zorg voor kinderen die al overgewicht en obesitas hebben. De aanpak creëert een omgeving waarin preventie, ondersteuning en zorg optimaal met elkaar verbonden zijn.
  • Lerende aanpak: De aanpak wordt doorlopend gevolgd en geëvalueerd. Zowel de uitvoering van processen als de effecten worden gemeten. Dit maakt het mogelijk om resultaten zichtbaar te maken en de aanpak bij te sturen en te verbeteren. 

Bron: NLvitaal

Voorbeeld: integrale aanpak overgewicht Sittard-Geleen

In de gemeente Sittard-Geleen werken verschillende partijen samen aan Skills4Life, een integraal programma voor jongeren tussen de 12 en de 19 jaar met overgewicht. Doel van het programma is het bewerkstelligen van gedragsverandering bij deze groep jongeren, zoals verbeteren van de leefstijl, specifiek op het gebied van voeding en bewegen. Ook ouders van deze jongeren worden betrokken in het programma. Lees meer over het voorbeeld ‘Skills4Life- Sittard: structureel en gezamenlijk overgewicht te lijf’

Voorbeeld: integrale aanpak overgewicht Beuningen

Beuningers zijn gemiddeld zwaarder dan inwoners van omliggende gemeenten. Die constatering was aanleiding voor Fitkuur: volwassenen met overgewicht krijgen een jaar lang begeleiding bij het verliezen van gewicht. Lees meer over de integrale aanpak van overgewicht in Beuningen

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer