Gemeenten zijn (nog) niet snel geneigd een aparte nota voor tabaksbeleid op te zetten. Zij kiezen ervoor het thema mee te nemen in andere beleidstrajecten zoals de lokale nota gezondheidsbeleid, de aanpak voor achterstandsgroepen of de zorg rond zwangeren.

Integraal gemeentelijk tabaksbeleid

Om de inspanningen van de gemeente zichtbaar te maken op dit belangrijke thema, waar zoveel gezondheidswinst te behalen is, wordt aanbevolen om op basis van een probleemanalyse een overzicht van de doelen, interventies en maatregelen te maken. Dit is in lijn met de prioriteit die landelijk aan dit onderwerp wordt gegeven en maakt de inspanningen beter te evalueren.

Doorloop de volgende stappen voor het ontwikkelen van een integraal, gemeentelijk tabaksbeleid:

Werkzame elementen van gemeentelijk tabaksbeleid

Steeds meer gemeenten gaan de komende jaren activiteiten ondernemen in het kader van de Rookvrije Generatie. Het Trimbos-instituut heeft in beeld gebracht wat de werkzame elementen zijn van gemeentelijk tabaksbeleid: welke werkzame elementen zijn bekend en welke elementen zijn minder bekend. Zo zijn er sterke aanwijzingen dat het rookvrij maken van omgevingen via beleidsmaatregelen het stoppen met roken bevordert door afname van de sociale acceptatie. Onbekend is wat de directe invloed is van het rookvrij maken van de buitenruimte op stopgedrag, rookprevalentie en sociale norm. Ook blijkt uit het rapport dat rookvrijezones niet-rokers nauwelijks beschermen tegen tabaksrook. Lees meer over de werkzame elementen van tabaksbeleid in het rapport van het Trimbos-instituut.

Voorbeeld: Amsterdams tabaksontmoedigingsbeleid

Amsterdam heeft in haar nota tabaksbeleid 2016-2019 gekozen voor een integrale aanpak van de tabaksproblematiek. Door in te zetten op voorlichting, regelgeving en handhaving probeert de gemeente het aantal jonge rokers terug te dringen de komende jaren. Amsterdam haakt daarbij ook aan op de Rookvrije Generatie.  

Voorbeeld: veelbelovende IJslandse aanpak

IJslandse jongeren scoorden 20 jaar geleden hoog op roken (en drinken en drugsgebruik). Met een aanpak die wordt gekenmerkt door het inschakelen van de hele gemeenschap, het versterken van de rol van ouders, het aanbieden van zinvolle vrijetijdsbesteding en het uitvoeren van kortcyclisch onderzoek om direct zicht op de resultaten te hebben, wisten de IJslanders het tij te keren. De aanpak is een vorm van community-based werken waarbij er sprake is van een constante kennisuitwisseling tussen wetenschappers, beleidsmakers en professionals uit de praktijk. Het Trimbos-instituut verkent samen met het Nederlands Jeugdinstituut in zes gemeenten hoe de veelbelovende IJslandse aanpak naar de Nederlandse context vertaald kan worden. Lees hier meer over de IJslandse aanpak.