We willen dat kinderen en jongeren gezond, prettig en veilig kunnen opgroeien. Gemeenten hebben de wettelijke taak om ouders, kinderen en jongeren hierin te ondersteunen. Ze maken daarvoor afspraken met uitvoeringsorganisaties zoals de jeugdgezondheidszorg, het onderwijs en de jeugdhulp. De taken van gemeenten voor jeugd zijn vastgelegd in de Wet publieke gezondheid (WPG), de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo Wet maatschappelijke ondersteuning ).

 

Wetten

Vanuit de WPG draagt de gemeente bij aan de opzet, uitvoering en afstemming van programma’s voor gezondheidsbevordering bij jeugdigen, zoals het voorkomen van alcoholmisbruik bij jongeren. Dit kunnen ook programma’s voor laagdrempelige opvoedondersteuning zijn.  Lees meer:  Preventie in de Wet Publieke gezondheid

Gemeenten zijn vanuit de Jeugdwet verantwoordelijk voor alle vormen van jeugdhulp en ondersteuning. Het gaat om het voorkomen van, en hulp bij opgroei- en opvoedproblemen en psychische problemen. De gemeente moet in elk geval:

  • de jongere adviseren welke hulp het beste past;
  • samen met de jongere de goede vorm van jeugdhulp kiezen;
  • ervoor zorgen dat de gekozen jeugdhulp ook echt beschikbaar is.

Gemeenten zijn ook verantwoordelijk voor de uitvoering van maatregelen van kinderbescherming en jeugdreclassering. Zodra jongeren 18 jaar oud zijn, zijn er andere wetten op hen van toepassing. De hulpverlening valt dan niet meer onder de Jeugdwet, tenzij deze hulp verlengd wordt. Lees meer: Preventie in de Jeugdwet.

Gemeenten moeten ervoor zorgen dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Dit geldt ook voor kinderen en jongeren. De gemeente geeft deze ondersteuning thuis via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo Wet maatschappelijke ondersteuning ). De Wmo is grotendeels gericht op mensen vanaf 18 jaar die zelfstandig wonen. Zo kan praktische ondersteuning (hulpmiddelen en woningaanpassingen) worden vergoed zodat de jongere zo lang mogelijk in de eigen leefomgeving kan blijven. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een rolstoel of traplift. Het voorkomen en bestrijden van huiselijk geweld valt ook onder de Wmo.

De bekostiging van alle medische zorg aan jongeren valt onder de verantwoordelijkheid van zorgverzekeraars. Ook preventieve activiteiten zoals leefstijladvies bij overgewicht vallen daaronder.

 

Landelijk beleid en programma's

Een van de vier gezondheidsvraagstukken die met voorrang worden aangepakt in de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2020-2024 is de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen. Er zijn twee ambities uitgesproken:

  • In 2024 hebben we kennis over de aard, omvang en determinanten van mentale gezondheid bij jongeren.
  • In 2024 ervaren jeugd en jongvolwassenen minder prestatiedruk in hun leven, doordat mentale gezondheidsvaardigheden worden gestimuleerd en de fysieke en sociale leefomgeving mentale gezondheid bevorderen.

Lees meer over Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2020-2024

Het nationaal preventieakkoord richt zich op de thema’s roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik. U kunt deze thema’s als insteek gebruiken om in te zetten op gezonde jeugd. Lees meer over lokale preventieakkoorden.

Met de JGZ Jeugdgezondheidszorg Preventieagenda bundelen ActiZ Jeugd, het NCJ Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ) en GGD Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst GHOR Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio Nederland hun kennis en kunde. De Preventieagenda ondersteunt jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen op het gebied van grote maatschappelijke thema’s, met name (kinder)armoede, kindermishandeling en schoolverzuim. Dit gebeurt door te investeren in ouderschap, hechting, weerbaarheid en gezondheid. Professionals uit verschillende domeinen werken bijvoorbeeld vanuit een alliantie samen aan de aanpak van kinderarmoede. U als gemeente kunt hier ook bij aansluiten. Lees meer:

 

Landelijk beleid specifieke leefstijlthema's

Landelijke kaders voor de thema’s van het nationaal preventie-akkoord en andere |(leefstijl)thema’s voor kinderen en jongeren vindt u bij de afzonderlijke leefstijldossiers op het loketgezondleven.nl:

 

Meer informatie
 

Landelijke kaders publieke gezondheid

Landelijke organisaties